AISI 316 ile AISI 316L aynı çeliğin iki versiyonudur. Krom, nikel ve molibden aralıkları birebir aynıdır. Tek fark karbondadır — ve “L” harfi tam olarak bunu anlatır: low carbon, düşük karbon.
Karbon neden önemli?
AISI 316’da karbon max %0,08, AISI 316L’de max %0,03‘tür. Fark küçük görünür ama sonucu büyüktür.
Paslanmaz çelik kaynak edildiğinde, kaynak kenarındaki bölge 450–850 °C aralığından geçer. Bu sıcaklıkta karbon, krom ile birleşerek tane sınırlarında krom karbür oluşturur. Krom karbüre bağlanan krom artık yüzeyi koruyamaz; tane sınırları kromca fakirleşir ve o bölge korozyona açık hale gelir. Buna taneler arası korozyon (hassaslaşma) denir ve kaynaktan aylar sonra sızıntı olarak ortaya çıkabilir.
316L’de karbon zaten çok düşük olduğu için oluşacak karbür miktarı da ihmal edilebilir seviyededir. Bu yüzden kaynaklı ve sonradan çözme tavı yapılamayan parçalarda 316L tercih edilir.
Bedeli: bir miktar mukavemet
Karbon aynı zamanda mukavemete katkı sağlar. Veri sayfalarımıza göre 316’nın çekme dayanımı 515 MPa ve akma dayanımı 205 MPa iken, 316L’de bu değerler 485 MPa ve 170 MPa‘dır. Uzama, sertlik, yoğunluk ve ısıl özellikler ise aynıdır.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | AISI 316 | AISI 316L |
|---|---|---|
| Karbon (C) | max %0,08 | max %0,03 |
| Krom (Cr) | %16,0 – 18,0 | %16,0 – 18,0 |
| Nikel (Ni) | %10,0 – 14,0 | %10,0 – 14,0 |
| Molibden (Mo) | %2,0 – 3,0 | %2,0 – 3,0 |
| Çekme dayanımı Rm | 515 MPa | 485 MPa |
| Akma Rp0,2 | 205 MPa | 170 MPa |
| Uzama A50 | %40 | %40 |
| Sertlik | max 217 HB | max 217 HB |
| UNS | S31600 | S31603 |
| W.Nr (DIN/EN) | 1.4401 | 1.4404 |
| AMS | 5648 (çubuk, dövme) · 5524 (levha, sac) · 5573 (boru) | 5653 (çubuk, dövme) · 5507 (levha, sac) |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
AISI 316 tercih edilir — kaynak yapılmayan veya kaynak sonrası çözme tavı uygulanabilen parçalar: talaşlı imalat parçaları, miller, bağlantı elemanları, dövme parçalar. Mukavemeti biraz daha yüksektir.
AISI 316L gerekir — kaynaklı borular ve tanklar, kimya ve ilaç tesisatı, gıda hatları, deniz ortamındaki kaynaklı konstrüksiyonlar. Şartname AMS 5653 veya AMS 5507 çağırıyorsa aranan kalite 316L’dir.
Uygulamada ikisi çoğu zaman aynı sertifikada birlikte verilir (çift sertifikalı malzeme); bu durumda hem 316 hem 316L şartını karşılar.
Komşu kaliteler
Molibdensiz muadilleri için AISI 304 – AISI 316 karşılaştırmamıza bakabilirsiniz. Yüksek sıcaklıkta kaynak sonrası kararlılık isteniyorsa titanyumla stabilize edilmiş AISI 316Ti ve AISI 321 alternatiftir.
Teknik veri sayfaları
AISI 316 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
AISI 316L — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.