Martenzitik çökelme sertleşmeli paslanmaz çeliktir. Parça çözelti tavlı halde (Kondisyon A) işlenir, ardından 482-621 °C arasında tek bir yaşlandırma çevrimiyle istenen mukavemete getirilir.
AMS 5643 (çubuk, tel, dövme, mekanik boru, halka) · AMS 5622 (aynı formlar, sarf elektrot ergitmeli) · AMS 5604 (sac, şerit, levha) · AMS 5825 (kaynak teli) · AMS 5827 (örtülü kaynak elektrodu) · ASTM A564 / ASME SA-564 Tip 630 (çubuk, tel, profil) · ASTM A693 / ASME SA-693 Sınıf 630 (levha, sac, şerit) · ASTM A705 / ASME SA-705 Sınıf 630 (dövme) · EN 10088-3 1.4542 AMS 5643 ile AMS 5622 aynı UNS S17400 alaşımını kapsar; fark ergitme yöntemidir — AMS 5622 sarf elektrot ergitmeli (ESR/VAR) malzemeyi şart koşar. AMS 5827G, SAE kataloğunda Eylül 2000’de iptal edilmiş görünmektedir;
Artısı
Mukavemet, yüksek sıcaklıkta su verme gerektirmeyen tek bir düşük sıcaklık çevrimiyle ayarlanır. Kondisyon A’da bitmiş ölçüye işlenen parça 482-621 °C arasında 1-4 saat yaşlandırılıp havada soğutularak aynı alaşımdan altı farklı minimum akma seviyesi elde edilir: H900’de 1170 MPa, H1150’de 725 MPa…
Kaynak
Dolgu metali: eşleşen dolgu için AWS A5.9 ER630 (tel) / AWS A5.4 E630 (örtülü elektrot); AMS karşılıkları AMS 5825 ve AMS 5827. Ana metal mukavemeti aranmıyorsa ostenitik AWS 308L kullanılır — bu dolgu yaşlandırma ile sertleşmez. Ön tav: normal şartlarda gerekmez;
Sınırları
Sürekli servis sıcaklığı yaklaşık 300-315 °C ile sınırlıdır; bu sıcaklığın üzerinde uzun süreli maruziyet çökelme sertleşmiş hallerde tokluğu düşürür. H900 koşulu klorürlü ortamda gerilmeli korozyon çatlamasına belirgin şekilde duyarlıdır;
Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz
Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider
Ürün Formuna Göre StandartlarKaynak, Isıl İşlem ve Talaşlı İmalatHangi Yaşlandırma Durumunu Seçmeliyim?Sık Sorulan Sorular
KOROZYON DAYANIMI: 17-4Ph, üstün korozyon direnciyle öne çıkar. 304 kalite paslanmaz çelikle benzer bir paslanma direnci sunar. Mıknatıs çekmesine rağmen bu durum korozyon direncinin düşük olduğu anlamına gelmez. Özellikle zorlu çevre koşullarında uzun ömürlü performans sağlar.
KAYNAK YAPILABİLİRLİK: Geleneksel yöntemlerle kolayca kaynaklanabilir. Kaynak sırasında ön ısıtma gerektirmez. Yüksek mukavemetli çeliklerin tasarımı ve kaynaklanmasında gerilimleri önlemek için dikkatli olunmalıdır.
İŞLENEBİLİRLİK: 1.4542 (17-4PH) paslanmaz çeliğin sert iç ve dış yapısı, işleme sırasında bazı zorluklar yaratabilir. Ancak üretim sonrası uygulanan işlemler, bu çeliğin işlenebilirliğini artırır. Isıl işlem uygulanacaksa, işlemden sonra yapılması önerilir.
ISIL İŞLEM: Kullanım alanına göre farklı ısıl işlem şartlarında üretilir ve stoklanır. Avrupa normlarına göre PS800, P930, P960, P1070; Amerikan normlarına göre H1025, H1075, H1100, H1150 gibi ısıl işlem seçenekleri sunulur.
KULLANIM ALANLARI:
Savunma Sanayii: Mekanik dayanımı ve uzun ömrü sayesinde savunma sanayinde tercih edilir. Petro-Kimya Endüstrisi: Kimyasal tesislerde dayanıklılığı ile dikkat çeker. Mutfak Aletleri: Korozyon direnci sayesinde mutfak ekipmanlarında kullanılır. Pompa ve Vana Şaftları: Dayanıklı yapısı, bu tür parçaların üretiminde idealdir.
1.4542 (17-4PH / AISI 630) paslanmaz çelik, geniş kullanım alanları ve üstün özellikleriyle birçok endüstri için vazgeçilmez bir malzemedir. Dayanıklılığı, işlenebilirliği ve korozyon direnci, bu malzemeyi tercih edilen bir çözüm haline getirir.
DEFENCE METAL
Kimyasal Özellikler
Min.
Max.
Mekanik Özellikler
Değer
C
-
0.070
Tensile Strength (MPa)
1070-1270
Mn
-
1.00
Proof Stress (MPa)
1000
Si
-
1.00
Elongation A50 mm
10
P
-
0.040
Hardness Brinell
363 Max HB
S
-
0.030
Density
7.75 g/cm3
Cr
15.00
17.50
Melting Point
1400-1440 °C
Ni
3.00
5.00
Modulus of Elasticity
197 GPa
Cu
3.00
5.00
Electrical Resistivity
800 nΩ.m
Nb+Ta
0.15
0.45
Thermal Conductivity
18.4 W/m-K
Thermal Expansion
10.8 µm/m°C
STANDARTLAR
AISI 630
17-4Ph
UNS S17400
X5CrNiCuNb16-4
1.4542
ASTM A484 / ASME SA-484
ASTM A564 / ASME SA-564
ASTM A693 / ASME SA-693 Plate, Sheet and Strip
SAE kataloğunda AMS 5827G Eylül 2000’de iptal edilmiş görünmektedir; havacılık siparişlerinde geçerli revizyon teyit edilmelidir. AMS 7474 (cıvata) ve ASTM F899 (cerrahi alet çelikleri) yalnızca 2 kaynakta görüldüğü için eşlemeye alınmamıştır.
17-4 PH siparişlerinde en sık yapılan hata, standardı ürün formundan bağımsız yazmaktır. Kimya üç standartta da aynıdır (Type 630, UNS S17400) ve ısıl işlem durum kodları ortaktır, ancak mekanik minimumlar farklıdır — özellikle sacın uzama minimumu çubuktan belirgin şekilde düşüktür. “AISI 630” veya “1.4542” tek başına bir kabul kriteri değildir; ürün standardı ve durum kodu birlikte belirtilmelidir.
Ürün Formuna Göre Standartlar · 17-4 PH (S17400)
DEFENCE METAL
Sac · Levha · Şerit
ASTM A693 Gr. 630 / ASME SA-693 · AMS 5604
Çubuk · Profil
ASTM A564 Type 630 / ASME SA-564 · AMS 5643
Dövme
ASTM A705 / ASME SA-705 · AMS 5643
Tel
ASTM A564 (tel) · AMS 5643
Halka · Disk
AMS 5643
Dikişsiz boru · tüp
AMS 5643 (kendine özel bir ASTM boru standardı yoktur)
Kaynak teli
AWS A5.9 ER630 · AMS 5825
Örtülü elektrot
AWS A5.4 E630
Havacılık işlerinde ASTM yerine AMS kullanılır: sac ve levha için AMS 5604, çubuk, dövme, tüp ve halka için AMS 5643.
Yaşlandırma durumları ve ASTM A564 / A705 minimum değerleri (tümü havada soğutma, standart sıcaklık toleransı ±8 °C):
760 °C / 2 sa + 621 °C / 4 sa — akma ≥ 520 MPa · çekme ≥ 795 MPa · uzama ≥ %18 · ≥ 24 HRC
Tablodaki değerler ASTM A564 / A705 (çubuk ve dövme) minimumlarıdır, tipik değerler değildir. Sac ve levhada ASTM A693 tablosu esas alınmalıdır; oradaki uzama minimumu belirgin şekilde düşüktür.
Kaynak, Isıl İşlem ve Talaşlı İmalat
ISIL İŞLEM — ŞEMATİK
1 · ÇÖZELTİ TAVI
1040 °C ± 15 °C (1900 °F ± 25 °F) en az 30 dakika (merkez sıcaklığa ulaştıktan sonra)
2 · SOĞUTMA
hava, yağ veya su+polimer ile 32 °C (90 °F) altına
3 · YAŞLANDIRMA
aşağıdaki tabloya bakınız
DEFENCE METAL
Çözelti tavı
Adım
Kondisyon A (çözelti tavı / solution treated)
Sıcaklık
1040 °C ± 15 °C (1900 °F ± 25 °F)
Süre
en az 30 dakika (merkez sıcaklığa ulaştıktan sonra)
Soğutma
hava, yağ veya su+polimer ile 32 °C (90 °F) altına
DEFENCE METAL
H900
Adım
H900
Sıcaklık
482 °C (900 °F)
Süre
1 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H925
Adım
H925
Sıcaklık
496 °C (925 °F)
Süre
4 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H1025
Adım
H1025
Sıcaklık
552 °C (1025 °F)
Süre
4 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H1075
Adım
H1075
Sıcaklık
579 °C (1075 °F)
Süre
4 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H1100
Adım
H1100
Sıcaklık
593 °C (1100 °F)
Süre
4 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H1150
Adım
H1150
Sıcaklık
621 °C (1150 °F)
Süre
4 saat
Soğutma
hava
DEFENCE METAL
H1150-M
Adım
H1150-M
Sıcaklık
760 °C (1400 °F) → 621 °C (1150 °F)
Süre
2 saat + 4 saat
Soğutma
her çevrimden sonra hava
DEFENCE METAL
H1150-D
Adım
H1150-D
Sıcaklık
621 °C (1150 °F), iki ayrı çevrim
Soğutma
her çevrimden sonra hava
Bu bir çevrim şemasıdır; yayımlanmış TTT/CCT eğrisi kullanılmamıştır. Zaman ekseni ölçekli değildir. Yaşlandırma sıcaklıkları Fahrenheit tabanlıdır (H900 = 900 °F). Kaynaklar arasında Celsius karşılıkları yuvarlama nedeniyle 1-2 °C değişir: örneğin H1025 için 550 °C (ASTM A564) ile 552 °C (üretici veri sayfaları). ATI ve Jacquet çözelti tavı için 1040-1065 °C aralığını verir; ARMCO, ASTM A564, North American Stainless ve Rolled Alloys 1040 °C ± 15 °C bildirir. H1150-D’nin çevrim süresi (4 saat + 4 saat) yalnızca 2 kaynakta (ARMCO, Rolled Alloys) açıkça verildiği için tabloya yazılmamıştır; sipariş şartnamesinden teyit ediniz. Sandmeyer Steel sayfası H900 süresini 4 saat, H1150D’yi ise H1150M çevrimiyle aynı göstermektedir; diğer altı kaynakla çeliştiği için kullanılmamıştır.
Kaynak
GTAW (TIG), GMAW (MIG), SMAW, plazma, elektron ışın ve direnç kaynağı uygulanabilir; karbon alımı nedeniyle oksi-asetilen kaynağı önerilmez. Eşleşen özellik için dolgu metali AWS A5.9 ER630 / A5.4 E630‘dur; kaynak dayanımı kritik değilse 308L gibi sünek ostenitik dolgular, farklı metal birleştirmede ERNiCr-3 / ENiCrFe-3 kullanılır. Kaynak Condition A durumunda yapılır; ağır veya kısıtlı kesitlerde H1100 / H1150 durumunda kaynak tercih edilir. H900–H1075 durumlarında kaynak önerilmez. Ön ısıtma genellikle gerekmez; kısıtlı birleştirmelerde 100–150 °C faydalıdır. Kaynak sonrası ısıl işlem gereklidir: Condition A üzerine tek pasolu kaynakta doğrudan yaşlandırma yeterlidir, çok pasolu kaynakta önce çözelti tavı, sonra yaşlandırma yapılmalıdır.
Isıl işlem
Alaşım iki mekanizmayı birlikte kullanır: çözelti tavı sonrası düşük karbonlu martenzite dönüşüm ve yaşlandırmada bakır zengini çökeltilerin ayrışması. Çözelti tavlama 1038 ± 14 °C’de yaklaşık 30 dakika, ardından 32 °C altına hızlı soğutma ile yapılır; sonuç Condition A’dır (yaklaşık 33 HRC). Yaşlandırma tek kademeli, 482–621 °C arasında, 1–4 saat, havada soğutmadır. Condition A bir teslim ve işleme durumudur, servis durumu değildir — menevişlenmemiş martenzit klorürlü ortamda gerilmeli korozyon çatlamasına daha yatkındır. Soğuk şekillendirme yalnızca Condition A’da yapılabilir.
Talaşlı imalat
Condition A’da işlenebilirlik Tip 302/304’e benzer; en iyi işlenebilirlik H1150-M durumundadır. Tornalamada tek noktalı kesiciyle tipik hızlar: Condition A ve H1150-M için HSS 24–29 m/dk, karbür 90–137 m/dk; H1075–H1150 için HSS 18 m/dk, karbür 76–122 m/dk; H900–H925 için HSS 9 m/dk, karbür 49–76 m/dk. Malzeme pekleşmeye yatkındır — sürekli ve yeterli ilerleme verin, kesiciyi iş parçası üzerinde bekletmeyin. En verimli rota kaba ve ince işlemeyi Condition A’da yapıp sonra yaşlandırmaktır; tek kademeli ve düşük sıcaklıklı yaşlandırmada boyutsal değişim küçüktür, bu yüzden hassas parçalarda çarpılma riski düşüktür.
Hangi Yaşlandırma Durumunu Seçmeliyim?
YAŞLANDIRMA KOŞULUNA GÖRE MUKAVEMET
DEFENCE METAL
Koşul
Sertlik
Akma MPa
Çekme MPa
Uzama
H900
≥ 40
1170
1310
%10
H925
≥ 38
1070
1170
%10
H1025
≥ 35
1000
1070
%12
H1075
≥ 32
860
1000
%13
H1100
≥ 31
795
965
%14
H1150
≥ 28
725
930
%16
Tüm satırlar ASTM A564/A564M Tip 630 (ASME SA-564) STANDART MİNİMUM değerleridir — üretici tipik değerleri değildir. Değerler çubuk ürün formu içindir. Sac ve şerit (ASTM A693 / AMS 5604) için uzama minimumları daha düşüktür — Ulbrich sac/şerit için H900’de %5 bildirmektedir. Sertlik sütunu ASTM A564 alt sınırıdır. Farklı yayınlarda alt sınır ±1-3 HRC değişmektedir (ör. H1025 için 34 HRC ile 35 HRC); üst sınır ürün formuna ve sipariş şartnamesine göre belirlenir. Üretici tipik değerleri bu tabloya dahil edilmemiştir; ayrıntı için ‘atlananlar’ bölümüne bakınız. H1150-M ve H1150-D satırları kaynaklar arasında çeliştiği için tabloya alınmamıştır; ‘celiskiler’ bölümüne bakınız.
17-4 PH’de asıl seçim alaşım değil, yaşlandırma durumudur. Kural basittir: gerekli mukavemeti sağlayan en yüksek yaşlandırma sıcaklığını seçin, ancak korozyon riski varsa 552 °C’nin (H1025) altına inmeyin.
Seçim Rehberi · Yaşlandırma Durumu
DEFENCE METAL
H900
Yalnızca kuru ve atmosferik ortam; en yüksek mukavemet, gerilmeli korozyona en yatkın durum
H1025
İyi denge — yüksek mukavemet + belirgin daha iyi gerilmeli korozyon direnci
H1075 · H1100
Orta mukavemet, iyi tokluk; kaynaklı parçalarda tercih edilir
H1150 · H1150-M
Tokluk ve korozyon direnci öncelikliyse; en iyi işlenebilirlik
Klorür · deniz suyu · H₂S
H900 kullanmayın; 552 °C ve üzeri yaşlandırma (H1025 ve yukarısı) seçin
Daha yüksek mukavemet veya farklı bir denge gerekiyorsa 15-5 PH, 13-8 PH ve Custom 455 aynı ailenin diğer üyeleridir.
Sık Sorulan Sorular
Malzemem Condition A geldi, doğrudan kullanabilir miyim?
Hayır. Condition A bir teslim ve işleme durumudur, servis durumu değildir. Yapı menevişlenmemiş martenzittir; sünekliği düşüktür ve klorürlü ortamda gerilmeli korozyon çatlamasına yatkındır. Parçayı Condition A’da işleyip ardından kullanım şartına uygun bir yaşlandırma (H900–H1150) uygulayın.
H900 mü H1150 mi seçmeliyim?
Sadece mukavemet gerekiyorsa ve ortam kuru/atmosferikse H900 (min. 1170 MPa akma). Klorür, deniz suyu veya H₂S söz konusuysa H900 kullanmayın; üreticilerin ortak tavsiyesi 552 °C ve üzeri yaşlandırmadır. H1025 iyi bir dengedir (min. 1000 MPa akma, belirgin daha iyi korozyon direnci); H1150 ve H1150-M tokluk önceliğinde tercih edilir. Kaynak yapılacaksa zaten H1100 / H1150 sınıfı gerekir.
ASTM A564, A693 ve A705 birbirinin yerine geçer mi?
Geçmez; üçü farklı ürün formlarını kapsar — A564 çubuk, profil ve tel; A693 levha, sac ve şerit; A705 dövme parçalar. Kimya üçünde de aynıdır ve durum kodları ortaktır, ancak mekanik minimumlar farklıdır. Sipariş ederken standardı ürün formuna göre yazın.
→ Kimyasal bileşim, mekanik özellikler ve ısıl işlem bilgileri için: 17-4 PH teknik veriler