AISI 321 ve AISI 316Ti aynı mantıkla üretilmiş iki östenitik paslanmaz çeliktir: ikisi de titanyumla stabilize edilmiştir. Aralarındaki fark, temel aldıkları kalitede yatar — 321 bir 304 türevi, 316Ti ise bir 316 türevidir.
Stabilizasyon ne demek?
Östenitik paslanmaz çelikler 450–850 °C aralığında uzun süre kaldığında karbon, krom ile birleşerek tane sınırlarında krom karbür oluşturur. O bölgede krom azalır ve taneler arası korozyon başlar. Karbonu düşürmek (L kaliteleri) bunun bir çözümüdür; ikinci çözüm ise titanyum eklemektir. Titanyum karbonu kendine bağlar, krom serbest kalır ve koruyucu tabaka bozulmaz.
L kalitelerinden farkı şudur: düşük karbon kaynak sonrası korumayı sağlar, ancak parça sürekli yüksek sıcaklıkta çalışacaksa yeterli olmaz. Titanyumla stabilize edilmiş kaliteler bu şartlarda da kararlı kalır. Egzoz sistemleri, ısı değiştiriciler ve fırın parçalarında 321 ile 316Ti’nin tercih edilmesinin sebebi budur.
Farkı yaratan: molibden
AISI 321’in bileşiminde molibden yoktur; krom %17,00–19,00, nikel %9,00–12,00’dir. AISI 316Ti’de ise %2,00–2,50 molibden bulunur ve nikel %10,50–13,50’ye çıkar. Molibden, klorür içeren ortamlarda çukurcuk korozyonuna karşı direnç sağlar.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | AISI 321 | AISI 316Ti |
|---|---|---|
| Karbon (C) | max %0,08 | max %0,08 |
| Krom (Cr) | %17,00 – 19,00 | %16,50 – 18,50 |
| Nikel (Ni) | %9,00 – 12,00 | %10,50 – 13,50 |
| Molibden (Mo) | — | %2,00 – 2,50 |
| Kükürt (S) | max %0,03 | max %0,015 |
| Çekme dayanımı Rm | 515 MPa | 500 – 700 MPa |
| Akma Rp0,2 | 205 MPa | > 200 MPa |
| Uzama A50 | %40 | %40 / 30 |
| Sertlik | max 217 HB | max 215 HB |
| Isıl iletkenlik | 16,1 W/m·K | 15 W/m·K |
| Isıl genleşme | 16,6 µm/m·K | 15,9 × 10⁻⁶/K |
| UNS | S32100 | S31635 |
| W.Nr (DIN/EN) | 1.4541 | 1.4571 |
| AMS | 5510 · 5557 · 5559 · 5570 · 5576 · 5645 | 5507 · 5524 · 5573 · 5584 · 5648 · 5649 · 5653 |
| ASTM | A240 · A276 · A314 · A484 | A276 · A479 · A484 · A240 |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
AISI 321 yeterlidir — egzoz manifoldları, ısı değiştirici boruları, fırın ve kazan parçaları, havacılıkta sıcak hava hatları. Klorür yükü olmayan yüksek sıcaklık uygulamalarında doğru seçimdir. Şartname AMS 5510 veya AMS 5557 çağırıyorsa aranan kalite 321’dir.
AISI 316Ti gerekir — hem yüksek sıcaklık hem klorür/asit yükünün bir arada olduğu yerler: kimya tesisleri, kâğıt endüstrisi, deniz ortamındaki sıcak hatlar, proses ekipmanı.
Komşu kaliteler
Stabilizasyon yerine düşük karbon yaklaşımı için AISI 316 – AISI 316L karşılaştırmamıza, molibdenin etkisi için AISI 304 – AISI 316 karşılaştırmamıza bakabilirsiniz. Daha yüksek sıcaklıklar için AISI 310 ve AISI 314 bulunur.
Teknik veri sayfaları
AISI 321 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
AISI 316Ti — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.