EN AW-5754 · AlMg3 · W.Nr. 3.3535 · UNS A95754 · EN 573-3’e göre Mg %2,6-3,6 – Mn en çok %0,50 – Cr en çok %0,30 – Si en çok %0,40 – Fe en çok %0,40 – Cu en çok %0,10 – Zn en çok %0,20 – Ti en çok %0,15 – Mn+Cr %0,10-0,60 – kalan Al. 5xxx serisi Al-Mg alaşımıdır ve ISIL İŞLEMLE SERTLEŞMEZ. Mukavemeti magnezyumun katı eriyik sertleşmesinden ve SOĞUK DEFORMASYONDAN (H temperleri) gelir. Çözeltiye alma + su verme + yaşlandırma çevrimi YOKTUR; bu alaşımda T4 / T5 / T6 / T651 diye bir temper TANIMLI DEĞİLDİR. Temperler O, H111, H112, H114 ve H12/H22/H32 · H14/H24/H34 · H16/H26/H36 aileleridir.
Deniz suyuna ve endüstriyel kirli atmosfere dayanması gereken, kaynaklı, şekillendirilerek üretilen ve ısıl işlem görmeyecek sac-levha işleri için alınır: gemi ve tekne yapısı, araç kasası, tank ve kap, baskılı/bütülü yer sacı (treadplate), gıda işleme ekipmanı, kimya ve nükleer tesis kaynaklı…
Formlar
Yuvarlak çubuk · lama · levha · sac · boru · dövme. Tüm formlar sipariş bazında temin edilmektedir.
Standartlar
EN 573-3 (kimyasal bileşim) · EN 573-1 ve EN 573-2 (gösterim) · EN 515 (temper gösterimleri) · EN 485-1 (muayene) · EN 485-2 (yassı ürün mekanik özellikleri) · EN 485-3 ve EN 485-4 (toleranslar) · EN 755-1/-2 (ekstrüzyon çubuk, boru, profil) · EN 754-1/-2 (soğuk çekme çubuk ve boru) · EN 586-1/-2/-3 (dövme) · EN 1386 (bütülü / baskılı sac) · EN 13195 (deniz uygulamaları) · DIN EN 602 (gıda ile temas) Bu alaşım için DOĞRULANMIŞ BİR AMS NUMARASI BULUNAMAMIŞTIR. 5754 bir Avrupa alaşımıdır; havacılık şartname sistemlerinde yer almaz. Kuzey Amerika’da işlevsel karşılığı 5052’dir ve ASTM şartnameleri ağırlıkla 5052 üzerinden yürür;
Artısı
Beşli grubun en iyi kaynaklanabilirliği ve en iyi soğuk şekillendirilebilirliği bu alaşımdadır; üstelik bu, deniz suyu direncinden ödün vermeden elde edilir. Aalco, thyssenkrupp ve Smith Metal veri sayfaları gaz, ark ve direnç kaynağını ‘çok iyi’ olarak derecelendirir;
Kaynak
Dolgu metali SG-AlMg3 ve SG-AlMg5 (BIKAR); genel uygulamada 5356 ve 5183 de kullanılır. Gaz, ark (TIG/MIG), direnç ve elektron isin kaynağı uygundur; LEHİM ZAYIFTIR (Aalco: brazability poor). Alüminyumda çelikteki anlamda ÖN TAV uygulanmaz;
Sınırları
Birinci sınır MUKAVEMETTİR: EN 485-2 minimumları 5083’ün belirgin altındadır (H22’de 130 MPa’ya karşı 5083 H116/H321’de 215 MPa). Taşıyıcı, yüksek gerilmeli yapıda 5083’ün veya 6082’nin yerini tutmaz; T6 mukavemeti aranıyorsa bu alaşım hiç uygun değildir, çünkü ISIL İŞLEMLE SERTLEŞTİRİLEMEZ.
Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz
Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider
EN AW-5754 NedirÜrün Formuna Göre Standartlar%3 Magnezyum EşiğiStandardı OLMAYAN veya Doğrulanamayan Ürün FormlarıKimyasal BileşimMekanik DeğerlerFiziksel ÖzelliklerIsıl İşlem ve Isıl KararlılıkKaynakTalaşlı İmalatKorozyonSık Sorulan SorularYaygın Veri Sayfası Hataları ve Tuzaklar
CR 1.1.0.18 / AlMg3 / 5754 / O / H111
EN AW-5754, alüminyum-magnezyum alaşımlarından bir türdür ve özellikle yüksek korozyon direnci, iyi işlenebilirlik ve yüksek formabilite ile öne çıkar. Bu alaşım, özellikle denizcilik, otomotiv ve kimyasal endüstriler gibi zorlu çevresel koşullarda kullanıma uygun olup, aynı zamanda hafif yapı gereksinimi olan uygulamalarda tercih edilir. EN AW-5754, alüminyum-magnezyum (Al-Mg) alaşım grubuna ait olup, genellikle orta seviye mukavemet ve yüksek korozyon direnci sunar.
5754 düşük seviye dayanıma sahiptir.
Ancak kaynak özelliği iyidir.
İşlenebilirlik: EN AW-5754 işlenebilirlik açısından iyi özellikler gösterir. Ancak, magnezyum içeriği nedeniyle bazı işleme zorlukları olabilir.
Tornalama ve Frezeleme:
Kesme Hızı: Orta seviyede kesme hızları kullanılması önerilir. Bu, malzemenin daha düzgün işlenmesini sağlar.
Kesici Takımlar: Karbür uçlar ve sertleştirilmiş çelik uçlar tercih edilmelidir.
Soğutma: İşleme sırasında yeterli soğutma sıvıları kullanılmalıdır, çünkü yüksek sıcaklıklar işlenebilirliği olumsuz etkileyebilir.
Kaynaklanabilirlik: TIG ve MIG kaynak işlemleriyle kolayca kaynak yapılabilir.
Kaynak Esnasında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
Kaynak sırasında ısıl gerilim oluşmaması için dikkat edilmelidir.
Kaynak yapılan bölgelerde, soğuma hızının kontrollü olması gerekir.
Isıl İşlem: EN AW-5754, genellikle ısıl işlem uygulanmadan kullanılır çünkü soğuk şekillendirme ve sıcak şekillendirme ile istenilen özellikler elde edilebilir. Isıl işlem uygulandığında, malzeme belirli bir sertlik kazanabilir ancak yüksek sıcaklıklar ve uzun süreli ısıl işlemler, korozyon direncini zayıflatabilir.
DEFENCE METAL
Kimyasal Kompozisyon
% Değer
Fiziksel Özellikler
% Değer
Mekanik Özellikler
Değer
Silicon (Si)
0,00 – 0,40
Yoğunluk
2,66 g/cm³
Akma Dayanımı
min 80 MPa (O / H111)
Chromium (Cr)
0,00 – 0,30
Erime Sıcaklığı
568 °C
Çekme Dayanımı
190 – 240 MPa (O / H111)
Manganese (Mn)
0,00 – 0,50
Isıl Genleşme K.
23.9 x 10^-6 /K
Uzama
%14 – 18
Magnesium (Mg)
2,60 – 3,60
Elastisite Modülü
69 GPa
Elastisite
69 GPa
Copper (Cu)
0,00 – 0,10
Isıl Kapasite
120 W/m.K
Titanium (Ti)
0,00 – 0,15
Elektriksel İletkenlik
%29 IACS
Iron (Fe)
0,00 – 0,40
Zinc (Zn)
0,00 – 0,20
Aluminium (Al)
Balance
MALZEME KOMPOZİSYONUNUN STANDARTLARI
5754 aşağıdaki standartlarda olabilmektedir
Alloy 5754
UNS A95754
ASTM B209
ISO AlMg3
ISIL İŞLEM ÇEŞİTLERİ
5754 aşağıdaki ısıl işlem çeşitlerinde tedarik edilmektedir:
Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.
EN AW-5754 Nedir — Eşiğin Tam Üzerinde Duran Alaşım
KARŞILAŞTIRMA
ÖLÇÜT: (1) MUKAVEMET, yalnızca aynı standart ailesinin ŞARTNAME MİNİMUMLARI ile — yassı ürün için EN 485-2, ekstrüzyon için EN 755-2; tipik değerler karıştırılmamıştır. (2) MUKAVEMET MEKANİZMASI: ısıl işlemle sertleşen (2017A, 6060, 6082, 7075) ve sertleşmeyen (5754) ayrımı. (3) KAYNAKLANABİLİRLİK, üretici 1-5 / 1-6 skalalarının yani sira dolgu metali ve kaynak sonrası davranış olarak. (4) KOROZYON DİRENCİ, normal atmosfer + deniz suyu + gerilmeli korozyon çatlaması olarak. (5) İŞLENEBİLİRLİK, üretici skalalarında temper bazında. Satırlar sıralı değil, mukavemet sınıfına göre dizilmiştir.
DEFENCE METAL
Kalite
Mekanizma
Mukavemet
Kaynaklanabilirlik
Korozyon
Sınır
EN AW-2017A (AlCu4MgSi(A) · 3.1325)
ISIL İŞLEMLE SERTLEŞİR. Çözeltiye alma 495-505 °C + su verme + DOĞAL yaşlandırma (T4/T451). Sertleşme Al2Cu / Al2CuMg çökelmesinden gelir. Yapay yaşlandırma (T6) ticari olarak kullanılmaz.
EN 755-2 minimumu: T4 ekstrüzyon çubuk çapı ≤25 mm için Rp0,2 en az 260 MPa, Rm en az 380 MPa. EN 485-2 sac T4/T451: Rp0,2 240-260 MPa, Rm 350-390 MPa.
ERGİME KAYNAĞINA UYGUN DEĞİLDİR. Gaz, TIG ve MIG için üretici veri sayfaları ‘uygun değil’ der; yalnızca direnç (nokta) kaynağı uygundur. Yapısal birleştirme perçinleme veya civata ile yapılır.
Zayıf. Bakırın %3,5-4,5 seviyesinde olması galvanik olarak katodik Al2Cu parçacıkları yaratır; normal atmosferde zayıf, deniz suyunda uygun değil. Koruma için kaplama, eloksal veya boya şarttır.
Kaynaklı yapıda ve deniz suyunda kullanılmaz. Dekoratif eloksal uygun değildir. Kalın kesitte T451 germe yapılsa bile asimetrik talaş kaldırmada çarpılma bildirilir.
EN AW-5754 (AlMg3 · 3.3535)
ISIL İŞLEMLE SERTLEŞMEZ. Mukavemet magnezyumun katı eriyik sertleşmesi + SOĞUK DEFORMASYON (H temperleri). Çözeltiye alma / yaşlandırma kademesi YOKTUR; T4 / T6 gibi temperler bu alaşımda tanımlı değildir.
EN 485-2 minimumu: O/H111 Rp0,2 en az 80 MPa, Rm 190-240 MPa · H22 Rp0,2 en az 130 MPa, Rm 220-270 MPa · H24 Rp0,2 en az 160 MPa, Rm 240-280 MPa. Beşinin en düşük mukavemet sınıfı.
BEŞİ İÇİNDE EN İYİSİ. Gaz, ark ve direnç kaynağı ‘çok iyi’; dolgu SG-AlMg3 ve SG-AlMg5. Kaynak sonrası ısıl işlem gerekmez ve yapılamaz; ITAB tavlı (O) mukavemetine döner, tasarım o değerle yapılır.
Çok iyi. Deniz suyuna ve endüstriyel kirli atmosfere dayanır; gıda teması için DIN EN 602 kapsamındadır.
Taşıyıcı, yüksek gerilmeli yapıda yerini tutmaz. Talaşlı işlenebilirliği orta-zayıftır (yumuşak, yapışkan talaş). Magnezyum bandı %2,6-3,6 olduğu için üst uçta beta fazı (Mg2Al3) duyarlılaşması gündeme gelir; uzun süreli ılık servis için 5083’te olduğu gibi dikkat gerekir.
EN AW-6060 (AlMgSi · 3.3206)
ISIL İŞLEMLE SERTLEŞİR. Mg2Si çökelmesi. Ekstrüzyon hattında presten çıkışta soğutma (press quench) çözeltiye almanın yerini tutar; ardından yapay yaşlandırma ile T5 elde edilir. T6 için ayrı fırın çözeltiye alma + su verme + yaşlandırma uygulanır.
EN 755-2 minimumu (çubuk ≤150 mm): T4 60/120 MPa · T5 120/160 MPa · T6 150/190 MPa · T66 160/215 MPa. Beşinin en düşük ikinci sınıfı; 6082’nin belirgin altında.
İyi. TIG ve MIG 2 (iyi). Dolgu SG-AlMg5, AlSi5 veya eloksal görecek parçada AlMg3. Kaynak ısısıyla ITAB mukavemeti yaklaşık %50 düşer.
Çok iyi (normal atmosfer 1). Deniz atmosferinde iyi. DEKORATİF ELOKSALDA BEŞİNİN EN İYİSİDİR — düşük Fe ve Mn sayesinde renk ve parlaklık tutarlılığı yüksektir.
Mukavemet düşüktür; taşıyıcı yapıda 6082 gerekir. Sac, levha ve dövme için bu alaşımda tanımlı EN mekanik özellik tablosu yoktur — 6060 pratikte bir EKSTRÜZYON alaşımıdır.
EN AW-6082 (AlSi1MgMn · 3.2315)
ISIL İŞLEMLE SERTLEŞİR. Çözeltiye alma 525-540 °C + su verme + YAPAY YAŞLANDIRMA 155-190 °C. Sertleşme Mg2Si (beta” ) çökelmesinden gelir.
EN 755-2 minimumu: T6 çubuk 20-150 mm Rp0,2 en az 260 MPa, Rm en az 310 MPa · T4 Rp0,2 en az 110 MPa, Rm en az 205 MPa. EN 485-2 T6/T651 levha 6-12,5 mm: 255/300 MPa. Kaynaklanabilen alaşımlar içinde en yüksek sınıf.
İyi. MIG 1 (çok iyi), TIG 2. Dolgu 4043/AlSi5 (kendi kendine kaynak) veya 5356/AlMg5. ANCAK ITAB aşırı yaşlanarak yumuşar: hakemli ölçümde akma dayanımı ~260 MPa’dan 130 MPa’nın altına düşer (yaklaşık %50 kayıp).
Çok iyi (normal atmosfer 1, deniz atmosferi 2). Deniz uygulaması için EN 13195 kapsamında sertifikalanabilir.
Kaynaklı yapıda 5083/5754’ün korozyon davranışına ulaşmaz. Su verme hassastır: kalın kesitte soğuma hızı düşünce T6 değerlerine ulaşılamaz. Dekoratif eloksalda manganez yüzünden 6060’ın gerisindedir.
EN AW-7075 (AlZn5,5MgCu · 3.4365)
ISIL İŞLEMLE SERTLEŞİR. Çözeltiye alma 470-480 °C + su verme + YAPAY YAŞLANDIRMA. Sertleşme MgZn2 (eta’ ) çökelmesinden gelir. T73/T7351 İKİ KADEMELİ AŞİRİ YAŞLANDIRMADIR ve mukavemetten feragat ederek gerilmeli korozyon çatlaması (SCC) direnci satın alır.
EN 485-2 minimumu: T651 levha 6-12,5 mm Rp0,2 en az 460 MPa, Rm en az 540 MPa. EN 755-2 T6 ekstrüzyon çubuk ≤25 mm: 505/570 MPa. Beşinin açık ara en yükseği.
ERGİME KAYNAĞINA UYGUN DEĞİLDİR. Gaz, TIG ve MIG üretici veri sayfalarında ‘uygun değil’; Alcoa kaynak tablosunda ‘HAYIR’ yazar. Yalnızca direnç kaynağı uygundur. Birleştirme perçinleme veya civata ile yapılır.
Zayıf. Normal atmosfer ve deniz suyu için üretici veri sayfaları 4-5 (zayıf / uygun değil) verir. EN ÖNEMLİ SINIR GERİLMELİ KOROZYON ÇATLAMASIDIR: Kaiser, T6/T651’e kısa enine (short transverse) yönde sürekli çekme gerilmesi altında ‘C’ (servis kırığı bildirilmiş) notu verir.
T6/T651 kalın kesitte kısa enine yönde SCC’ye açık; bu yüzden kritik parçalarda T73/T7351 seçilir. Kaynak edilemez. Sürekli servis sıcaklığı yaklaşık 90 °C (BIKAR). Dekoratif eloksal uygun değildir.
DEFENCE METAL
Ek bilgiler
Vurgu
en-aw-5754
Mukavemet satırlarının tamamı ŞARTNAME MİNİMUMUDUR; üretici tipik değerleri bu tabloya karıştırılmamıştır. 5754 tek başına ısıl işlemle sertleşmeyen alaşımdır; diğer dördünde çözeltiye alma + su verme + yaşlandırma vardır. Bu iki mekanizma birbirinin yerine geçmez. 2017A ve 7075 ergime kaynağına uygun değildir; 5754, 6060 ve 6082 kaynaklanabilir. Kaynaklanabilir üçlüsünde de kaynak bölgesi mukavemeti düşer. 7075’te T73/T7351 aşırı yaşlandırmadır: mukavemet kasten düşürülür, karşılığında gerilmeli korozyon çatlaması direnci alınır.
EN AW-5754 (kimyasal simge Al Mg3 / malzeme numarası 3.3535 / ABD karşılığı A95754 / AFNOR A-G3M / İspanya L-3390 / İsveç 144133), ısıl işlemle sertleşmeyen bir alüminyum-magnezyum alaşımıdır. Nominal magnezyum bandı %2,6 – 3,6’dır. 5xxx ailesinin orta sınıf iş atıdır: 5083 kadar güçlü değildir, ama daha iyi şekillendirilir, daha iyi eloksal olur ve duyarlılaşma riski daha düşüktür.
5754’ü anlamanın anahtarı, magnezyum bandının nerede durduğudur. 5xxx serisinde %3 nominal magnezyum bir eşiktir: bu eşiğin üzerinde, uzun süreli ılık maruziyet tane sınırlarına β fazı (Al₃Mg₂) çökeltir ve malzeme taneler arası korozyona açılır. ASTM B928 ve denizcilik şartnameleri bu eşiği tam olarak %3’e koyar. 5083 (%4,0–4,9) bu eşiğin çok üzerindedir; 5052 (%2,2–2,8) altındadır. 5754 ise tam üzerinde oturur ve bandın bir ucu eşiğin altında, diğer ucu üstündedir. Bu, 5754’ün en dürüst biçimde anlatılması gereken özelliğidir ve aşağıda ayrı bir bölüm ayırdık.
İkinci anahtar, yarı sert temperlerdir. 5754 pratikte O, H111, H22, H24, H32 gibi “yarı sert” durumlarda satılır. Bunun bir sebebi vardır: Al-Mg alaşımları soğuk deformasyondan sonra kendiliğinden yumuşar — bir kaynağın ifadesiyle malzeme “haddelemeden sonra kararlı duruma ulaşana kadar kendiliğinden yumuşar”. Bu yüzden 5xxx’te düz H1x (yalnız pekleştirilmiş) temperi yerine H2x (pekleştirilmiş ve kısmen tavlanmış) ve H3x (pekleştirilmiş ve kararlılaştırılmış) kullanılır. Yani H22, H24 ve H32’deki ikinci rakam bir süsleme değil, alaşımın kararsızlığına verilmiş bir cevaptır.
Kimlik ve Uluslararası Karşılıklar · EN AW-5754
DEFENCE METAL
EN sayısal gösterim
EN AW-5754
EN kimyasal simge
Al Mg3
Alman malzeme numarası
3.3535
ABD / AA karşılığı
A95754 · AA 5754
Fransa (AFNOR)
A-G3M
İspanya
L-3390
İsveç
144133
Bir kaynakta geçen tanım
Al 3.1Mg Mn Cr — ticari bir tanımdır, standart gösterim değildir
Isıl işlem sınıfı
Isıl işlemle sertleşmez. Dayanım katı çözelti sertleşmesi (magnezyum) ve soğuk deformasyondan gelir. Çözelti tavı, su verme ve yaşlandırma YOKTUR
Gıda teması
DIN EN 602 uyarınca UYGUNDUR
Dürüst Konumlandırma · 5754 Kardeşlerine Karşı
DEFENCE METAL
EN AW-5754 (bu sayfa)
%2,6–3,6 Mg. O/H111 levhada Rm 190–240 MPa · Rp0,2 ≥80 MPa · A %12–18. Güçlü tarafları: mükemmel şekillendirilebilirlik (derin çekme puanı 2), en iyi eloksal davranışı (koruyucu ve EQ eloksal puanı 1), mükemmel kaynaklanabilirlik (TIG ve MIG puanı 1), mükemmel korozyon direnci, gıda uyumu. Zayıf tarafı: dayanım — 5083’ün yarısı kadar akma dayanımı
EN AW-5083
%4,0–4,9 Mg. H321 levhada Rm ≥305 MPa · Rp0,2 ≥215 MPa — yani 5754’ün iki katından fazla akma dayanımı. Bedeli: daha düşük şekillendirilebilirlik, dekoratif eloksalda kötü puan (4), ve %3 eşiğinin çok üzerinde olduğu için belirgin duyarlılaşma riski. Yapısal ve denizcilik işleri için doğru adres: EN AW-5083
AA 5052
%2,2–2,8 Mg — %3 eşiğinin tamamen altında. Tipik değerler: O durumunda ~195 MPa çekme / ~90 MPa akma; H32’de ~228 MPa / ~193 MPa (tipik değerler, EN minimumu değil). 5754 ile en yakın rakibidir: 5052 Kuzey Amerika pazarının, 5754 Avrupa pazarının alaşımıdır. Krom içeriği 5052’de bir alt sınırla tanımlıdır (%0,15–0,35), 5754’te yalnızca üst sınır vardır (≤%0,30). Pratikte ikisi çoğu uygulamada birbirinin yerine kullanılır; fark tedarik ve şartname dilindedir, performansta değil
EN AW-6082
Farklı aile: ısıl işlemle sertleşen Al-Mg-Si. T6/T651 levhada Rm 295–310 MPa · Rp0,2 240–260 MPa — 5754’ün çok üzerinde. Ama: 6082 kaynaklandığında ITAB’da dayanım kaybeder ve geri kazanmak için yeniden ısıl işlem gerekir; 5754 kaynaklandığında O seviyesine döner ve zaten O seviyesinde satılmaktadır. Şekillendirilecek sac için 5754, yük taşıyacak profil için 6082 (EN AW-6082)
EN AW-2017A · 7075
Bakırlı ve çinkolu yüksek dayanımlı alaşımlar. 5754 ile aynı işi yapmazlar: ergitmeli kaynaklanmazlar, deniz suyunda kullanılmazlar ve gıda temasına uygun değildirler (EN AW-2017A · EN AW-7075)
Ürün Formuna Göre Standartlar
ÜRÜN FORMUNA GÖRE STANDARTLAR
DEFENCE METAL
Ürün formu
Standartlar
Levha · sac · şerit (yassı, haddelenmiş)
EN 485-1 (muayene) · EN 485-2 (mekanik özellikler) · EN 485-3 ve EN 485-4 (toleranslar). Bu form için doğrulanmış AMS veya ASTM numarası bulunamamıştır.
Bütülü / baskılı yer sacı (treadplate)
EN 1386 (bütülü sac) · EN 485-2 (temel malzeme mekanik özellikleri)
Deniz uygulaması levhası
EN 13195 (deniz uygulamaları) · EN 485-2. Sınıflandırma kuruluşu onayları sipariş bazında istenir.
Ekstrüzyon çubuk · lama · profil · boru
EN 755-1 (teknik teslim şartları) · EN 755-2 (mekanik özellikler) · EN 755-3 ila -9 (toleranslar)
Soğuk çekme çubuk ve boru
EN 754-1 · EN 754-2 (mekanik özellikler) · EN 754-3 ila -8 (toleranslar)
Dövme
EN 586-1 · EN 586-2 · EN 586-3. 5754 dövme için dört bağımsız kaynakla doğrulanmış sayısal mekanik özellik tablosu bulunamamıştır.
Gıda ile temas eden ürün
DIN EN 602 (gıda sanayii için uygunluk)
Bileşim ve temper (forma bakılmaksızın)
EN 573-3 (kimyasal bileşim) · EN 573-1 ve EN 573-2 (gösterim sistemi) · EN 515 (temper gösterimleri)
AMS numarası YOKTUR: 5754 havacılık şartname sistemlerinde yer almayan bir Avrupa alaşımıdır. Bu yüzden harita doğrudan EN numaraları ile kurulmuştur. ASTM tarafında işlevsel karşılık 5052’dir; 5754’ün ASTM B209 / B221 kalite listelerinde bulunduğu doğrulanamadığı için ASTM numarası verilmemiştir. Levha ve sac için EN 485-2, ekstrüzyon için EN 755-2, soğuk çekme için EN 754-2 kullanılır; bu uc standart AYNI değerleri vermez, sipariş doğru olanına bağlanmalıdır.
Ürün Formuna Göre Standartlar · EN AW-5754 (3.3535)
DEFENCE METAL
Kimyasal bileşim
EN 573-3
Levha · sac · şerit
EN 485-2 (mekanik özellikler) · EN 485-1 (muayene ve teslim) · EN 485-3 / EN 485-4 (toleranslar). O/H111 için 0,2 mm’den 100 mm’ye kadar tablolanmıştır; H22, H24, H26/H28 gibi yarı sert ve sert temperler de kapsamdadır
Çekilmiş bar · boru · profil
EN 754-2 — O/H111, H14/H24/H34 ve H18/H28/H38 grupları tablolanmıştır
Ekstrüde bar · boru · profil
EN 755-2 — F/H112 ve O/H111 tablolanmıştır. Uyarı: 5754’ün sıcak ekstrüzyon puanı 4 (kötü)’dür — profil yapılabilir ama alaşımın güçlü olduğu alan bu değildir
Denizcilik (Avrupa)
EN 13195 — gemi inşa, denizcilik ve açık deniz ürün şartnamesi. 5754 bu standardın kapsamında anılır; ancak denizcilik yapısal levhasının varsayılan alaşımı 5083 ve 5059’dur
Denizcilik (ABD)
ASTM B928 / B928M — nominal magnezyumu %3 ve üzeri olan 5xxx ürünleri kapsar. 5754’ün bandı tam bu eşiğin üzerinde oturduğu için, hangi dökümün kapsama girdiği DÖKÜM KİMYASINA BAĞLIDIR — aşağıdaki eşik bölümünü okuyun
ASTM (levha/sac)
ASTM B209 / B209M — 5754’ün kalite listesinde olduğu bu çalışmada bağımsız olarak doğrulanamamıştır. 5754 bir Avrupa alaşımıdır; ABD pazarının karşılığı pratikte 5052’dir. ASTM sertifikası isteyen bir alıcıya 5754 teklif etmeden önce teyit alın
ASTM (ekstrüzyon)
ASTM B221 / B221M — kalite listesi doğrulanamadı
Kaynak teli (çıplak)
AWS A5.10 / EN ISO 18273. Üretici veri sayfaları SG-AlMg3 ve SG-AlMg5 dolgularını listeler; bir başka kaynak doğrudan 5356’yı önerir. Yani pratikte ER5754 / ER5654 ve ER5356
Çekilmiş tel
EN 1301-2 kapsamındadır; 5754 için değer tablosu bu çalışmada doğrulanamadı
Basınçlı ekipman
EN 12392 — basınçlı ekipman için ek gereklilikler
Dövme
EN 586 ailesi vardır; 5754 için EN 586-2 değer tablosu doğrulanamadı. Çekiçle dövme puanı 2 (iyi), kalıpta dövme 3 (orta)
ASME Bölüm II / VIII
Bu çalışmada doğrulanamadı — kod sıcaklığı yayımlamıyoruz
Gıda teması
DIN EN 602 uyarınca UYGUNDUR — 5754’ün en güçlü ticari argümanlarından biridir
%3 Magnezyum Eşiği — 5754’ün En Dürüst Anlatılması Gereken Konusu
Bu bölüm 5754 ile ilgili en çok yanlış anlaşılan konudur ve doğrudan anlatılmayı hak eder.
Eşik Meselesi · Neden 5754 Özel Bir Durumda
DEFENCE METAL
Mekanizma
Magnezyum alüminyumda oda sıcaklığında aşırı doymuştur. Yeterli sıcaklık ve yeterli zaman verildiğinde tane sınırlarına β fazı (Al₃Mg₂ / Mg₂Al₃) olarak çöker. Bu faz matrise göre anodiktir; sürekli bir ağ oluşturduğunda malzeme taneler arası korozyona ve gerilmeli korozyon çatlamasına açılır. Buna duyarlılaşma denir
Eşik neden %3
Duyarlılaşma riski, nominal magnezyum %3’ü aştığında ciddileşir. ASTM B928 ve denizcilik şartnameleri eşiği tam buraya koyar: “nominal magnezyum içeriği %3’e eşit veya üzerinde olan 5xxx alaşımları”, H116 ve H321 temperlerinde ASTM G66 tabakalaşma ve/veya ASTM G67 taneler arası korozyon testlerini geçmelidir
5754 nerede duruyor
Nominal bant %2,6 – 3,6. Yani bandın alt ucu eşiğin altında, üst ucu eşiğin üzerindedir. Bir döküm %2,8 Mg ile gelirse pratik olarak eşiğin altındadır; %3,4 ile gelirse üzerindedir. Bir kaynak 5754’ün magnezyum bandını daha dar verir (%2,6 – 3,2) — [ÇELİŞKİ], iki bandı da gördük
Pratik sonuç
5754, 5083’ten belirgin biçimde daha az risklidir, ama bağışık değildir. Isıya maruz, uzun ömürlü, klorürlü bir uygulamada 5754 için de döküm analizini isteyin ve gerekiyorsa ASTM G67 testi şart koşun. “5754 duyarlılaşmaz” ifadesi doğru değildir
65 °C kuralı 5754 için de geçerli mi
Aynı sertlikte değil. 65 °C sınırı, doğrulanmış kaynaklarda 5083 için açıkça ifade edilmiştir (Avustralya standardı AS 1734 dahil). 5754 için eşdeğer bir yasak ifadesi doğrulanmış kaynaklarda bulunamamıştır. Ancak mekanizma aynı olduğu için, ılık sürekli servis 5754’te de dikkatle ele alınmalıdır — özellikle magnezyumu bandın üst ucunda olan dökümlerde. Sayı uydurmuyoruz; mekanizmayı söylüyoruz
Neyi düşürür
Daha düşük magnezyum (bandın alt ucu) · daha az soğuk deformasyon (O ve H111 en kararlı durumlardır) · daha düşük servis sıcaklığı · düşük kaynak ısı girdisi
H116 / H321 5754’te var mı
Alışılmış ürün formu değildir. Bu temperler pratikte 5083 ve 5456 gibi yüksek magnezyumlu denizcilik alaşımlarında görülür. 5754 için H116/H321 temperinde tablolanmış EN 485-2 verisi bu çalışmada doğrulanamamıştır
Standardı OLMAYAN veya Doğrulanamayan Ürün Formları
EN AW-5754 · Boşluklar
DEFENCE METAL
ASTM kapsamı
En önemli boşluk budur. 5754 bir Avrupa alaşımıdır ve ASTM B209 / B221 kalite listesinde yer aldığı bu çalışmada doğrulanamamıştır. ABD projelerinde karşılık olarak pratikte 5052 istenir. Bir ASTM sertifikası şart koşulan projede 5754 teklif etmeden önce kapsam teyidi alın
YOKTUR ve olamaz. 5754 ısıl işlemle sertleşmez. “5754-T6” diye bir malzeme yoktur
Döküm
Uygulanamaz. 5754 bir dövme (wrought) alaşımıdır; Al-Mg dökümler ayrı bir ailedir (EN AC- serisi)
Örtülü elektrot
Alüminyumda pratikte kullanılmaz. 5754 MIG ve TIG ile kaynaklanır
Cıvata · somun
5754 bir bağlantı elemanı alaşımı değildir; mekanik sınıf şartnamesi doğrulanamadı
Ekstrüde profil (karmaşık kesit)
EN 755-2 kapsamındadır ancak sıcak ekstrüzyon puanı 4 (kötü)’dür. Karmaşık ve ince cidarlı profiller için 5754 ekonomik değildir; 6xxx ailesi (EN AW-6060 · EN AW-6082) ekstrüzyonun doğal ailesidir
Çekilmiş tel
EN 1301-2 kapsamındadır; 5754 için değer tablosu doğrulanamadı
Yüksek sıcaklık servis sertifikası
Yoktur. Hiçbir belge bir 5xxx levhanın yıllar sonra duyarlılaşmayacağını garanti etmez
Kimyasal Bileşim
Aşağıdaki bant EN 573-3’e dayanır. Bir satırda kaynaklar arasında ciddi bir çelişki vardır ve bunu saklamıyoruz.
Kimyasal Bileşim · EN AW-5754 (EN 573-3, ağırlıkça %)
DEFENCE METAL
Silisyum (Si)
azami 0,40
Demir (Fe)
azami 0,40
Bakır (Cu)
azami 0,10 — bilinçli olarak düşük tutulur. Bakır, 5xxx’te korozyon direncini bozan tek elementtir
Manganez (Mn)
azami 0,50
Magnezyum (Mg)
2,6 – 3,6 — alaşımın tamamı bu satırdır.[ÇELİŞKİ] Bir başka kaynak bandı 2,6 – 3,2 olarak verir. Bu fark önemsiz değildir: %3 eşiği tam bu bandın içinden geçer. Kritik bir uygulamada döküm analizini isteyin
Krom (Cr)
azami 0,30 — alt sınırı yoktur. Karşılaştırma: 5052’de krom %0,15–0,35 ile alt sınırlıdır
Çinko (Zn)
azami 0,20
Titanyum (Ti)
azami 0,15 — tane inceltici
Mn + Cr birleşik satırı
[ÇELİŞKİ UYARISI] Bir üretici veri sayfasında 0,10 – 0,60 aralığında bir bant görünmekte ve bu bant titanyuma atfedilmektedir. Bu, başka bir kaynağın verdiği Ti ≤%0,15 değeriyle doğrudan çelişir ve fiziksel olarak da makul değildir; büyük olasılıkla birleşik bir Mn+Cr satırının yanlış okunmasıdır. Ancak bunu doğrulayamadık — bu yüzden bu bandı bir element satırı olarak yayımlamıyoruz. Şartname yazıyorsanız EN 573-3’ün güncel baskısından teyit edin
Diğer elementler
her biri azami 0,05 · toplam azami 0,15
Alüminyum (Al)
kalan
Mekanik Değerler
YAŞLANDIRMA KOŞULUNA GÖRE MUKAVEMET
DEFENCE METAL
Koşul
Sertlik
Akma MPa
Çekme MPa
Uzama
EN 485-2 · O / H111 · sac 0,5-1,5 mm
—
80
190-240
%14 en az (A50)
EN 485-2 · O / H111 · sac 1,5-3,0 mm
—
80
190-240
%16 en az (A50)
EN 485-2 · O / H111 · sac 3,0-6,0 mm
—
80
190-240
%18 en az (A50)
EN 485-2 · H22 / H32 · sac 0,5-1,5 mm
—
130
220-270
%8 en az (A50)
EN 485-2 · H22 / H32 · sac 1,5-3,0 mm
—
130
220-270
%10 en az (A50)
EN 485-2 · H22 · sac ve levha 0,2-40 mm (Aalco kalınlık bandı)
Satırların tamamı EN 485-2 ŞARTNAME MİNİMUMUDUR; son satir ayrıca üretici tipik değeridir ve karıştırılmamalıdır. Bu alaşım çökelme sertleşmediği için satırlar yaşlandırma koşuluna göre değil TEMPER’e göre dizilmiştir. Alüminyumda HRC ölçülmez. Grafikte aralık olarak verilen değerler alt sınırdan çizilmiştir; tam aralık tablodadır. HRC verilmemiştir: alüminyumda Rockwell C ölçümü yapılmaz; sertlik Brinell (HBW/HB) veya Vickers olarak verilir. H22 ile H32, H24 ile H34 aynı mukavemet satırını paylaşır; aralarındaki fark mukavemet değil üretim yoludur (kısmi tavlama / stabilizasyon). Son satir üretici tipik değeridir ve H22-H26 bandının tamamını birlikte verir; şartname minimumlarıyla aynı kalınlık bandına ait değildir.
Bu bölümde kaynaklar arasında gerçek bir çelişki vardır ve iki seti de veriyoruz. Yarı sert temperlerin (H22 / H24) değerleri iki ayrı üretici belgesinde farklı çıkmıştır. Bir şartname yazıyorsanız EN 485-2’nin güncel baskısından teyit edin.
Levha · Sac — O / H111 (EN 485-2, kalınlığa göre)
DEFENCE METAL
0,2 – 0,5 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %12 · ~52 HBW
0,5 – 1,5 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %14 · ~52 HBW
1,5 – 3,0 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %16 · ~52 HBW
3,0 – 6,0 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %18 · ~52 HBW
6,0 – 12,5 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %18 · ~52 HBW
12,5 – 100 mm
Rm 190 – 240 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %17 · ~52 HBW
Okunması gereken satır
Rm’nin bir ÜST sınırı vardır (240 MPa). Bu, şekillendirilebilirliği garanti etmek içindir: aşırı pekleşmiş bir “tavlı” levha bükümde çatlar. Uzama %18’e çıkar — 5754’ün ticari varlık sebebi budur
Levha · Sac — Yarı Sert ve Sert Temperler [İKİ KAYNAK, ÇELİŞKİLİ]
[ÇELİŞKİ] Aynı üretici grubunun bir başka belgesi bu üç temperi tek bir bantta verir: Rp0,2 185 – 245 MPa · Rm 245 – 290 MPa · A %10 – 15. Bu bant, kaynak A’nın H22 ve H24 değerlerinden belirgin biçimde yüksektir. İki seti de gördük; birini seçmiyoruz
H111 baklavalı sac (treadplate)
Bir kaynak Rm 160 – 200 MPa · Rp0,2 ~60 MPa verir — bu, düz sacın O/H111 değerlerinden DÜŞÜKTÜR ve baklavalı sacın kendi ürün mantığından kaynaklanır. Baklavalı sac değerlerini düz sac yerine kullanmayın
Ne yapılmalı
Yarı sert temperde çalışıyorsanız, kabul değerlerini sipariş aşamasında EN 485-2 referansıyla yazılı olarak sabitleyin. İki farklı ticari belgeye güvenip tasarım yapmayın
Çekilmiş ve Ekstrüde Ürünler (EN 754-2 · EN 755-2)
DEFENCE METAL
Çekilmiş yuvarlak bar ≤80 mm · O/H111
Rm 180 – 250 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %14 – 16 · ~45 HBW
Çekilmiş ürün ≤25 mm · H14 / H24 / H34
Rm 240 – 290 MPa · Rp0,2 min 180 MPa · A min %3 – 4 · ~75 HBW
Çekilmiş ürün ≤10 mm · H18 / H28 / H38
Rm min 280 MPa · Rp0,2 min 240 MPa · A min %2 – 3 · ~88 HBW
Ekstrüde ürün ≤150 mm · F / H112
Rm min 180 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %12 – 14 · ~47 HBW
Ekstrüde ürün ≤150 mm · O/H111
Rm 180 – 250 MPa · Rp0,2 min 80 MPa · A min %15 – 17 · ~45 HBW
Önemli gözlem
EN tabloları H14, H24 ve H34’ü AYNI SATIRDA birleştirir (aynı şekilde H18/H28/H38 ve H12/H22/H32). Yani mekanik kabul kriterleri açısından bu üç temper eşdeğerdir; aralarındaki fark üretim rotasındadır: H1x = yalnız pekleştirilmiş, H2x = pekleştirilmiş ve kısmen tavlanmış, H3x = pekleştirilmiş ve kararlılaştırılmış
Sert temperde uyarı
H18/H28/H38’de uzama %2’ye iner. Bu malzeme bükülmez. Şekillendirilecek her yerde O/H111 veya en fazla H22 kullanın
Bir kaynak yaklaşık 600 °C verir. Bu bir tek nokta basitleştirmesidir — alaşımlar bir aralıkta katılaşır; 5754 için doğrulanmış bir katılaşma aralığı bu çalışmada elde edilememiştir
Erozyon direnci
Üretici puanı 1 (çok iyi) — aşındırıcı akış ve partikül taşıyan hatlarda kayda değer bir avantaj
Boyutsal kararlılık
Üretici puanı 3 (orta)
Isıl İşlem ve Isıl Kararlılık
ISIL İŞLEM — ŞEMATİK
DEFENCE METAL
1 · YUMUŞATMA TAVI — O temperi
Adım
1 · YUMUŞATMA TAVI — O temperi
Özet
Soğuk deformasyonla kazanılan pekleşmeyi tamamen geri alır; yeniden kristalleşme ile en yumuşak ve en sünek hale getirir. SERTLEŞTİRMEZ, YUMUŞATIR.
Sıcaklık
360-380 °C (BIKAR). Alumeco profil veri sayfası 5xxx için 300 °C tavlama sıcaklığı verir. Kaynaklar tek sayıda birleşmediği için tek deger yazılmamıştır.
Süre
BIKAR: 1-2 saat ısıtma. Dört bağımsız kaynakta ortak bir tutma süresi doğrulanamamıştır.
Soğutma
BIKAR: fırında, kontrolsüz soğutma. Alaşım ısıl işlemle sertleşmediği için soğutma hızı mukavemeti belirlemez.
Sonuç sertlik
EN 485-2 O/H111: Rp0,2 en az 80 MPa, Rm 190-240 MPa, yaklaşık 45-52 HBW.
DEFENCE METAL
2 · SOĞUK DEFORMASYON — H1x ailesi (yalnızca pekleştirilmiş)
Adım
2 · SOĞUK DEFORMASYON — H1x ailesi (yalnızca pekleştirilmiş)
Özet
Soğuk haddeleme veya soğuk çekme. ISIL İŞLEM YOKTUR. İkinci hane deformasyon miktarını verir: H12 < H14 < H16 < H18 (H18 tam sert).
Sıcaklık
Oda sıcaklığı. Isil işlem uygulanmaz.
Süre
Üretim yoluna bağlıdır; şartname süre vermez.
Soğutma
Yok.
Sonuç sertlik
H1x satırları için dört bağımsız kaynakta ortak EN 485-2 değeri doğrulanamadığından mukavemet tablosuna alınmamıştır.
Hedeflenenden fazla soğuk deformasyon uygulanır, ardından KISMİ TAVLAMA ile mukavemet kontrollü olarak düşürülüp süneklik geri kazandırılır. 5754’ün ticari ana temper ailesi budur.
Sıcaklık
Kısmi tavlama sıcaklığı üretici prosesine bağlıdır; dört bağımsız kaynakta sayı bulunamamıştır.
Süre
Doğrulanamadı.
Soğutma
Doğrulanamadı.
Sonuç sertlik
EN 485-2 H22: Rp0,2 en az 130 MPa, Rm 220-270 MPa, yaklaşık 63 HB · H24: Rp0,2 en az 160 MPa, Rm 240-280 MPa, yaklaşık 70 HB.
5xxx alaşımları soğuk deformasyondan sonra oda sıcaklığında kendiliğinden yumuşar. Düşük sıcaklıklı bir ısıl işlem bu yumuşamayı önceden tamamlar ve özellikleri KARARLI hale getirir. BU BİR YAŞLANDIRMA DEĞİLDİR: çökelme sertleşmesi olmaz, tersine mukavemet biraz düşer ve süneklik artar.
Sıcaklık
Stabilizasyon düşük sıcaklıklı bir ısıl işlemdir; 5754 için dört bağımsız kaynakta sayısal sıcaklık doğrulanamamıştır.
Süre
Doğrulanamadı.
Soğutma
Doğrulanamadı.
Sonuç sertlik
EN 485-2 mantığında H22 ile H32, H24 ile H34 aynı mukavemet satırını paylaşır.
DEFENCE METAL
5 · H111 — tavlama sonrası hafif işlem
Adım
5 · H111 — tavlama sonrası hafif işlem
Özet
O temperinden sonra doğrultma, germe gibi az miktarda soğuk işlem görmüş, ancak H11 seviyesine ulaşmamış malzeme. EN 485-2’de O ile aynı mukavemet satırını paylaşır.
Sıcaklık
Ek ısıl işlem yoktur.
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
O/H111 ile aynı: Rp0,2 en az 80 MPa, Rm 190-240 MPa, A50 en az %14-18 (kalınlığa göre).
DEFENCE METAL
6 · H112 — sıcak şekillendirme sonrası, ek işlemsiz
Adım
6 · H112 — sıcak şekillendirme sonrası, ek işlemsiz
Özet
Sıcak şekillendirmeden (haddeleme, ekstrüzyon) sonra ek soğuk deformasyon veya ısıl işlem görmemiş, ancak mekanik özellik sınırlarına uyan ürün.
Sıcaklık
Ayrıca ısıl işlem uygulanmaz.
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
BIKAR: Rm yaklaşık 180 MPa, Rp0,2 80 MPa, uzama en az %12-14, yaklaşık 47 HBW.
DEFENCE METAL
7 · KAYNAK SONRASI — işlem yapılmaz
Adım
7 · KAYNAK SONRASI — işlem yapılmaz
Özet
Kaynak sonrası ısıl işlem uygulanmaz. Kaynak isisi ITAB’daki pekleşmeyi geri alır ve bölge O (tavlı) mukavemetine yaklaşır; bu geri dönüşü telafi edecek bir ısıl işlem YOKTUR, çünkü alaşım çökelme sertleşmez.
Sıcaklık
Uygulanmaz.
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
Tasarım, kaynak bölgesi için O/H111 minimumları ile yapılır.
BU ALAŞIM ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. Çözeltiye alma + su verme + yaşlandırma çevrimi YOKTUR ve YAŞLANDIRMA diye bir kademesi yoktur. Mukavemet magnezyumun katı eriyik sertleşmesi ile SOĞUK DEFORMASYONDAN (pekleşme) gelir; ısıl işlemin görevi mukavemet vermek değil, pekleşmeyi geri almak (tavlama) veya özellikleri kararlı hale getirmektir (stabilizasyon). Aşağıdaki kademeler bir ISIL İŞLEM ÇEVRİMİ değil, TEMPER ÜRETİM YOLLARIDIR. Şema şemadır, zaman ekseni ölçekli DEĞİLDİR; yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi kullanılmadığı için eğri çizilmemiştir. Bu alaşımda ‘yaşlandırma’ kademesi YOKTUR. H3x ailesindeki STABİLİZASYON bir yaşlandırma değildir; mukavemeti artirmaz, tersine biraz düşürür ve kararlı hale getirir. H temper kodunun okunması: birinci hane ısıl işlem yolunu (1 = yalnızca pekleştirilmiş, 2 = pekleştirilmiş + kısmi tavlanmış, 3 = pekleştirilmiş + stabilize edilmis), ikinci hane deformasyon derecesini verir. Şema şemadır; zaman ekseni ölçekli değildir.
5754’te dayanım artırıcı ısıl işlem YOKTUR. Isıl işlem yalnızca yumuşatmak veya kararlılaştırmak için yapılır.
Isıl İşlem · EN AW-5754
DEFENCE METAL
Çözelti tavı + yaşlandırma
YOKTUR. 5754 ısıl işlemle sertleşmez
Yumuşatma tavı (O)
360 – 380 °C, 1 – 2 saat tutma, ardından fırında soğutma (kontrolsüz). Karşılaştırma: 5083 için aynı üretici 380–420 °C verir — daha yüksek magnezyum, daha yüksek tav sıcaklığı
Kısmi tavlama (H2x temperlerindeki “2”)
Soğuk deformasyondan sonra yapılan, malzemeyi hedef dayanım seviyesine geri getiren kısmi bir tavlamadır. H22 ve H24 böyle üretilir
Kararlılaştırma (H3x temperlerindeki “3”)
Düşük sıcaklıkta yapılan ve malzemeyi kararlı bir duruma getiren ısıl işlem. Al-Mg alaşımlarında gereklidir, çünkü bu alaşımlar soğuk deformasyondan sonra kendiliğinden yumuşar. H32 böyle üretilir
Neden düz H1x kullanılmaz
Bir kaynağın ifadesiyle malzeme “haddelemeden sonra kararlı duruma ulaşana kadar kendiliğinden yumuşar”. Yalnız pekleştirilmiş bir 5xxx sacın dayanımı zamanla kayar; H2x ve H3x bu kaymayı durdurur. Bu, 5754’ün temper sisteminin neden bu kadar kalabalık olduğunun cevabıdır
Kaynak sonrası ısıl işlem
Yapılmaz ve gerekmez. Kaynaklı 5754 kaynaklandığı gibi bırakılır
Uzun süreli ılık servis, magnezyum bandın üst ucundaysa β fazı çökelmesi riskini taşır. Doğrulanmış bir sayısal sıcaklık sınırı 5754 için elde edilememiştir; mekanizma için yukarıdaki eşik bölümüne bakın
Kaynak
5754 alüminyum ailesinin en iyi kaynaklanan alaşımlarındandır. Üretici puan tablolarında TIG (WIG) 1, MIG 1 (ölçekte 1 = çok iyi), gaz kaynağı 2, direnç kaynağı 3 verilmiştir. Bir başka kaynak gaz, ark ve direnç kaynağının hepsi için “mükemmel” der.
Kaynak Parametreleri · EN AW-5754
DEFENCE METAL
Birincil yöntemler
MIG ve TIG — her ikisi de puan 1. İnce sacda TIG, seri üretimde MIG
Dolgu metali
Üretici veri sayfaları SG-AlMg3 (ana metalle aynı kimya) ve SG-AlMg5 listeler; bir başka kaynak doğrudan 5356 önerir. Pratikte: ER5754 / ER5654 (eşleşen kimya) veya ER5356 (daha yaygın, daha yüksek dayanım)
Kullanılmaması gereken dolgu
4043 (Al-Si) kullanmayın. Magnezyumlu ana metalle birleştiğinde kaynak metalinde Mg₂Si oluşur; sonuç gevrek ve korozyona açık bir kaynak’tır. 5xxx ana metale 5xxx dolgu.
Ön ısıtma
Gerekmez. Yalnızca yoğuşmayı gidermek için ılıtma yapılabilir
Pasolar arası sıcaklık
Düşük tutun. Yüksek ısı girdisi hem ITAB’ı genişletir hem de β fazı çökelmesini teşvik eder. Doğrulanmış sayısal bir üst sınır bu çalışmada elde edilemedi
Sert lehim
Kötü. Fluxlu sert lehim puanı 4–5, fluxsuz 4. Yumuşak lehim de 4–5. 5754 lehimlenmez, kaynaklanır
Temizlik
Oksit tabakası paslanmaz tel fırça ile alınmalı, yağ ve nem giderilmelidir. Hidrojen gözenekliliği alüminyum kaynağının bir numaralı kusurudur
Kaynak sonrası dayanım
ITAB’da soğuk deformasyonun getirdiği pekleşme kaybolur ve malzeme yerel olarak O seviyesine döner. Ama 5754 zaten büyük ölçüde O/H111 durumunda satılır: yani kaynaklı bir 5754 yapıda kayıp, sert temperden başlayan alaşımlara göre çok daha küçüktür. Tasarım kuralı: kaynaklı yapıyı O/H111 değerleriyle hesaplayın
Talaşlı İmalat
5754 “zor” değildir ama “yapışkandır” — 5xxx ailesinin ortak sorunu. Üretici işlenebilirlik puanı soğuk deformasyonlu durumda 2 (iyi), yumuşak tavlı durumda 3 (orta)’dır; bir başka kaynak genel olarak “ortalama” der. Sorun kesme hızı değil, talaşın kırılmamasıdır. Bu yüzden mümkünse yumuşak değil, pekleştirilmiş temperi işleyin.
Talaşlı İmalat Parametreleri · 5754, karbür takım
DEFENCE METAL
Tornalama
380 – 620 m/dak (1.250–2.030 SFM)
Frezeleme
470 – 780 m/dak (1.540–2.560 SFM)
Delme
155 – 260 m/dak (510–850 SFM)
İşlenebilirlik endeksi
%170 – 280 (referans tabana göre)
Takım kalitesi
Kaplamasız ince taneli karbür veya PVD kaplı N-grubu. Keskin kenar ve parlatılmış talaş oluğu zorunludur
Takım geometrisi
Yüksek pozitif talaş açısı, geniş helis, az diş (2–3 ağız). Talaş boşluğu kritiktir
Soğutma
Bol emülsiyon. Kuru işleme yığıntı talaş ağzı (BUE) üretir; yüzey bozulur, boyut kayar
Talaş biçimi
Uzun, sünek, sarılan talaş. 5xxx’in ortak zaafı. Talaş kırıcı geometri ve yüksek ilerleme kullanın. Otomatik torna işleri için 5754 doğru alaşım değildir
Şekillendirme puanları
Soğuk büküm 2 (iyi) · derin çekme 2 (iyi) · basınçlı şekillendirme 3 (orta). 5754’ün asıl işi talaş değil, şekillendirmedir
Korozyon — Nerede Mükemmel, NEREDE BAŞARISIZ
Nerede mükemmel
Üretici puan tablolarında 5754, normal atmosfer ve hava koşullarında 1 (çok iyi), deniz suyu atmosferinde 1–2 (çok iyi ile iyi arası) alır. Bir başka kaynak “özellikle deniz suyuna ve endüstriyel kirli atmosferlere karşı mükemmel korozyon direnci” ifadesini kullanır. Sebep: magnezyum oksit filmini klorürlü ortamda kararlı kılar ve bakır %0,10’un altında tutulmuştur.
5754’ün 5083’e karşı gerçek üstünlüğü yüzey tarafındadır. Eloksal puanları: koruyucu eloksal 1 (çok iyi), EQ (özel kalite) eloksal 1 (çok iyi), dekoratif eloksal 2 (iyi), parlatma 1–2. Karşılaştırma için 5083’ün dekoratif eloksal puanı 4 (kötü)’dür. Görünür mimari yüzey, dekoratif panel ve eloksallı gövde parçası için doğru 5xxx alaşımı 5754’tür, 5083 değil. Not: EQ kalite ayrıca sipariş edilip teyit edilmelidir; standart teslimat bunu kapsamaz.
NEREDE BAŞARISIZ
EN AW-5754 · Başarısızlık Noktaları
DEFENCE METAL
Duyarlılaşma (eşiğin üst ucunda)
5754’ün magnezyum bandı %3 eşiğinin tam üzerinden geçer. Magnezyumu bandın üst ucunda olan bir döküm, uzun süreli ılık ve klorürlü serviste β fazı (Al₃Mg₂) çökeltip taneler arası korozyona açılabilir. “5754 duyarlılaşmaz” ifadesi doğru değildir — doğrusu, 5083’ten belirgin biçimde daha az risklidir
Galvanik korozyon
5754, çelik, paslanmaz çelik, bakır ve bronza göre aktiftir; temas halinde feda olan taraf alüminyumdur. Paslanmaz bağlantı elemanı kullanılacaksa yalıtıcı burç ve pul zorunludur
Güçlü alkaliler
pH 9 üzerinde oksit film çözünür. Alkali temizleyiciler ve beton/harç teması dikkat ister
Cıva ve bileşikleri
Mutlak yasak — tüm alüminyum alaşımlarında olduğu gibi
Bakır iyonlu sular
Bakır alüminyum yüzeyine çöker ve mikro katot oluşturur
Boya ve kaplama
Üretici puanı 3 (orta) — eloksal puanlarının aksine boya tarafı ortalamadır. Uygun dönüşüm kaplama astarı gerekir
Yüksek dayanım gereken yerler
Bu bir korozyon değil, bir mühendislik başarısızlığıdır. O/H111’de akma dayanımı yalnızca 80 MPa’dır. Yük taşıyan bir yapıda 5754 seçilirse kesit kalınlaşır ve ağırlık avantajı kaybolur. Bu durumda 5083 veya 6082 doğru cevaptır
Karmaşık ekstrüde profil
Sıcak ekstrüzyon puanı 4 (kötü). İnce cidarlı ve karmaşık kesitli profiller için 6xxx ailesi (6060 · 6082) doğru adrestir
Bu, günlük hayatta en sık karşılaşılan 5754 sorusudur ve cevabı “genelde sorun yok, ama otomatik ikame etmeyin” şeklindedir. İki alaşım aynı işi yapar: ikisi de ısıl işlemle sertleşmeyen Al-Mg, ikisi de kaynaklanır, ikisi de deniz suyuna dayanır, ikisi de gıda ve şekillendirme uygulamalarında kullanılır. Fark kimyadadır: 5754 %2,6–3,6 Mg, 5052 %2,2–2,8 Mg içerir — yani 5754 daha yüksek magnezyumlu ve biraz daha güçlüdür. Ayrıca 5052’de krom alt sınırlı tanımlıdır (%0,15–0,35), 5754’te yalnızca üst sınır vardır (≤%0,30). İkame kararını belirleyen üç soru: (1) Şartname ASTM mı EN mi? 5052 bir ASTM/AA alaşımıdır ve ASTM B209 kalitelerindendir; 5754’ün ASTM B209 kalite listesinde yer aldığı bu çalışmada doğrulanamamıştır. ASTM sertifikası isteniyorsa ikame sertifikasyon sorunu yaratır. (2) %3 eşiği önemli mi? Isıya maruz, uzun ömürlü ve klorürlü bir uygulamada 5754’ün daha yüksek magnezyumu teorik olarak daha fazla duyarlılaşma riski demektir. (3) Mekanik değerler tutuyor mu? Hangi temper bandında çalıştığınızı karşılaştırın. Sonuç: teknik olarak çoğu zaman uygundur, ama ikameyi müşterinin yazılı onayıyla yapın.
H22, H24 ve H32 arasındaki fark ne? Hangi sertliği istemeliyim?
Rakamların anlamı şudur: ikinci hane işlem rotasını, üçüncü hane sertlik derecesini söyler. H1x = yalnız pekleştirilmiş. H2x = pekleştirilmiş ve kısmen tavlanmış. H3x = pekleştirilmiş ve kararlılaştırılmış. Üçüncü hane: 2 = çeyrek sert, 4 = yarı sert, 6 = üç çeyrek sert, 8 = tam sert. Yani H22 = çeyrek sert (kısmen tavlanmış), H24 = yarı sert (kısmen tavlanmış), H32 = çeyrek sert (kararlılaştırılmış). Neden 5xxx’te H1x neredeyse hiç görülmez? Çünkü Al-Mg alaşımları soğuk deformasyondan sonra kendiliğinden yumuşar; yalnız pekleştirilmiş bir sac zamanla dayanım kaybeder. H2x ve H3x bu kaymayı durdurur.Pratik seçim:bükülecek, derin çekilecek, şekillendirilecekse O veya H111 (uzama %18’e kadar); hafif bir şekillendirme ile birlikte biraz dayanım isteniyorsa H22; düz panel, dayanım öncelikli ve şekillendirme minimumsa H24. H26/H28’e ancak şekillendirme hiç yoksa çıkın — çekilmiş üründe H18/H28/H38’de uzama %2’ye iner. Uyarı: H22 ve H24 için elimizdeki iki ticari belge birbiriyle çelişen değerler verdi; kabul kriterini sipariş aşamasında EN 485-2 referansıyla yazılı olarak sabitleyin.
5754 gıda ekipmanında kullanılabilir mi? Paslanmazdan ucuz olur mu?
Evet, kullanılabilir — ve bu 5754’ün en güçlü ticari argümanlarından biridir. Üretici veri sayfaları 5754’ün DIN EN 602 uyarınca gıda teması için uygun olduğunu açıkça belirtir. Aynı ölçütte 5083 de uygundur; buna karşılık bakırlı 2017Auygun değildir. 5754’ün gıda tarafındaki avantajları: mükemmel korozyon direnci, mükemmel kaynaklanabilirlik (TIG ve MIG puanı 1), mükemmel şekillendirilebilirlik (derin çekme puanı 2) ve çok iyi eloksal davranışı (puan 1) — yani hijyenik, temizlenebilir bir yüzey. Ama dürüst olalım, paslanmazın yerini her yerde almaz: (1) akma dayanımı O durumunda yalnızca 80 MPa’dır — yapısal yük taşıyan şasi ve ayaklar için yetersizdir; (2) güçlü alkali temizleyiciler alüminyumu atak eder (pH 9 üzeri); CIP temizleme kimyasallarını mutlaka kontrol edin; (3) aşınma direnci paslanmazın altındadır. Doğru kullanım: tank gövdesi, hazne, silo, huni, kapak, panel, taşıma ekipmanı, ısı iletiminin işe yaradığı yerler (ısıl iletkenlik 140–160 W/(m·K), paslanmazın yaklaşık on katı). Yanlış kullanım: yüksek yük taşıyan yapı elemanı ve agresif alkali yıkamaya maruz yüzeyler.
5754 yerine 5083 kullansak daha mı iyi olur? İkisi de Al-Mg.
Cevap işin ne olduğuna bağlıdır ve iki alaşım gerçekten farklı işler için yapılmıştır.Dayanım: 5083-H321 levhada Rp0,2 ≥215 MPa; 5754-O/H111 levhada Rp0,2 ≥80 MPa. Yani 5083 iki katından fazla güçlüdür — yapısal iş varsa tartışma biter. Şekillendirilebilirlik: 5754-O’da uzama %18’e çıkar ve derin çekme puanı 2’dir; 5083’te değerler daha düşüktür. Derin çekme ve karmaşık büküm varsa 5754 kazanır.Yüzey: 5754’ün dekoratif eloksal puanı 2 (iyi), 5083’ünkü 4 (kötü). Görünür yüzey varsa 5754 kazanır.Duyarlılaşma: 5083 %4,0–4,9 Mg ile eşiğin çok üzerindedir ve 65 °C üzeri sürekli servise girmez; 5754 (%2,6–3,6) eşiğin üzerinde oturur ve daha az risklidir. Özet:yapı, tekne, tank, zırh → 5083 (EN AW-5083); şekillendirilen sac, gövde paneli, gıda ekipmanı, eloksallı görünür yüzey → 5754.
Yaygın Veri Sayfası Hataları ve Tuzaklar
1. Yarı sert temper değerlerini tek bir kaynaktan almak. Aynı üretici grubunun iki farklı belgesi H22/H24 için çelişen değerler verdi: biri H22 Rm 220–270 / Rp0,2 130 ve H24 Rm 240–280 / Rp0,2 160; diğeri üç temperi tek bantta Rp0,2 185–245 / Rm 245–290 olarak verdi. Bir tasarım için EN 485-2’nin güncel baskısından teyit alın. 2. Magnezyum bandını tek bir sayı sanmak. Kaynaklar %2,6–3,6 ile %2,6–3,2 arasında çelişir. %3 eşiği tam bu bandın içinden geçtiği için bu fark önemsiz değildir. Kritik bir uygulamada döküm analizini isteyin. 3. Titanyum satırı. Bir üretici veri sayfasında 0,10–0,60 bandı titanyuma atfedilmiştir; bu, bir başka kaynağın verdiği Ti ≤%0,15 ile doğrudan çelişir ve muhtemelen birleşik bir Mn+Cr satırının yanlış okunmasıdır. Doğrulayamadık; bu yüzden element satırı olarak yayımlamıyoruz. 4. “5754 duyarlılaşmaz”.Yanlış. Doğrusu: magnezyum bandı %3 eşiğinin üzerinden geçer, yani 5083’ten belirgin biçimde daha az risklidir ama bağışık değildir. Isıya maruz, uzun ömürlü, klorürlü uygulamalarda döküm analizini kontrol edin. 5. 5083’ün 65 °C kuralını körü körüne 5754’e taşımak — ya da hiç taşımamak. İkisi de hatalıdır. 65 °C sınırı doğrulanmış kaynaklarda 5083 için ifade edilmiştir (AS 1734 dahil); 5754 için eşdeğer bir yasak ifadesi doğrulanmış kaynaklarda bulunamamıştır. Ama mekanizma aynıdır ve ılık sürekli servis dikkat ister. Sayı uydurmayın; mekanizmayı anlatın. 6. “5754-T6” veya herhangi bir T temperi.Böyle bir malzeme yoktur. 5754 ısıl işlemle sertleşmez. 7. Baklavalı sac değerlerini düz sac yerine kullanmak. Bir kaynak H111 baklavalı sac için Rm 160–200 MPa · Rp0,2 ~60 MPa verir — düz sacın O/H111 değerlerinden düşüktür. 8. “Yoğunluk 2,66 kg/m³”. Bir kaynakta gördüğümüz bu yazım, birim hatasıdır; doğrusu 2,66 g/cm³, yani 2660 kg/m³’tür. 9. “Ergime noktası 600 °C”. Alaşımlar tek noktada ergimez. 5754 için doğrulanmış bir katılaşma aralığı bu çalışmada elde edilememiştir; tek sayı bir basitleştirmedir. 10. Elastisite modülü çelişkisi. Kaynaklar 70,5 GPa ve 68 GPa verir. Sehim hesabı yapıyorsanız bu %3,5’lik bir farktır; hangisini kullandığınızı yazın. 11. H2x ile H3x’i farklı mukavemet sınıfı sanmak.EN tabloları H14/H24/H34’ü aynı satırda birleştirir (aynı şekilde H12/H22/H32 ve H18/H28/H38). Mekanik kabul kriterleri eşdeğerdir; fark üretim rotasındadır. 12. 4043 dolgu kullanmak. Gevrek Mg₂Si üretir. 5xxx ana metale 5xxx dolgu. 13. ASTM sertifikası bekleyip 5754 sipariş etmek. 5754 bir Avrupa alaşımıdır; ASTM B209 / B221 kalite listesinde yer aldığı bu çalışmada doğrulanamamıştır. ABD şartnamesi varsa 5052 istenir. 14. EQ eloksal kalitesini standart teslimat sanmak.EQ ayrıca sipariş edilip teyit edilmelidir; üreticiler dekoratif eloksal sonucu için sorumluluk kabul etmez. 15. Karmaşık profil için 5754 ekstrüzyon istemek.Sıcak ekstrüzyon puanı 4 (kötü). İnce cidarlı ve karmaşık kesitli profiller 6xxx ailesinin işidir (6060 · 6082). 16. Sert temperde büküm planlamak. Çekilmiş üründe H18/H28/H38’de uzama %2’ye iner. Şekillendirme varsa O/H111 veya en fazla H22. 17. Paslanmaz bağlantı elemanını yalıtımsız kullanmak. 5754 paslanmaza göre aktiftir; tuzlu ortamda feda olan taraf alüminyumdur. 18. Rm’nin üst sınırını görmezden gelmek. O/H111 için Rm 240 MPa ile sınırlıdır. Bu bir kusur değil, şekillendirilebilirlik garantisidir; üst sınırı aşan bir “tavlı” levha bükümde çatlar.
