UNS S31400 · W.Nr. 1.4841 · X15CrNiSi25-21 · ASTM A276 bandı: C ≤ %0,25, Mn ≤ %2,00, P ≤ %0,045, S ≤ %0,030, Si %1,50-3,00, Cr %23,00-26,00, Ni %19,00-22,00. EN 1.4841 bandı: C ≤ %0,20, Si %1,50-2,50, Mn ≤ %2,00, P ≤ %0,045, S ≤ %0,015, Cr %24,0-26,0, Ni %19,0-22,0, N ≤ %0,11. İKİ BAND AYNI DEĞİLDİR: ASTM’nin silisyum tavanı %3,00, EN’inki %2,50; ASTM’nin karbon tavanı %0,25, EN’inki %0,20; ASTM’nin krom alt sınırı %23,00, EN’inki %24,0. Bir döküm ikisini birden karşılamayabilir; S31400 ile 1.4841 otomatik olarak birbirinin yerine geçmez. 314’ü tanımlayan şey SİLİSYUMUN BİR ALT SINIRA SAHİP OLMASIDIR: en az %1,50 istenir, yani 310’un silisyum tavanı 314’ün silisyum tabanıdır. OSTENİTİK paslanmazdır: ÇÖKELME SERTLEŞMEZ.
Havada 310’un yetmediği sıcaklıkta pullanmaya direnç istendiğinde alınır: radyan tüp, fırın iç aksamı ve muhafazası, ısıl işlem sepeti ve fikstürü, tavlama ve sementasyon kutusu. EN 10095’in aynı tablosunda 1.4841 için havada azami kullanım sıcaklığı 1150 °C, 1.4845 (310S) için 1050 °C’dir;
Formlar
Yuvarlak çubuk · lama · levha · sac · pipe · dövme · tel. Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir. DİKKAT: aşağıdaki standart notunda yazıldığı gibi, levha, sac, pipe ve tube tarafında 314’ün ASTM karşılığı YOKTUR; bu formlar EN 10095 / 1.4841’e ya da AMS 5522’ye göre sipariş edilir.
Standartlar
AMS: 5522 (sac, şerit ve levha — SAE başlığı ’25Cr-20Ni-2.0Si (314), çözelti ısıl işlemli’) · 5652 (çubuk, dövme ve ring — SAE başlığı ’25Cr-20Ni-2Si’). ASTM: A276 (çubuk ve profil) · A314 (dövme için kütük ve çubuk) · A473 (dövme) · A580 (tel). BAŞKA ASTM ŞARTNAMESİ YOKTUR. EN: 1.4841 · EN 10095 (ısıya dayanıklı çelikler) — levha, sac, çubuk ve boru için esas standart budur. Diğer: JIS SUH 310 (yaklaşık karşılık) · BS 314S25 · UNI X16CrNiSi25-20. EN ÖNEMLİ NOT — 314’ÜN ASTM KAPSAMI YALNIZCA ÇUBUK VE DÖVME TARAFINDADIR. SSINA el kitabı S31400 için yalnızca dört ASTM numarası listeler: A276, A314, A473, A580.
Artısı
Havada +100 °C. EN 10095’in AYNI tablosunda 1.4841 için havada azami kullanım sıcaklığı 1150 °C, 1.4845 (310S) için 1050 °C’dir. Aynı tabloda krom bandı (%24,0-26,0) ve nikel bandı (%19,0-22,0) iki kalitede TAM OLARAK AYNI olduğu için bu 100 °C’nin tek açıklaması silisyumdur.
Kaynak
314’e ÖZGÜ dolgu metali, ön tav ve kaynak sonrası işlem bilgisi dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır ve bu yüzden sayı verilmemiştir.
Sınırları
1) KÜKÜRTLÜ ATMOSFER — EN SERT SINIR BUDUR. AGST: oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara direnç yaklaşık 650 °C’ye kadardır. thyssenkrupp: ‘oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara direnç düşüktür.’ Virgamet: yüksek kükürt derişiminde ısı direnci yaklaşık 900 °C’ye düşer. Yani havadaki 1150 °C, kükürt varsa 650-900 °C’ye iner.
Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz
Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider
AISI 314 NedirÜrün Formuna Göre StandartlarASME Kod KabulüAZAMİ SERVİS SICAKLIĞIStandardı OLMAYAN Ürün FormlarıKimyasal BileşimMekanik DeğerlerFiziksel ÖzelliklerIsıl İşlem ve Isıl KararlılıkSİGMA FAZI VE GEVREKLEŞMEKaynakTalaşlı İmalatKorozyonDürüst KarşılaştırmaSık Sorulan SorularYaygın Veri Sayfası Hataları ve Tuzaklar
KOROZYON DAYANIMI: AISI 314 malzeme 1000 derecenin üzerindeki sıcaklarda dahi çok iyi bir korozyon direncine sahiptir.
ISI DAYANIMI: Malzemenin maksimum kullanım sıcaklığı 1100 derecedir.
KAYNAK YAPILABİLİRLİK: Malzemenin kaynak yapılabilirliği iyidir. Özellikle firmamızdaki 310 kalite malzemeler düşük karbonlu olmaları sebebiyle standart AISI 310 kalitelere oranla daha iyi bir kaynak yapılabilirliğine sahiplerdir.
İŞLENEBİLİRLİK: Malzeme iyi işlenebilmesi için özel olarak yumuşatılmaktadır ve firmamızdaki 310 kalite malzemeler, benzerlerine oranla daha rahat işlenebilmektedir.
ISIL İŞLEM: AISI 314 paslanmaz çeliği, yüksek sıcaklıklar için optimize edilmiş bir alaşımdır, bu nedenle genellikle ısıl işlem gereksinimleri biraz farklıdır. Ancak, bu çelik türünün ısıl işleme tabi tutulması genellikle soğuk şekillendirme, yumuşama veya kaynak sonrası gerilme giderme gibi amaçlarla yapılır.
KULLANIM ALANLARI: Bu paslanmaz çelik kalitesi kimya endüstrisinde, makina endüstrisinde oldukça sık kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra cam ve cam imalatı sektöründe çeşitli aparatlarda ve takımlarda kullanılmaktadır. 310 paslanmaz çelik yüksek sıcaklığın olduğu ocaklarda, madenlerde, fırınlarda ve kazanlarda sıklıkla kullanılmaktadır. 310 paslanmaz çeliğin kullanıldığı bir diğer alan ise Alüminyum ve bronz kalıplarıdır. Kısacası 310 / (1.4845) paslanmaz çelik, yüksek sıcaklığın olduğu ve iyi bir korozyon direnci gereken hemen hemen her yerde kullanılabilir.
DEFENCE METAL
Kimyasal Özellikler
Min.
Max.
Mekanik Özellikler
Değer
C
-
0.25
Tensile Strength (MPa)
689
Mn
-
2.00
Proof Stress (MPa)
345
Si
1.50
3.00
Elongation A50 mm
40
P
-
0.045
Hardness Brinell
163 Max HB
S
-
0.03
Density
7.80 g/cm3
Cr
23.00
26.00
Melting Point
1375 - 1450 °C
Ni
19.00
22.00
Modulus of Elasticity
200 GPa
Electrical Resistivity
8.5E Ω.m
Thermal Conductivity
17.5 W/m.K
Thermal Expansion
15.1 x10^-6 /K
Malzeme Avantajları
Yüksek sıcaklık dayanımı: 1000°C’ye kadar olan sıcaklık koşullarında mükemmel performans gösterir.
Mükemmel oksidasyon direnci: Yüksek krom içeriği sayesinde yüksek sıcaklıkta oksitlenmeye karşı dirençlidir.
İyi işlenebilirlik: Kaynak ve şekil verme işlemleri için uygundur.
Dayanıklılık: AISI 314, austenitik yapısı sayesinde, yüksek sıcaklık ve agresif kimyasal koşullarda dayanıklıdır.
AISI 314, özellikle yüksek sıcaklık koşullarında ve oksidasyon direnci gerektiren uygulamalar için ideal bir malzemedir. AISI 310’a benzer özellikler gösterse de daha yüksek krom içeriği sayesinde daha fazla oksidasyon direnci sağlar. Bu çelik, kimyasal işleme, enerji üretimi ve sanayi ekipmanları gibi alanlarda kullanılır. Ancak, klorürlü ortamlar gibi agresif korozyon koşullarında AISI 316 gibi molibden içeren alaşımlar daha uygun olabilir.
Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.
AISI 314 Nedir — 310’a Silisyum Eklenince Ne Kazanılır, Ne Kaybedilir
314 — 310 — 310S KARŞILAŞTIRMASI: SİLİSYUM FARKI VE YÜKSEK SICAKLIK DAVRANIŞI
A · SİLİSYUM VE BİLEŞİM — ASTM A276 bileşim tablosu (AYNI ŞARTNAME, AYNI TABLO). Üç UNS de bu tablodadır.
ASTM A276 / A276M bileşim tablosu. S31400, S31000 ve S31008 aynı tabloda yan yana listelenir; karşılaştırma bu yüzden meşrudur.
DEFENCE METAL
Ölçüt
AISI 314
AISI 310
AISI 310S
Fark
SİLİSYUM (Si)
%1,50 – 3,00
%1,50 maks.
%1,50 maks.
TEK VE BELİRLEYİCİ FARK BUDUR. 314’te silisyum bir TAVAN değil BANTTIR ve ALT sınırı vardır: en az %1,50. 310’un silisyum TAVANI, 314’ün silisyum TABANIDIR. En kötü durumda 314, 310’un en zengin dökümü kadar silisyumludur; en iyi durumda iki katı.
Karbon (C)
%0,25 maks.
%0,25 maks.
%0,08 maks.
314 ile 310 AYNIDIR. 310S ise üçte birinden az karbon taşır; sulu korozyon ve duyarlılaşma söz konusuysa fark burada doğar.
Krom (Cr)
%23,00 – 26,00
%24,00 – 26,00
%24,00 – 26,00
314’ün ALT sınırı BİR PUAN DÜŞÜKTÜR. Yani 314 kromca daha zengin değil, daha fakir olabilir. YÜKSEK SICAKLIK ÜSTÜNLÜĞÜ KROMDAN GELMEZ.
Nikel (Ni)
%19,00 – 22,00
%19,00 – 22,00
%19,00 – 22,00
FARK YOK
Mangan (Mn) · Fosfor (P) · Kükürt (S)
%2,00 · %0,045 · %0,030 maks.
%2,00 · %0,045 · %0,030 maks.
%2,00 · %0,045 · %0,030 maks.
FARK YOK
B · ODA SICAKLIĞI MİNİMUMLARI — ASTM A276 mekanik tablosu (AYNI ŞARTNAME, AYNI TABLO, sıcak işlenmiş)
ODA SICAKLIĞINDA ÜÇ KALİTE AYNIDIR. Silisyuma ödenen bedelin karşılığı oda sıcaklığında ALINMAZ; yalnızca sıcakta alınır. 314 bir mukavemet kalitesi değildir.
C · BİLEŞİM — EN 10095 tablosu (AYNI ŞARTNAME, AYNI TABLO)
EN 10095 bileşim tablosu; worldstainless’ın tablosu ile Metalcor ve thyssenkrupp bültenleri aynı sayıları bağımsız olarak verir.
DEFENCE METAL
Ölçüt
AISI 314
AISI 310
AISI 310S
Fark
SİLİSYUM (Si)
1.4841: %1,50 – 2,50
1.4845: %1,50 maks.
1.4845: %1,50 maks.
EN tarafında da fark silisyumdur. DİKKAT: EN üst sınırı %2,50’dir, ASTM A276’nınki %3,00’dır — iki şartname aynı değildir.
Karbon (C)
1.4841: %0,20 maks.
1.4845: %0,10 maks.
1.4845: %0,10 maks.
1.4841’in karbonu iki katıdır.
KROM (Cr)
1.4841: %24,0 – 26,0
1.4845: %24,0 – 26,0
1.4845: %24,0 – 26,0
FARK YOK — BANDLAR TAM OLARAK AYNIDIR. Bu, bir sonraki bloktaki 100 °C’lik farkın kromdan gelmediğinin en temiz kanıtıdır.
NİKEL (Ni)
1.4841: %19,0 – 22,0
1.4845: %19,0 – 22,0
1.4845: %19,0 – 22,0
FARK YOK — BANDLAR TAM OLARAK AYNIDIR.
Azot (N)
1.4841: %0,11 maks.
1.4845: %0,11 maks.
1.4845: %0,11 maks.
FARK YOK
D · HAVADA AZAMİ KULLANIM SICAKLIĞI — EN 10095 (AYNI ŞARTNAME, AYNI TABLO). BU DİYAGRAMIN ÇEKİRDEĞİ BURASIDIR.
EN 10095’in havada pullanma direnci (scaling resistance) değeri. Outokumpu iki kaliteyi kendi Therma kıyas tablosunda yan yana ve AYNI ölçütle verir; Metalcor, thyssenkrupp, AGST, BGH ve Witte aynı sayıları bağımsız olarak tekrarlar.
DEFENCE METAL
Ölçüt
AISI 314
AISI 310
AISI 310S
Fark
Havada azami kullanım sıcaklığı (EN 10095)
1.4841: 1150 °C
1.4845: 1050 °C
1.4845: 1050 °C
+100 °C. Bir önceki blokta krom ve nikel bandı TAM OLARAK AYNI olduğuna göre bu farkın tek açıklaması SİLİSYUMDUR. AGST gerekçeyi doğrudan yazar: ‘%1,50 ila 2,00 silisyum içeriği havada 1150 °C pullanma direnci sağlar.’ Silisyum yüzeyde silisyumca zengin, yapışkan ve yavaş büyüyen bir oksit tabakası kurar.
SÜREKLİ servis tavanı (üreticinin pratik kaydı)
BGH: havada 1150 °C pullanma direnci, korozyon direnci 1100 °C’ye kadar · Virgamet: ‘ısıya dayanıklı 1150 °C, pratikte 1100 °C’ye kadar’ · Abrams: oksidasyon direnci 1100 °C’ye kadar
thyssenkrupp: ‘yaklaşık 1050 °C’ye kadar pullanmaya dayanıklı parçalar için’ · Sandmeyer: sürekli oksitleyici servis 1050 °C
Witte: ‘yaklaşık 1050 °C’ye kadar tufal tutmaz’
Üreticiler 314’ün nominal 1150 °C’sini pratikte 1100 °C’ye çeker. 310 tarafında böyle bir geri çekme kaydedilmemiştir. Fark pratikte de yaklaşık 50 °C korunur.
ARALIKLI (termal çevrimli) servis tavanı
DÖRT BAĞIMSIZ KAYNAKLA DOĞRULANAMADI — BOŞ. Bulunan tek sayı Fuhong’un 1035 °C’sidir ve TEK kaynaktır.
AZoM, Austral Wright ve Atlas türevi kaynaklar: 1035 °C (sürekli 1150 °C’nin ALTINDA)
Aynı kaynaklar: 1035 °C
İKİ TAVAN AYNI ŞEY DEĞİLDİR VE ARALIKLI SERVİS TAVANI DAHA DÜŞÜKTÜR. Gerekçe metalurjiktir: termal çevrimde oksit tabakası ile ana metalin genleşme farkı tufali döker, koruyucu tabaka her çevrimde yeniden oluşur ve metal kaybı hızlanır. 314 için bu sayı DOĞRULANAMADIĞI İÇİN BOŞ BIRAKILMIŞTIR; 314 termal çevrimli serviste kullanılacaksa tedarikçiden o dökümün çevrimli oksidasyon verisi istenmelidir.
Çözelti tavlama sıcaklığı
1.4841: 1050-1150 °C, su veya hava
1.4845: 1050-1150 °C, su veya hava
1.4845: 1050-1150 °C, su veya hava
FARK YOK. Isıl işlem çevrimi AYNIDIR; fark ısıl işlemden değil, bileşimden gelir.
E · EN MEKANİK MİNİMUMLARI — EN tablosu (AYNI ŞARTNAME). Burada fark VARDIR ve ASTM’dekinin tersidir.
EN 10095 / EN 10088-3 mekanik tablosu; Metalcor, thyssenkrupp, AGST, Rodacciai ve BGH aynı sayıları verir.
DEFENCE METAL
Ölçüt
AISI 314
AISI 310
AISI 310S
Fark
Akma dayanımı minimumu Rp0,2
1.4841: ≥ 230 MPa
1.4845: ≥ 210 MPa
1.4845: ≥ 210 MPa
314, 20 MPa yüksektir.
Çekme dayanımı bandı Rm
1.4841: 550 – 750 MPa
1.4845: 500 – 700 MPa
1.4845: 500 – 700 MPa
314’ün bandı 50 MPa yukarı kaymıştır.
Uzama minimumu
1.4841: ≥ %30 (yassı) · ≥ %28 (uzun, A80)
1.4845: ≥ %35
1.4845: ≥ %35
314’ün uzaması 5 puan DÜŞÜKTÜR. SICAKLIK KAZANCININ BEDELİ SÜNEKLİKTEN ÖDENİR.
Sertlik tavanı
1.4841: ≤ 223 HB
1.4845: ≤ 192 HB
1.4845: ≤ 192 HB
314 daha serttir; bu da yüksek silisyumun sonucudur.
DİKKAT
—
—
—
EN tablosunda iki kalite AYRIŞIR, ASTM A276 tablosunda AYRIŞMAZ. Aynı malzeme çifti iki şartnamede farklı sonuç verir; EN ve ASTM satırları AYNI EKSENE KONMAMIŞTIR.
F · ORTAM SINIRLARI — sayısal karşılaştırma DEĞİLDİR, kaynak adıyla verilmiştir
Bu blokta kaynaklar aynı tabloyu paylaşmaz; her ifade KİMİN söylediğiyle birlikte verilmiştir.
DEFENCE METAL
Ölçüt
AISI 314
AISI 310
AISI 310S
Fark
Karbürleyici atmosfer
AGST: azot içeren, karbürleyici ve düşük oksijenli gazlara karşı yaklaşık 900 °C’ye kadar ORTA derecede direnç. thyssenkrupp: ‘özellikle 900 °C üzerinde karbürleyici gazlara direnç düşüktür.’ BGH: karbürleyici veya indirgeyici atmosferde azami çalışma sıcaklığı düşer.
Sandmeyer: karbürleyici ve nitrürleyici atmosferde azami servis 850-950 °C. Rolled Alloys ve NeoNickel: orta derecede karbürleyici ortam uygundur; şiddetli olanlar RA330/RA333 gerektirir.
Aynı.
Silisyumun karbürizasyon direncini ARTIRDIĞI AZoM ve MFG Shop tarafından yazılır; ancak MUTLAK tavan iki kalitede de yaklaşık 900 °C’dir. 314’ün 1150 °C’lik üstünlüğü YALNIZCA OKSİTLEYİCİ (havada) servise aittir ve karbürleyici ortama TAŞINAMAZ.
Kükürtlü atmosfer
AGST: oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara direnç yaklaşık 650 °C’ye kadar. thyssenkrupp: direnç ‘düşüktür’. Virgamet: yüksek kükürt derişiminde ısı direnci yaklaşık 900 °C’ye düşer.
Sandmeyer: kükürt > 2 g/m³ ise tavan 950 °C’ye iner. thyssenkrupp: 900 °C üzerinde direnç ‘çok düşük’.
Aynı.
İKİ KALİTE DE KÜKÜRTLÜ ORTAMDA ÇÖKER. Silisyum burada kurtarmaz. 314’ün en sert düşüşü budur: havada 1150 °C, kükürtle 650-900 °C. Outokumpu genel kuralı verir: oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü ortamda ferritik çelikler ostenitiklerden daha iyi davranır.
Sigma fazı
AGST: 600-900 °C arasında İŞLENMEMELİDİR. Abrams: 650-900 °C. AZoM: 649-816 °C’de uzun kalınca ‘çok gevrekleşebilir’.
Sandmeyer 650-950 °C · Atlas 650-900 °C · Outokumpu 600-850 °C
Aynı bandlar; düşük karbon sigmayı ORTADAN KALDIRMAZ.
SİGMA BANDI İKİ KALİTEDE DE AYNI BÜYÜKLÜKTEDİR. Silisyum bu sorunu çözmez; yüksek sıcaklık üstünlüğü sigma bandından kaçınma zorunluluğunu KALDIRMAZ.
Şartname kapsamı (tedarik sınırı)
ASTM: yalnızca A276, A314, A473, A580 (çubuk, kütük, dövme, tel). Levha, sac, pipe, tube ve flanş için ASTM YOK. AMS 5522 ve 5652 var. EN 10095 / 1.4841 esastır.
TEDARİK VE BELGELENDİRME AÇISINDAN EN GENİŞ KAPSAM 310S’TEDİR. 314 ile 310 (S31000) benzer biçimde dar kapsamlıdır. Bu bir malzeme özelliği değil, sipariş ve belgelendirme sınırıdır ve sözleşme öncesi netleştirilmelidir.
KURAL: bu diyagramdaki her blok TEK BİR ŞARTNAMENİN TEK BİR TABLOSUNDAN okunur. A ve B blokları ASTM A276’nın aynı iki tablosundan, C, D ve E blokları EN 10095 / EN 10088-3’ün aynı tablolarından okunmuştur. Üç UNS de ASTM A276’nın, iki EN numarası da EN 10095’in KAPSAMINDADIR. ASTM BLOKLARI İLE EN BLOKLARI BİRBİRİYLE TOPLANMAZ VE AYNI EKSENE KONMAZ. Her blok tek bir şartnamenin tek bir tablosundan okunmuştur; ASTM ve EN satırları aynı eksene konmamıştır. ASTM A276’nın AYNI tablosunda üç kalitenin ODA SICAKLIĞI minimumları AYNIDIR; silisyum farkı oda sıcaklığına yansımaz. EN 10095’in AYNI tablosunda krom (%24,0-26,0) ve nikel (%19,0-22,0) bandı iki kalitede TAM OLARAK AYNIDIR; havadaki 100 °C’lik fark yalnızca silisyumdan gelir. İstenen kanıt budur. SÜREKLİ VE ARALIKLI TAVANLAR AYRI YAZILMIŞTIR. 310/310S için aralıklı tavan 1035 °C, sürekli tavan 1150 °C olarak üç kaynakta bulunmuştur; 314 için ARALIKLI tavan dört kaynakla doğrulanamadığı için BOŞ BIRAKILMIŞTIR. ASTM A276’nın 314 silisyum üst sınırı %3,00, EN 1.4841’inki %2,50’dir. İki şartname AYNI DEĞİLDİR ve bir döküm ikisini birden karşılamayabilir. F bloğu sayısal karşılaştırma değildir; kaynaklar ayrı metinlerden geldiği için kaynak adıyla verilmiştir. Virgamet ve Fuhong 1.4841’i AISI 310 / S31000 ile eşleştirir; bu eşleştirme silisyum bandı nedeniyle yanlıştır ve karşılaştırmada kullanılmamıştır.
AISI 314 (UNS S31400, W.Nr. 1.4841, EN adı X15CrNiSi25-21, BS 314S25, JIS SUH310), ostenitik ısıya dayanıklı ailenin en yüksek sıcaklıklı üyesidir. Kimyası kabaca 310‘un aynısıdır — %24–26 krom, %19–22 nikel — ama tek bir element eklenmiştir: silisyum, %1,5–2,5 (ASTM bandında %3,0’a kadar). 310’un tipik silisyumu %0,5–0,6 olduğuna göre bu, üç ilâ beş katlık bir artıştır.
Silisyumun yaptığı iş tek cümleyle şudur: krom oksit tabakasının altında, metale yapışık ince bir SiO₂ (silika) alt tabakası kurar. Bu alt tabaka bir difüzyon bariyeridir: oksijenin içeri, kromun dışarı hareketini yavaşlatır. Sonuç, havada tufal (skale) sınırının ≈1050 °C’den ≈1150 °C’ye çıkmasıdır — yaklaşık 100 °C kazanç. Aynı silika bariyeri karbürleyici gazlarda da bir miktar koruma sağlar.
Ama bedeli ağırdır ve veri sayfalarında neredeyse hiç yazılmaz. Silisyum güçlü bir ferrit ve sigma oluşturucudur: 314’ün sigma gevrekleşmesi eğilimi 310’unkinden belirgin şekilde yüksektir. Silisyum ayrıca katılaşmada sıcak çatlak riskini artırır, sıcak şekillendirmeyi zorlaştırır ve işlenebilirliği düşürür. Buna ASTM’de neredeyse hiç ürün formu bulunmaması ve ASME kod malzemesi olmaması eklenince, 314 çok dar ama çok net bir yere oturur: hareketsiz, kaynaksız, basınç taşımayan, 1050 °C üstünde çalışan fırın parçası.
314 ile 310 arasındaki gerçek fark — madde madde
314 · 310S Karşılaştırması — Kazanç ve Kayıp
DEFENCE METAL
Silisyum
314: %1,50–3,00 (ASTM) / %1,50–2,50 (EN) · 310S: ≤%1,50, tipik %0,5–0,6. Tek gerçek ayrışma budur
Havada tufal sınırı
314: ≈1150 °C · 310S: ≈1050 °C. Bu, çok sayıda bağımsız Avrupa kaynağında tutarlı biçimde verilen ve 314’ün var oluş sebebi olan tek sayıdır
Oda sıcaklığı dayanımı
EN asgarileri: 314 → Rp0,2 ≥230 MPa, Rm 550–750 MPa · 310S → Rp0,2 ≥210 MPa, Rm 500–700 MPa. 314 daha dayanıklıdır, ama uzama şartı düşer: %30 (A5) vs %35
Sigma eğilimi
314 belirgin şekilde daha kötüdür. Silisyum sigma fazını hızlandırır; Avrupa derlemeleri 1.4841 için “daha yüksek gevrekleşme eğilimi” notunu açıkça düşer. Bu, 314’ün en ciddi zaafıdır
Kaynaklanabilirlik
314 daha kötüdür. Kaynak metali tam ostenitiktir (310 gibi) ama silisyum sıcak çatlak riskini daha da artırır. Ayrıca kaynaklı hâlde taneler arası korozyona duyarlıdır — ASTM karbon tavanı %0,25 olduğu için bu neredeyse kesindir
Kod ve şartname
310S: A240, A312, A213, A249, A358, A182, A403 + ASME SA- karşılıkları.314: ASTM’de yalnızca A276, A314, A473 ve A580 — yani çubuk, dövme kütüğü, dövme ve tel. Levha yok, boru yok, tüp yok, flanş yok, ASME kod kabulü yok
Kükürtlü gaz
Fark yok — ikisi de kötüdür. Silisyum burada hiçbir şey kazandırmaz. Avrupa veri sayfaları 1.4841 için “650 °C’ye kadar oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara düşük direnç” yazar
Karar
Sıcaklık 1050 °C’nin altındaysa ve parça kaynaklanacaksa 310S seçin.1050–1150 °C arası, hareketsiz, kaynaksız, basınçsız bir parça ise 314 mantıklıdır — ama önce tedarik formunu doğrulayın
DİKKAT: S31400 ile 1.4841 aynı alaşım değildir
Bu, 314 hakkındaki en yaygın ve en pahalı hatadır. Piyasada “314 = 1.4841” eşitliği refleks hâline gelmiştir; hatta bazı veri sayfaları başlığına “1.4841 = AISI 314 = UNS S31000/S31400” yazacak kadar ileri gider — ki bu, üç farklı alaşımı tek satıra sıkıştırmaktır. Gerçek tablo şudur:
ASTM S31400 ile EN 1.4841 Arasındaki Farklar
DEFENCE METAL
Krom
ASTM S31400: %23,0–26,0 · EN 1.4841: %24,0–26,0. ASTM tabanı bir puan daha düşüktür — %23,5 kromlu bir döküm S31400’e uyar, 1.4841’e uymaz
Silisyum
ASTM: %1,50–3,00 · EN 1.4841: %1,50–2,50. [ÇELİŞKİ] Bir Avrupa kataloğu EN 10088-3 referansıyla %1,50–2,00 verir. Üç farklı üst sınır dolaşıyor ve silisyum, bu alaşımın bütün kimliğini taşıyan elementtir
Karbon
ASTM: ≤%0,25 · EN: ≤%0,20. EN 10095 geleneğinde 1.4841 için bir ASGARİ karbon (≈%0,10) da anıldığı görülür; elimizdeki üretici veri sayfaları yalnızca ≤%0,20 üst sınırını yayımlıyor. Asgari karbon şartını sipariş öncesi EN 10095 metninden doğrulayın
Kükürt
ASTM: ≤%0,030 · EN: ≤%0,015 — EN iki kat dardır
Azot
EN: ≤%0,11 · ASTM S31400 satırında azot sınırı yoktur
Sonuç
“314 ile 1.4841 birbirinin yerine geçer” cümlesi yanlıştır. Krom tabanı, silisyum tavanı, karbon tavanı ve kükürt tavanı dört ayrı noktada farklıdır. Her iki standart da gerekiyorsa çift sertifika isteyin ve şartnameye Cr ≥%24,0 · Si %1,50–2,50 · C ≤%0,20 · S ≤%0,015 penceresini yazın
Doğrudan rakibi ve çoğu işte daha doğru cevap. 100 °C daha düşük tufal sınırı karşılığında eksiksiz şartname zinciri, ASME kod kabulü, daha iyi kaynaklanabilirlik ve daha az sigma eğilimi sunar
253 MA sınıfı
≈%21Cr–%11Ni + Si ≈%1,7 · N ≈%0,17 · Ce ≈%0,04. 314 ile aynı silisyum mantığını kullanır ama seyrek toprak (seryum) ve azot ekleyerek hem tufal yapışmasını hem sürünmeyi iyileştirir. ASME VIII Div. 1’de 1650 °F (899 °C)‘ye kadar onaylıdır — 314’ün hiç sahip olmadığı bir şey. Oksidasyon direnci ≈1093 °C’ye kadar ve azotun ostenit kararlılığı sayesinde sigma oluşumu geciktirilmiştir
330 sınıfı (N08330)
≈%35Ni–%19Cr–%1,25Si. Sigma oluşturmaz ve termal çevrim/şokta sınıfının en iyisidir. %1 sürünme için 10.000 saatlik gerilme 871 °C’de ≈14,5 MPa (310: ≈7,6 MPa). Karbürleyici atmosferin doğru cevabıdır, ama nikel yüzünden pahalıdır
≈%32Ni–%21Cr–Fe, C %0,05–0,10, Al+Ti. Sürünme bölgesinde kod kapsamı ve yayımlanmış uzun süreli veri bakımından referanstır. 314’ün bulunmadığı her ürün formunda vardır. Basınç taşıyan yüksek sıcaklık işinde 314 değil bu sınıf düşünülür
Döküm karşılığı
“314 döküm” diye bir şartname yoktur. Isıya dayanıklı döküm tarafı ACI H serisidir (örneğin HK, ≈%25Cr–%20Ni, ASTM A297; boru için A351 Gr. HK40). Bunlar dövme 314 ile aynı malzeme değildir: karbon çok daha yüksektir, yapı döküm yapısıdır. Vana gövdesi, ocak ayağı ve reformer borusunda H serisi döküm yazın
Ürün Formuna Göre Standartlar
ÜRÜN FORMUNA GÖRE STANDARTLAR
DEFENCE METAL
Ürün formu
Standartlar
Levha
AMS 5522 (sac, şerit ve levha; SAE başlığı ’25Cr-20Ni-2.0Si (314), çözelti ısıl işlemli’). ASTM KARŞILIĞI YOKTUR — S31400 taranan iki ASTM A240 metninde de bulunamamıştır. EN 10095 / 1.4841 esas standarttır.
Sac
AMS 5522 (sac, şerit ve levha). ASTM KARŞILIĞI YOKTUR. EN 10095 / 1.4841.
Yuvarlak çubuk ve lama
AMS 5652 (çubuk, dövme ve ring). ASTM A276 (çubuk ve profil, S31400) · ASTM A484 (genel şartlar) · EN 10095 / 1.4841 · EN 10088-3. DİKKAT: ASTM A479 (kazan ve basınçlı kap çubuğu) S31400’Ü KAPSAMAZ; basınçlı kap çubuğu olarak 314 ASTM’ye sipariş edilemez.
Tel
AMS numarası tel için AYRI DEĞİLDİR; çubuk kapsamındaki AMS 5652 geçerlidir. ASTM A580 (tel, S31400) · EN 10088-3.
Dövme
AMS 5652 (çubuk, dövme ve ring). ASTM A314 (dövme için kütük ve çubuk, S31400) · ASTM A473 (dövme, S31400) · ASTM A484 · EN 10095 / 1.4841 · EN 10250-4. DİKKAT: ASTM A182 (F sınıfı dövme flanş ve fitting) S31400’Ü KAPSAMAZ.
Pipe ve tube
AMS KARŞILIĞI DOĞRULANAMAMIŞTIR. ASTM KARŞILIĞI YOKTUR — ASTM A312 ve A213 metinlerinde TP314 bulunamamıştır. EN 10095 / 1.4841 esas standarttır; boyut ve teslim şartları tedarikçiyle sözleşmede belirlenir.
Flanş ve fitting
AMS KARŞILIĞI DOĞRULANAMAMIŞTIR. ASTM A182 S31400’Ü KAPSAMAZ; bu formlar için 314’ün ASTM karşılığı yoktur. Dövme parça ASTM A473 / A314’e göre alınıp boyut ASME B16.5 / B16.9’a göre işlenebilir, ancak bu bir MALZEME şartnamesi eşleşmesi değildir ve sipariş öncesi netleştirilmelidir.
314 İÇİN AMS NUMARASI VARDIR: 5522 (sac/şerit/levha) ve 5652 (çubuk/dövme/ring). AMS 5522’nin SAE başlığı doğrudan ‘(314)’ der. 314’ÜN ASTM KAPSAMI YALNIZCA DÖRT NUMARADIR: A276, A314, A473, A580 (SSINA el kitabı). Hepsi çubuk, kütük, dövme ve tel tarafındadır. LEVHA, SAC, PIPE VE TUBE İÇİN ASTM KARŞILIĞI YOKTUR. Bu, taranan birincil metinlerle doğrulanmıştır: S31400 ASTM A240’ta (iki ayrı metin) ve A479’da yoktur; TP314 ASTM A312 ve A213’te yoktur. ASTM A182 S31400’ü kapsamaz; flanş ve fitting için 314’ün ASTM malzeme şartnamesi yoktur. AMS 5521 ve AMS 5651 numaraları 314’e AİT DEĞİLDİR; bunlar 310/310S numaralarıdır. SSINA’nın listelediği AMS 7490 tek kaynakta kalmıştır ve haritaya ALINMAMIŞTIR. EN 10095 / 1.4841, 314’ün ürün formlarının çoğu için tek tam standarttır; bu yüzden EN satırları burada bilgi amaçlı değil, ESASTIR.
Bu bölüm 314’te, 310’daki gibi bir güç gösterisi değil, bir uyarı listesidir. ASTM tarafında S31400, yalnızca çubuk ve çubuktan türeyen şartnamelerde geçer. Avrupa tarafında ise durum tersine döner: EN 10095, 1.4841’i sac, levha, şerit ve çubuk olarak kapsar. Yani 314 levha vardır — ama “ASTM 314 levha” olarak değil, “EN 10095 1.4841 levha” olarak. Bu tek cümle, birçok projede satın almayı kurtarır.
Ürün Formuna Göre Standartlar · AISI 314 / 1.4841
DEFENCE METAL
Çubuk · bar · profil
ASTM A276 (paslanmaz çubuk ve profiller) — S31400’ün ana ASTM adresidir. Avrupa: EN 10095 ve EN 10088-3
Dövme kütüğü ve bar
ASTM A314 — dövme öncesi yarı mamul şartnamesidir, nihai parça şartnamesi değildir
Dövme parça · tel
Dövme: ASTM A473. Tel: ASTM A580. Basınç amaçlı A182 flanş karşılığı YOKTUR
Sac · levha · şerit
ASTM tarafında YOK. Avrupa tarafında EN 10095 (ısıya dayanıklı çelikler) 1.4841’i kapsar. Levha siparişini EN 10095 / 1.4841 üzerinden verin
Boru ve tüp
ASTM tarafında YOK (A312, A213, A249, A358, A409 listelerinde S31400 bulunmaz). Avrupa tarafında bazı üreticiler EN 10216-5 ve EN 10297-2 kapsamında 1.4841 tüp sunar. [TEK KAYNAK] Bu kapsamı sipariş öncesi üreticiyle yazılı olarak doğrulayın
Kaynak sarf malzemesi
AWS A5.9’da “ER314” diye bir sınıflandırma YOKTUR. Pratikte ER310 (veya Avrupa’da W.Nr. 1.4842 dolgu) kullanılır. Sonuç önemlidir: kaynak metali, ana metalden DAHA AZ silisyum içerir ve dolayısıyla dikiş, tufal direncinde zayıf halkadır
ASME Bölüm IX
Ana metal P-No. 8 grubundadır; grup numarasını güncel baskıdan doğrulayın. Ama dikkat: P-No. ataması, malzemenin basınçlı ekipmanda kullanılabileceği anlamına gelmez — bunun için Bölüm II Kısım D’de gerilme değeri olması gerekir
ASME Kod Kabulü — Kısa Cevap: YOKTUR
Bu bölüm 314 için tek satırlık bir gerçekle başlar: elimizdeki kaynaklarda S31400 için ASME SA- öneki taşıyan bir malzeme şartnamesi bulunmamaktadır. 310, 310S ve 310H SA-240, SA-312, SA-213, SA-182, SA-403 gibi başlıca ASME şartnamelerinde listeliyken, 314 bu listelerde yer almaz. Bunun pratikte üç sonucu vardır ve üçü de proje aşamasında bilinmezse pahalıdır.
314 ve Basınçlı Ekipman Kodları
DEFENCE METAL
ASME Bölüm VIII
314 için yayımlanmış izin verilen gerilme değeri bulunamadı. Karşılaştırma: 310H, Bölüm VIII Div. 1’de 1500 °F (816 °C)‘ye kadar listelidir ve 816 °C’deki tasarım gerilmesi 0,75 ksi (≈5 MPa)‘dır. 314 için böyle bir satır yoktur — dolayısıyla ASME damgalı bir kapta 314 kullanılamaz. Sebebi: kod kabulü uzun süreli sürünme ve kopma verisi ister; 314 hiçbir zaman basınç malzemesi olarak konumlandırılmadığı için o veri üretilmemiştir
Avrupa tarafı
1.4841 EN 10095 kapsamındadır — ama EN 10095 bir “ısıya dayanıklı malzeme” standardıdır, bir basınçlı ekipman standardı değildir. PED altında basınç taşıyan bir parça için malzemenin AD 2000-W / EN 13445 listelerinde ya da onaylı bir Avrupa Malzeme Onayı (EAM/PMA) ile bulunması gerekir. Bunu projenin başında sorun
Peki 314 nerede serbesttir?
Basınç taşımayan her yerde. Fırın astarı ve muhafazası, radyan panel, muffle, tav kutusu, sepet, ızgara, ocak ayağı, cam kalıbı, brülör konisi, termokupl koruma kovanı, karbürleme kutusu. Bu, 314’ün gerçek ve oldukça büyük pazarıdır
Pratik kural
“Basınç var mı?” sorusu 314’ü ikiye böler. Evet ise 314’ü listeden çıkarın ve 310H, 800H ya da 253 MA sınıfına geçin. Hayır ise 314 çoğu zaman en ucuz doğru cevaptır
AZAMİ SERVİS SICAKLIĞI — Sürekli, Aralıklı ve Atmosfere Göre
314’ün bütün satış argümanı tek bir sayıdır: havada 1150 °C. Bu sayı çok sayıda bağımsız Avrupa kaynağında tutarlıdır ve 314’ün 310’a karşı asıl üstünlüğüdür. Ama o sayının ne olduğu ve ne olmadığı ayrıca yazılmalıdır.
Yayımlanmış Sıcaklık Sınırları · 1.4841 / 314
DEFENCE METAL
Havada tufal sınırı
≈1150 °C. Birden fazla bağımsız üretici ve dağıtıcı veri sayfası bu değeri verir; elimizdeki kaynaklar arasında çelişki yoktur. Karşılaştırma: 1.4845 (310S) için ≈1050 °C
Kükürtlü gazlar
650 °C’ye kadar oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara DÜŞÜK direnç.Silisyum burada hiçbir şey kazandırmaz — sorun kromda değil, %20 nikeldedir (aşağıda korozyon bölümüne bakın)
Karbürleyici ve oksijeni fakir gazlar
[ÇELİŞKİ] Aynı Avrupa kaynak ailesinde iki farklı ifade dolaşıyor: bir yayın “900 °C üstünde ORTA direnç”, bir diğeri “900 °C üstünde ZAYIF direnç” diyor. Muhafazakâr okuma: 314, 310’dan biraz iyidir ama karbürleyici atmosferin çözümü değildir
“Sürekli” ile “aralıklı” ayrımı
Elimizdeki 314 kaynakları, 310’daki gibi ayrı sürekli / aralıklı sayıları yayımlamıyor; yalnızca tek bir tufal sınırı veriliyor. Bu bir eksikliktir ve doldurulmalıdır: mekanizma 310’dakiyle aynıdır — termal çevrim koruyucu tabakayı pul pul döker (spalling) ve her dökülme kromu ve silisyumu tüketir. Ağır çevrimli serviste 1150 °C’yi tasarım sayısı olarak kullanmayın
1150 °C’de dayanım ne olur?
Pratik olarak sıfıra yakındır. Karşılaştırma için: 310S’in 1093 °C’deki tipik çekme dayanımı ≈44 MPa, akma dayanımı ≈27 MPa, uzaması %121‘dir. 314 için aynı sıcaklıklarda bağımsız doğrulanmış tablo bulunamadı, ama mertebe aynıdır. 1150 °C’de parça yük taşımaz, akar ve sarkar
Standardı OLMAYAN Ürün Formları — 314’ün En Kritik Bölümü
Bu bölüm, 314 hakkında bilinmesi gereken en ticari bilgidir. Bir alaşımın 100 °C fazla tufal direnci, o alaşımı ihtiyaç duyduğunuz formda satın alamıyorsanız hiçbir işe yaramaz. 314’ün ASTM kapsamı, 310’unkinin yanında adeta boştur.
314’te Standart Boşlukları · ASTM Tarafı
DEFENCE METAL
Levha · sac · şerit
ASTM A240’ta S31400 YOKTUR. “ASTM A240 Gr. 314 levha” diye bir şey mevcut değildir ve böyle bir sertifika görürseniz sorgulayın. Doğru yol: EN 10095 · 1.4841 levha
Dikişsiz ve dikişli boru
A312, A358 ve A409’da S31400 YOKTUR. Avrupa tarafında bazı üreticiler EN 10216-5 / EN 10297-2 kapsamında 1.4841 boru sunar [TEK KAYNAK] — yazılı teyit alın. Kazan ve eşanjör tüpü için A213 ve A249’da da S31400 yoktur; o iş A213 TP310S / TP310H ya da nikel esaslı alaşımlarındır
Flanş ve fitting
A182’de F314, A403’te WP314 YOKTUR. Basınçlı hatta 314 flanş kodsuzdur. Fırın içi mekanik bağlantı gerekiyorsa A473 dövme + parça bazında kabul yolu kullanılır
Cıvata ve somun
A193 ve A194’te 314 için sınıf YOKTUR (B8 ailesi 304, B8M 316, B8T/B8C 321/347 tabanlıdır). 314 bağlantı elemanı özel imalattır: A276 çubuktan işlenir, lot bazlı test raporu şart koşulmalıdır
Döküm
“314 döküm” şartnamesi YOKTUR. Isıya dayanıklı döküm tarafı ACI H serisidir (ör. HK, ASTM A297; boru için A351 HK40). Dövme 314 ile aynı malzeme değildir
Eşleşen kaynak teli
AWS A5.9’da ER314 YOKTUR. Uygulamada ER310 veya 1.4842 dolgu kullanılır. Dikiş, ana metalden daha az silisyumludur ve tufal direncinde zayıf halkadır — 1100 °C üstü serviste dikiş hattı önce bozulur
Pratik satın alma kuralı
314 siparişi verirken önce “hangi standart, hangi ürün formu” sorusunu cevaplayın. Levha, boru ve tüp için Avrupa yolu (EN 10095 / 1.4841); çubuk, dövme ve tel için ASTM yolu (A276 / A314 / A473 / A580). İkisini karıştıran bir sertifika kırmızı bayraktır
Kimyasal Bileşim
ASTM ve EN ayrı ayrı verilmiştir; bu alaşımda ikisini birleştirmek özellikle yanlıştır, çünkü ayrışma silisyumdadır ve silisyum bu alaşımın kimliğidir.
Kimyasal Bileşim · ASTM S31400 (% ağırlık)
DEFENCE METAL
Krom · Nikel
Cr %23,0–26,0 — EN’in %24,0 tabanından daha düşük · Ni %19,0–22,0, 310 ile aynı
Silisyum (Si)
%1,50–3,00 — alaşımın kimliği. Krom oksit altında SiO₂ difüzyon bariyeri kurar. Üst sınırın %3,0 olması ASTM tarafına özgüdür ve çok silisyumlu bir döküm, çok daha sigma eğilimli ve çok daha zor kaynaklanan bir malzeme demektir
Karbon (C)
≤%0,25 — çok yüksektir. Bu, kaynak sonrası duyarlılaşmayı neredeyse kesinleştirir ve 314’ün neden sulu ortam malzemesi olmadığını tek başına açıklar. Karşılığında sürünme dayanımına katkı sağlar. Ayrıca Mn ≤%2,00 · P ≤%0,045 · S ≤%0,030; azot için ASTM satırında sınır yoktur
Kimyasal Bileşim · EN 1.4841 (X15CrNiSi25-21)
DEFENCE METAL
Krom · Nikel
Cr %24,0–26,0 · Ni %19,0–22,0
Silisyum (Si)
%1,50–2,50. [ÇELİŞKİ] Bir Avrupa kataloğu EN 10088-3 referansıyla %1,50–2,00 verir. Sipariş öncesi hangi EN standardına (10095 mi, 10088-3 mü) verdiğinizi netleştirin
Karbon (C)
≤%0,20. EN 10095 geleneğinde bir asgari karbon (≈%0,10) da anıldığı görülür; elimizdeki üretici veri sayfaları yalnızca üst sınırı yayımlıyor. Asgari karbon şartını standart metninden doğrulayın
Mn · P · S · N
Mn ≤%2,00 · P ≤%0,045 · S ≤%0,015 · N ≤%0,11. Kükürt ASTM’in yarısı kadar dar, azot ise ASTM’de hiç yok
Adlandırma tuzağı
Doğru EN adı X15CrNiSi25-21‘dir. Piyasada “X15CrNiSi25-20” yazımı da dolaşır — yanlıştır. Ayrıca bazı kaynaklar 1.4841’i “AISI 310” diye etiketler; bu, tamamen farklı bir alaşımdır (silisyumsuz). Siparişte W.Nr. yazın
Mekanik Değerler
MUKAVEMET DEĞERLERİ
DEFENCE METAL
Koşul
Sertlik
Akma MPa
Çekme MPa
Uzama
ASTM A276 · çubuk ve profil, SICAK İŞLENMİŞ (S31400)
—
205
515
%40
ASTM A276 · çubuk, SOĞUK İŞLENMİŞ, çap/kalınlık ≤ 12,70 mm (S31400)
—
310
620
%30
ASTM A276 · çubuk, SOĞUK İŞLENMİŞ, çap/kalınlık > 12,70 mm (S31400)
—
205
515
%30
EN 1.4841 · yassı ürün (EN 10095 tablosu)
223 HB maks.
230
550-750
%30
EN 1.4841 · uzun ürün (thyssenkrupp tablosu, A80)
223 HB maks.
230
550-750
%28
EN 1.4841 · tavlı kaba tornalanmış çubuk (Rodacciai tablosu)
—
—
550-750
%30
TÜM SATIRLAR ŞARTNAME MİNİMUMUDUR ve oda sıcaklığı içindir; tipik değer DEĞİLDİR. Bu alaşım ÇÖKELME SERTLEŞMEDİĞİ İÇİN satırlar yaşlandırma koşuluna göre değil, ŞARTNAME ve ÜRÜN FORMUNA göre ayrılmıştır. EN ÖNEMLİ NOKTA — 314’ÜN ASTM KAPSAMI DAR: tek ASTM mekanik tablosu A276’dır (çubuk ve profil). ASTM A240, A312, A213, A249 ve A479 metinlerinde S31400 / TP314 BULUNAMAMIŞTIR ve o satırlar BOŞ BIRAKILMIŞTIR; bu satırlar bir eksiklik değil, doğrulanmış bir KAPSAM DIŞILIKTIR ve tabloda öyle işaretlenmiştir. İKİNCİ NOKTA — ASTM İLE EN AYRIŞIYOR: ASTM A276’da 314’ün minimumları 310 ve 310S ile AYNIDIR (515 / 205 MPa / %40), EN 1.4841’de ise 1.4845’ten YÜKSEKTİR (Rm 550-750’ye karşı 500-700 MPa, Rp0,2 230’a karşı 210 MPa) ve uzaması DÜŞÜKTÜR (%30/28’e karşı %35). İki şartname aynı malzeme çifti için farklı sonuç verir; ASTM ve EN satırları AYNI EKSENE KONMAMIŞTIR. ÜÇÜNCÜ NOKTA — AZoM’un verdiği 689 MPa çekme / 345 MPa akma / 85 HRB değerleri TİPİK değerdir, şartname minimumu değildir ve TABLOYA ALINMAMIŞTIR. Grafikte aralık olarak verilen değerler alt sınırdan çizilmiştir; tam aralık tablodadır. Hiçbir satır tipik değer değildir; hepsi şartname minimumudur. ASTM A276’da 314’ün oda sıcaklığı minimumları 310 ve 310S ile AYNIDIR (515 / 205 MPa / %40 / RA %50). Silisyum farkı oda sıcaklığına yansımaz. EN 1.4841’de akma minimumu 230 MPa ve çekme bandı 550-750 MPa’dır; 1.4845’ten sırasıyla 20 ve 50 MPa yüksektir. Bedel uzamadadır: %30 (uzun üründe %28), 1.4845’te %35. ASTM A240, A312, A213, A249 ve A479 satırları BOŞTUR çünkü S31400 / TP314 bu şartnamelerde BULUNAMAMIŞTIR. Bu, doğrulanmış bir kapsam dışılıktır. AZoM’un 689 / 345 MPa ve 85 HRB değerleri TİPİK değerdir ve tabloya alınmamıştır. ASTM A276 tablosunda sertlik tavanı verilmemiştir; ilgili hücreler BOŞ bırakılmıştır. Sertlik tavanı yalnızca EN tarafında bulunmuştur (223 HB).
314’ün mekanik verisi, 310’unkinden hem daha az hem daha tek taraflıdır: Avrupa tarafında net asgariler vardır, ASTM tarafında ise A240 gibi bir levha şartnamesi olmadığı için karşılaştırılabilir bir asgari tablo yoktur. Aşağıda asgari ile tipik ayrımı açıkça yapılmıştır; ikisini karıştırmak 314’te özellikle kolaydır, çünkü dolaşan tipik değerler asgarilerin %50 üstündedir.
Oda Sıcaklığı Değerleri
DEFENCE METAL
EN 1.4841 ASGARİ (çözelti tavlı)
Rp0,2 ≥230 MPa · Rp1,0 ≥270 MPa · Rm 550–750 MPa · A5 ≥%30 (enine numunede A80 ≥%28) · ≤223 HBW. Bu tablo birden fazla bağımsız Avrupa kaynağında aynıdır
Yaygın “tipik” tablo
Birçok İngilizce veri sayfası Rm ≈689 MPa · Rp0,2 ≈345 MPa · A ≈%40 · ≈85 HRB · E ≈200 GPa yayımlar. DİKKAT: bunlar TİPİK değerlerdir, asgari değildir ve EN asgarilerinin akmada %50 üstündedir. Tasarımda bu sayıları kullanmayın
314 için sıcaklığa göre ayrıntılı ve bağımsız doğrulanmış bir Rp0,2 / Rm tablosu bulunamadı. Elimizdeki kaynaklar yalnızca oda sıcaklığı değerleri veriyor. Mertebe için 310S tablosuna bakılabilir (1093 °C’de Rm ≈44 MPa), ama bu bir 314 verisi değildir ve öyle sunulmamalıdır
Sürünme ve Kopma Verisi
DEFENCE METAL
Durum
314 / 1.4841 için bağımsız olarak doğrulanmış bir sürünme–kopma tablosu bulunamadı. Bir Avrupa derlemesi 10.000 saatlik kopma için 600 °C: ≈157 MPa · 700 °C: ≈63 MPa · 800 °C: ≈25 MPa verir — ama aynı derleme 1.4845 (310S) için de AYNI sayıları yayımlamaktadır, ki bu şüphe uyandırıcıdır. [TEK KAYNAK · ŞÜPHELİ]
Ne yapmalı?
Sürünme bölgesinde (≈550 °C üstü) yük taşıyacak bir 314 parçası tasarlamak zorundaysanız, veriyi doğrudan EN 10095 tablolarından alın — ve ASME kod kapsamı olmadığı için o parçanın kodlu bir ekipmanın parçası olamayacağını baştan kabul edin. Ayrıca silisyum sürünme dayanımını dramatik artırmaz; asıl işi yüzey korumasıdır — 314’ün 310’a karşı avantajı tufal sınırındadır, sürünme dayanımında değildir
Fiziksel Özellikler
314’ün fiziksel özellikleri 310’unkilere çok yakındır; silisyumun gözle görülür tek etkisi elektriksel özdirençtedir. Tasarımı belirleyen iki sayı yine aynıdır: yüksek ısıl genleşme ve düşük ısıl iletkenlik.
Fiziksel Özellikler · 1.4841 / 314 (20 °C)
DEFENCE METAL
Yoğunluk
7,9 g/cm³ — birden fazla Avrupa kaynağında tutarlı
Elastisite modülü
196 GPa (196 kN/mm²) — Avrupa geleneği. Bazı İngilizce veri sayfaları 200 GPa verir [ÇELİŞKİ]
Isıl iletkenlik
20 °C: 15 W/m·K · 500 °C: 19 W/m·K; özgül ısı 500 J/kg·K. Alaşımsız çeliğin yaklaşık %30’u kadardır — bu tek cümle, kaynaktaki çarpılmanın ve serviste termal gerilmenin çoğunu açıklar
Elektriksel özdirenç
0,90 Ω·mm²/m (90 µΩ·cm). Karşılaştırma: 1.4845 (310S) için 0,85. Silisyum özdirenci yükseltir — endüksiyonla ısıtma ve direnç ölçümü yapılan uygulamalarda bu fark hesaba katılmalıdır. Tavlı hâlde manyetik değildir; ancak silisyum ferrit oluşturucu olduğu için yüksek silisyumlu dökümlerde eser delta ferrit ölçülebilir bir manyetik tepki verebilir
Isıl genleşme (×10⁻⁶/K)
20–200 °C: ≈15,5 → 20–1000 °C: ≈19,0 aralığında artar. Pratik anlamı: 1000 °C’ye ısınan 3 metrelik bir 1.4841 kirişi yaklaşık 57 mm uzar. Fırın astarı, panel ve ızgara tasarımında genleşme boşluğu bırakılmazsa parça kendi kendini burar
Isıl İşlem ve Isıl Kararlılık
ISIL İŞLEM — ŞEMATİK
DEFENCE METAL
1 · ÇÖZELTİ TAVLAMA (solution anneal) — tek geçerli ısıl işlem budur
Adım
1 · ÇÖZELTİ TAVLAMA (solution anneal) — tek geçerli ısıl işlem budur
Özet
Karbürleri ve SİGMA FAZINI katı çözeltiye sokar, yapıyı homojenleştirir, tokluğu geri kazandırır. DAYANIM ARTIRMAZ, DÜŞÜRÜR.
Sıcaklık
1050-1150 °C — BGH/Metalcor, AGST, Rodacciai, Abrams ve thyssenkrupp’un DÖRDÜNDEN FAZLASI aynı bandı verir. Fuhong da aynı bandı verir. Virgamet 1100-1150 °C ile bandın üst yarısını verir. AZoM ise 1038-1149 °C (1900-2100 °F) verir; bu band aşağı doğru biraz geniştir. Pratik zarf: yaklaşık 1050-1150 °C.
Süre
Tek bir süre dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır, bu yüzden yazılmamıştır. Süre kesitin tamamının sıcaklığa gelmesine göre belirlenir.
Soğutma
Su veya hava — BGH/Metalcor, AGST, Rodacciai ve Abrams aynı ifadeyi kullanır (‘water, air’ / ‘suda su verilir veya havada hızla soğutulur’). Virgamet inceliği şöyle verir: su verme esastır, 2 mm kalınlığa kadar küçük parçalarda hava yeter. AZoM da su verme veya hızlı hava soğutma der. Amaç hem karbür hem SİGMA bandını yeniden çökelme olmadan geçmektir.
Açıklama
Çevrim, 1.4845’inkiyle AYNIDIR; iki kalite arasındaki fark ısıl işlemden değil, bileşimden gelir. Bu, karşılaştırma diyagramında aynı EN tablosundan gösterilmiştir.
Şart
314’ün ASTM levha/pipe/tube şartnamesi olmadığı için bu formlar üzerinden bağlayıcı bir ASTM ısıl işlem tabanı YOKTUR. Çubuk tarafında ASTM A276 malzemeyi tavlı (Condition A) durumda ister; sıcaklık vermez. Bağlayıcı sayılar EN uygulamasından gelir.
DEFENCE METAL
2 · SICAK ŞEKİLLENDİRME (hot forming)
Adım
2 · SICAK ŞEKİLLENDİRME (hot forming)
Özet
Isıl işlem değildir; ancak sigma bandının nerede bittiğini gösterdiği için şemada yer alır.
Sıcaklık
1150-800 °C — AGST bu bandı doğrudan verir; Rodacciai sıcak dövme için 900-1200 °C bandını verir. İki band alt uçta ayrışır ve TEK SAYIYA İNDİRİLMEMİŞTİR.
Süre
Yazılmamıştır.
Soğutma
Dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır; yazılmamıştır.
Açıklama
Kritik nokta: şekillendirmenin alt sınırı (800 °C) sigma bandının üst sınırına (900 °C) yakındır. Şekillendirme sigma bandının içine sarkarsa gevrekleşme riski doğar.
Şart
Sıcak şekillendirme bittikten sonra çözelti tavlama uygulanır.
DEFENCE METAL
3 · SİGMA FAZI BANDI — ısıl işlem değil, KAÇINILACAK BÖLGEDİR. 314’ün en kritik sınırı budur.
Adım
3 · SİGMA FAZI BANDI — ısıl işlem değil, KAÇINILACAK BÖLGEDİR. 314’ün en kritik sınırı budur.
Özet
Sigma, krom-demir esaslı sert ve gevrek bir fazdır. Yüksek kromlu bu alaşımda ostenit içinden çöker ve tokluğu düşürür.
Sıcaklık
AGST: 600-900 °C — ‘sigma fazı gevrekleşmesinden kaçınmak için malzeme 600 °C ile 900 °C arasında işlenmemelidir.’ Abrams: 650-900 °C (1202-1652 °F). AZoM aynı olguyu başka sözcüklerle verir: ‘649-816 °C’de (1200-1500 °F) uzun süre kalınca çok gevrekleşebilir.’ MFG Shop: 650-900 °C. TEK SAYI YAZILMAMIŞTIR. Zarf: yaklaşık 600-900 °C.
Süre
Sigma oluşumu zamana bağlıdır; dört bağımsız kaynakla doğrulanmış bir süre-sıcaklık eğrisi bulunamadığı için EĞRİ ÇİZİLMEMİŞTİR.
Soğutma
İlgisiz.
Açıklama
Pratik sonuç: 314 bu bandda SÜREKLİ çalıştırılmaz. Servis sıcaklığı bandın üstündedir (tipik olarak 1000 °C üzeri). Bandın içinde uzun kalmış parça gevrekleşir ve çözelti tavı gerektirir.
Şart
Bu bir işlem reçetesi değildir; diyagramda bant olarak gösterilir.
Ostenitik paslanmazlarda alışılmış gerilme giderme aralığı doğrudan sigma bandının içine düşer.
Sıcaklık
YAZILMAMIŞTIR. Bulunan tek sayı Fuhong’un kaynak sonrası 800-900 °C / hava soğutma önerisidir; bu TEK kaynaktır VE AGST’nin ‘malzeme 600-900 °C arasında işlenmemelidir’ uyarısıyla DOĞRUDAN ÇELİŞİR. Bu nedenle diyagrama alınmamıştır.
Süre
YAZILMAMIŞTIR.
Soğutma
YAZILMAMIŞTIR.
Açıklama
Kaynakların uyuştuğu nokta şudur: 314’te toparlayıcı işlem 1050-1150 °C çözelti tavlamadır. Gerilme giderme gerekiyorsa sıcaklığı tedarikçiyle ve yapım koduyla teyit edilmelidir; sigma bandı yüzünden bu, standart bir ostenitik reçetesi değildir.
Şart
314 için dört bağımsız kaynakla doğrulanmış bir gerilme giderme reçetesi BULUNAMAMIŞTIR ve bu yüzden sayı yazılmamıştır.
DEFENCE METAL
5 · DUYARLILAŞMA (karbür çökelme)
Adım
5 · DUYARLILAŞMA (karbür çökelme)
Özet
314 stabilize edilmemiştir ve karbon tavanı yüksektir (ASTM %0,25, EN %0,20).
Sıcaklık
314’e ÖZGÜ bir duyarlılaşma bandı dört bağımsız kaynakta BULUNAMAMIŞTIR ve sayı YAZILMAMIŞTIR. Kaynaklar 314 için sigma fazını öne çıkarır; 314 sulu korozyon için değil, kuru yüksek sıcaklık için alınır.
Süre
Yazılmamıştır.
Soğutma
Yazılmamıştır.
Açıklama
Pratikte anlamı: 314 ıslak veya sulu korozyon ortamında kullanılmaz; kaynak sonrası duyarlılaşma bu kalitenin belirleyici sorunu değildir. Belirleyici sorun sigma, kükürt ve karbürizasyondur.
Şart
Bu bir işlem reçetesi değildir.
Şema şematiktir; zaman ekseni ölçekli değildir. Yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi kullanılmadığı için eğri çizilmemiştir. BU ALAŞIM OSTENİTİKTİR: ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. H900 / H1075 benzeri bir YAŞLANDIRMA KADEMESİ YOKTUR ve yaşlandırma diyagramı çizilmemiştir. 314 stabilize edilmemiş bir kalitedir; STABİLİZASYON TAVI DA YOKTUR (o, 321’e özgüdür). Mukavemet yalnızca SOĞUK İŞLEMLE artar. Bu alaşım ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. Yaşlandırma kademesi YOKTUR; yaşlandırma diyagramı çizilmemiştir. 314’te STABİLİZASYON TAVI DA YOKTUR; 314 stabilize edilmemiş bir kalitedir. Stabilizasyon tavı 321’e özgüdür. Çözelti tavlama çevrimi (1050-1150 °C, su veya hava) 1.4841 ve 1.4845 için AYNIDIR; iki kalitenin farkı bileşimden gelir. 314’ün belirleyici ısıl sınırı SİGMA FAZIDIR; 600-900 °C zarfı dört kaynakla doğrulanmış, sınırlar kaynak adıyla verilmiştir. Gerilme giderme sıcaklığı YAZILMAMIŞTIR; bulunan tek sayı (Fuhong 800-900 °C) sigma bandıyla doğrudan çelişmektedir ve tek kaynakta kalmıştır. 314’e özgü duyarlılaşma bandı dört kaynakla doğrulanamadı ve BOŞ bırakıldı. Zaman ekseni ölçekli değildir; yayımlanmış TTT/CCT eğrisi kullanılmamıştır.
314 ısıl işlemle sertleştirilemez. Tek ısıl işlemi çözelti tavıdır: karbürleri ve ikinci fazları çözüp ostenite geri almak, sonra onlara yeniden çökme fırsatı vermeden soğutmak. Silisyum yüzünden 314’te bu işlem 310’dakinden daha kritiktir, çünkü zararlı fazlar daha hızlı çöker.
Isıl İşlem Parametreleri · 314 / 1.4841
DEFENCE METAL
Çözelti tavı (Avrupa geleneği)
1050–1150 °C, boydan boya ısınana kadar tut, suda veya havada hızlı soğut
Çözelti tavı (Kuzey Amerika geleneği)
1038–1149 °C (1900–2100 °F), ardından suda su verme veya hızlı hava soğutma. İki gelenek pratik olarak aynı pencereyi tarif eder
Dövme
Klasik reçete: 871 °C’ye kadar YAVAŞ ısıt, iyice soğur (homojen ısınsın), sonra 1093–1232 °C’ye hızlı çıkar ve dövmeye başla. Avrupa kaynağı dövme aralığını 1175–1000 °C ve ardından hızlı hava veya su soğutma olarak verir. Yavaş ısıtma şartı silisyumlu ostenitin termal şok hassasiyetinden gelir
Sıcak şekillendirme sonrası
Mutlaka çözelti tavı yapın. Aksi hâlde parça soğurken 600–900 °C zararlı bandından yavaş geçer ve daha kullanıma girmeden gevrekleşir
Gerilme giderme
YAPMAYIN. Karbon çeliği refleksiyle uygulanan 550–900 °C gerilme giderme, 314’te tam olarak zarar veren bandın ortasıdır ve silisyum yüzünden etkisi 310’dakinden daha hızlıdır. Gerekliyse tek çözüm tam çözelti tavı + hızlı soğutmadır
SİGMA FAZI VE GEVREKLEŞME — 314’ün Kara Kutusu
314’ün en ciddi zaafı budur ve silisyumun doğrudan sonucudur. Sigma (σ), demir–krom esaslı, sert ve kırılgan bir ara metalik fazdır ve yüksek kromlu ostenitik çeliklerde tane sınırlarında çekirdeklenir. Silisyum güçlü bir ferrit/sigma oluşturucudur: 310H’de silisyum bilinçle ≤%0,75’e çekilmiştir tam da bu yüzden. 314’te ise silisyum %1,5–2,5 (ASTM’de %3,0’a kadar) olarak BİLİNÇLE yüksektir — yani 314, tasarımı gereği daha sigma eğilimli bir alaşımdır. Bir Avrupa derlemesi 1.4841 için “daha yüksek gevrekleşme eğilimi” notunu açıkça düşer.
En tehlikeli yanı, hasarın yüksek sıcaklıkta görünmemesidir. Sigma dolu bir 314 parçası 900 °C’de hâlâ sünektir ve normal çalışır. Felaket, fabrika durup parça oda sıcaklığına indiğinde gelir: darbe tokluğu ve uzama çökmüştür. Bir fırın paneli sökülürken, bir ızgara kaldırılırken ya da bir sepet çekiçle düzeltilmeye çalışılırken parça cam gibi kırılır. Yüksek sıcaklıkta çalışmış 314 parçaları oda sıcaklığında darbeye, bükmeye ve zorlamaya maruz bırakılmamalıdır.
Gevrekleşme Pencereleri ve Yönetimi
DEFENCE METAL
Yayımlanmış bantlar
649–816 °C (1200–1500 °F) — bir İngilizce kaynak, 314 için “uzun süreli maruziyette gevrekleşir” notuyla. 600–900 °C — Avrupa derlemesi, sigma için. [ÇELİŞKİ] Muhafazakâr zarfı alın: ≈600–900 °C, ve 310 verisini de hesaba katarsanız üst sınırı ≈950 °C‘ye taşıyın
Duyarlılaşma (ayrı olgu)
314’ün ASTM karbon tavanı %0,25’tir — bu, ostenitik paslanmazlar arasında çok yüksektir. 550–800 °C bandında M₂₃C₆ krom karbürü tane sınırında çöker, yanı kromca fakirleşir ve taneler arası korozyon başlar. Sigma tokluk kaybıdır, duyarlılaşma korozyon kaybıdır; 314’te ikisi birlikte olur
Hızlandıran etkenler
Silisyum (asıl etken) · yüksek krom (%25) · soğuk deformasyon · ferritli kaynak metali. Yüksek silisyumlu dökümler (ASTM üst ucu, %3,0’a yakın) belirgin şekilde daha risklidir — bu yüzden EN’in %2,50 tavanı mühendislik açısından daha güvenlidir
Geri döndürülebilir mi?
EVET.1100–1150 °C’de çözelti tavı + hızlı soğutma sigmayı çözer ve tokluğu geri getirir. Planlı duruşlarda kritik 314 parçalarını yeniden tavlamak, çoğu tesisin hiç düşünmediği ama son derece ekonomik bir bakım stratejisidir
Tespit
Sigma manyetik değildir; mıknatısla bulunamaz. Tespit metalografiktir (elektrolitik KOH/NaOH dağlaması sigmayı renklendirir). Sahada tek pratik gösterge bükme veya darbede beklenmedik kırılganlıktır. 314 ostenitiktir ve 475 °C gevrekleşmesine duyarlı DEĞİLDİR — o olgu ferritik ve dubleks paslanmazlara özgüdür
Kaynak
314 kaynaklanabilir, ama ostenitik ailenin en zor kaynaklananlarından biridir ve bunun üç ayrı sebebi vardır. Birincisi: kaynak metali tamamen ostenitiktir — 304 ve 316’daki gibi %3–10 delta ferrit emniyet subabı yoktur, dolayısıyla sıcak çatlak riski yüksektir. İkincisi: silisyum katılaşma aralığını değiştirip sıcak çatlak eğilimini daha da artırır. Üçüncüsü: ASTM karbon tavanı %0,25‘tir ve bu, kaynaklı hâlde taneler arası korozyonu neredeyse kesinleştirir.
Kaynak Parametreleri ve Kuralları · 314
DEFENCE METAL
Dolgu metali
Eşleşen bir AWS sınıfı (ER314) YOKTUR. Uygulamada AWS A5.9 ER310 veya Avrupa’da W.Nr. 1.4842 dolgu kullanılır; örtülü elektrot A5.4 E310-15/-16 veya EN ISO 3581 E 25 20. Sonuç: dikiş, ana metalden daha az silisyumludur ve 1100 °C üstü serviste tufal direncinde zayıf halkadır — kritik parçada kaynak hattını en sıcak bölgeden uzağa yerleştirin
Ön ısıtma
GEREKMEZ. 314 ostenitiktir; ön ısıtma yalnızca zararlı bantta geçirilen süreyi uzatır
Pasolar arası sıcaklık
≤150 °C. Bu sayı 314 için pazarlık konusu değildir ve sıcak çatlağın en etkili tek kontrolüdür. Kalın kesitte pasolar arası soğuma beklenmelidir
Isı girdisi ve hız
Isı girdisini düşük tutun: dar paso, hızlı ilerleme, salınım minimum. Ayrıca ısıl iletkenlik alaşımsız çeliğin %30’u kadar olduğu için ince sacda aşırı ısınmayı önlemek adına yüksek kaynak hızı gerekir. Düşük iletkenlik + yüksek genleşme = çarpılma: geri adım (back-step) tekniği, dengeli dikiş sırası ve yeterli punta kullanın. TIG, MIG/MAG, SMAW, SAW ve lazer uygundur; ince sacda lazer ve TIG tercih edilir
Kaynak sonrası
Isıl işlem normalde gerekmez; gerilme giderme YASAKTIR. Gerekiyorsa tek işlem tam çözelti tavı + hızlı soğutmadır. Temper rengi zararsız değildir: paslanmaza ayrılmış takımla mekanik temizlik → asitleme → pasivasyon
Kaynaklı hâlde korozyon
314 kaynaklı hâlde taneler arası korozyona duyarlıdır. Kaynaklı parça sulu veya yoğuşmalı bir ortama girecekse, kaynak sonrası çözelti tavı şarttır — ya da 314 yerine düşük karbonlu 310S seçilmelidir
Talaşlı İmalat
314’ün işlenmesi 310’dan da zordur ve bunun iki sebebi vardır: yüksek karbon (≤%0,25) sert karbürler oluşturur ve silisyum abrasif bir etki yapar. Buna ostenitik ailenin klasik sorunları eklenir: yapışkan talaş, güçlü pekleşme, düşük ısı iletimi. Isı takımda birikir, kesilmemiş yüzey pekleşir ve bir sonraki paso sertleşmiş bir yüzeye girer.
Talaşlı İmalat Rehberi · 314
DEFENCE METAL
Genel değerlendirme
Orta işlenebilirlik; üretici notu açıktır: “işleme sırasında karbürler oluşabilir”, bu yüzden düşük kesme hızı ve yeterli soğutma şarttır
Kesme hızı
[TEK KAYNAK] Yayımlanmış bir karşılaştırmada 314 için 40–60 m/dak, 310S için 50–70 m/dak verilmektedir. Bu sayılar bağımsız doğrulanamadı; ancak yönü — yani 314’ün 310S’ten daha yavaş işlendiği — güvenilirdir
Takım
Keskin, pozitif talaş açılı, kaplamalı karbür. Bir üretici tornalamada yüksek hız çeliği takım + bol soğutucu önerir. Körelmiş takımla devam etmek 314’te en pahalı hatadır: körelen takım keser değil ezer, ezilen yüzey pekleşir
İlerleme ve talaş derinliği
Ağır ve kararlı.Hafif ilerleme yasaktır — kesici uç pekleşmiş tabakada sürtünür. Talaş derinliği, önceki pasonun pekleşme derinliğinden fazla olmalıdır. Soğutma bol, basınçlı ve kesintisiz olmalı; klorlu kesme sıvısı kullanıldıysa parça mutlaka temizlenmelidir
Delme ve kılavuz
Kısa matkap, sık talaş kırma; matkabın delik içinde dönmeden beklemesine izin vermeyin — o nokta anında pekleşir. Kılavuz çekme en zor operasyondur: aşırı boyutlu kılavuz, spiral oluk, bol pasta yağı, ovalama yerine kesme kılavuzu
Korozyon — Nerede İyi, NEREDE BAŞARISIZ
314’ün korozyon profili keskin biçimde tek yönlüdür:kuru, oksitleyici, sıcak havada sınıfının en iyilerindendir; başka hemen her yerde zayıftır. “Yüksek alaşımlı olduğu için korozyona daha dayanıklıdır” cümlesi 314 için özellikle yanlıştır, çünkü karbon tavanı %0,25 ve molibden yok.
Yüksek sıcaklık oksidasyonu — 314’ün var oluş sebebi
%25 krom yüzeyde Cr₂O₃ tabakası kurar; %1,5–2,5 silisyum ise bu tabakanın altında, metale yapışık ince bir SiO₂ alt tabakası oluşturur. Bu alt tabaka bir difüzyon bariyeridir: oksijenin içeri, kromun dışarı hareketini yavaşlatır. Sonuç, havada tufal sınırının ≈1050 °C’den ≈1150 °C’ye çıkmasıdır. Ama koruma koşulludur: tabaka termal çevrimle dökülürse (spalling), mekanik olarak hasar görürse ya da kimyasal saldırıya uğrarsa, altındaki metal yeniden krom ve silisyum vermek zorunda kalır. Her yenilenme rezervi tüketir. 314’ün ömrü, kalan krom ve silisyum rezervinin ömrüdür — bu yüzden ince kesitli 314 parçaları kalın olanlardan orantısız biçimde daha hızlı ölür.
Sülfidasyon — silisyumun hiçbir işe yaramadığı yer
Burası 314’ün en net başarısızlığıdır ve satış broşürlerinde hiç yazmaz. Avrupa veri sayfaları 1.4841 için açıkça “650 °C’ye kadar oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara DÜŞÜK direnç” yazar. Sebep kromda veya silisyumda değil, NİKELDEDİR.
Mekanizma şudur.Oksitleyici kükürtte (SO₂, SO₃, fazla havalı yanma gazı) krom oksit ayakta kalır ve 314 kabul edilebilir davranır — ama sınır düşer; 310 için yayımlanmış kural, kükürt >2 g/m³ iken azami sıcaklığın 950 °C’ye inmesidir ve 314 için farklı bir davranış beklemek için sebep yoktur. İndirgeyici kükürtte (H₂S, düşük oksijenli kükürtlü gaz) ise koruyucu oksit kurulamaz; kükürt metale ulaşır ve nikel–nikel sülfür ötektiği oluşur. Bu ötektik yaklaşık 645 °C’de ERİR: tane sınırlarında sıvı bir faz belirir ve parça içeriden çözülür. %20 nikelli bir alaşım, indirgeyici kükürtlü gazda düşük nikelli bir alaşımdan DAHA KÖTÜ davranır — ve silisyum bunu değiştirmez.Pratik kural: H₂S içeren indirgeyici atmosferde 314 kullanmayın.
Karbürleme, nitrürleme ve oksijeni fakir atmosferler
Silisyumun ikinci faydası buradadır, ama abartılmamalıdır. SiO₂ alt tabakası karbonun içeri girişini bir miktar yavaşlatır; bu yüzden 314, karbürleyici ortamda 310’dan biraz daha iyidir. Ne kadar daha iyi? [ÇELİŞKİ] Aynı Avrupa kaynak ailesinde iki farklı ifade dolaşıyor: bir yayın 1.4841 için “900 °C üstünde karbürleyici ve oksijeni fakir gazlara ORTA direnç”, bir diğeri “900 °C üstünde karbürleyici gazlara ZAYIF direnç” diyor. Bu iki ifadeyi uzlaştırmanın dürüst yolu şudur: 314 ılımlı karbürlemede kullanılabilir, gerçekten karbürleyici bir işin çözümü değildir.
Karbon koruyucu tabakayı geçip metale girerse krom karbürü olarak çöker ve iki şeyi birden yapar: malzemeyi kırılganlaştırır ve matristen krom çekerek oksidasyon direncini çökertir. Karbürlenmiş bir 314 parçası ağırlaşır, genleşir, çarpılır ve oda sıcaklığında kırılgandır. Gerçekten karbürleyici bir iş için doğru cevap nikeldir, silisyum değil:330 sınıfı (%35 Ni) veya Incoloy 800H gerekir — çünkü karbonun nikeldeki çözünürlüğü ve difüzyonu düşüktür. Nitrürleyici ve oksijeni fakir atmosferlerde sınır benzer biçimde düşer: azot kromla krom nitrürü yapar; düşük oksijende ise koruyucu oksit kendini yenileyemez — paradoksal ama gerçek: oksijenin AZ olması oksidasyon direncini DÜŞÜRÜR.
Sulu korozyon — 314 bir sulu ortam malzemesi DEĞİLDİR
İki yapısal sebep vardır ve ikisi de kesindir.Birincisi molibden yokluğu: klorürlü ortamda çukurcuk ve aralık korozyonuna karşı asıl koruyucu molibdendir ve 314’te hiç yoktur. İkincisi karbon: ASTM tavanı %0,25‘tir — bu, 550–800 °C bandından geçen her parçanın (kaynak dâhil) duyarlılaşmış sayılması anlamına gelir; duyarlılaşmış bir ostenitik paslanmaz, sulu ortamda taneler arası korozyonla hızla yenilir. Klorürlü gerilmeli korozyon çatlağına (GKÇ) karşı da bağışık değildir: ostenitik paslanmazlarda bağışıklık pratikte %40–45 nikelin üstünde başlar; 314’ün %20’si çok altındadır. Kıyaslama için 310S üzerinde yapılmış deneyler, kaynayan %42 MgCl₂’de 30–46 saatte çatlama göstermiştir; 314’ün daha iyi olmasını beklemek için sebep yoktur. Kural: 314’ü sulu, yoğuşmalı veya klorürlü hiçbir serviste kullanmayın. O işler için 316L, 904L veya süper dubleks sınıfına gidilir.
Yoğuşma tuzağı — fırın duran gece
314 parçalarının en çok gözden kaçan hasar mekanizması budur. Fırın çalışırken atmosfer kurudur ve 314 mükemmel davranır. Fırın durduğunda, soğuyan yüzeyde baca gazındaki su buharı yoğuşur ve bu yoğuşma suyu kükürt oksitlerini, klorürleri ve külleri çözerek asidik bir film oluşturur. Duyarlılaşmış (karbonu %0,25’e kadar çıkabilen) bir 314 yüzeyi bu filmin altında taneler arası olarak yenir. Hasar servis saatlerinde değil, duruş saatlerinde birikir. Uzun duruşlarda fırının kuru tutulması veya nem alınarak kapatılması, 314 donanımının ömrünü belirgin şekilde uzatır — ve bu, hiçbir veri sayfasında yazmaz.
Dürüst Karşılaştırma — 314 mü, Başka Bir Şey mi
314 vs 310S vs 253 MA vs 330 vs 800H
DEFENCE METAL
314 — ne zaman doğru
Hava içinde, kükürtsüz, 1050–1150 °C arası servis; hareketsiz, kaynaksız veya kaynağı düşük sıcaklık bölgesinde olan parça; basınç YOK; ürün formu çubuk, dövme, tel ya da EN 10095 levha. Bu dar pencerede 314 gerçekten en ucuz doğru cevaptır
Kazanç:eksiksiz şartname zinciri (A240, A312, A213, A249, A358, A182, A403 + ASME SA-), ASME VIII Div. 1’de 816 °C’ye kadar kod kabulü, daha iyi kaynaklanabilirlik, daha az sigma eğilimi, daha yüksek uzama. Kayıp:havada tufal sınırı 100 °C daha düşük (≈1050 °C) ve oda sıcaklığı dayanımı biraz düşük. 1050 °C altındaki hemen her işte doğru cevap budur
253 MA sınıfı
Kazanç: silisyum mantığını seryum ve azotla geliştirir: tufal tabakası daha iyi yapışır, azot osteniti kararlaştırdığı için sigma oluşumu geciktirilir, ve ASME VIII Div. 1’de 899 °C’ye kadar kod kabulü vardır — 314’ün hiç sahip olmadığı bir şey. Sürünmede 310’un iki katından fazla. Nikeli yarı yarıya olduğu için genelde daha ucuzdur.Kayıp: kromu daha düşük (%21), oksidasyon sınırı ≈1093 °C — yani saf tufal direncinde 314’in gerisinde kalır
330 sınıfı (N08330)
Kazanç: %35 nikel → sigma OLUŞTURMAZ, termal çevrim ve şokta sınıfının en iyisi, karbürlemede belirgin üstün, sürünmede açık ara önde (871 °C’de %1 sürünme için ≈14,5 vs ≈7,6 MPa). Kayıp: nikel yüzünden pahalı, kromu düşük (%19). Su verme sepeti, ocak rulosu ve karbürleme fikstüründe doğru cevap genelde budur
Kazanç: ≈%32 nikel + kontrollü karbon + Al/Ti ile sürünme bölgesinde kod kapsamı ve yayımlanmış uzun süreli veri bakımından referanstır; her ürün formunda bulunur. Kayıp: nikel esaslı fiyatlamaya yakındır ve kromu 314’ten düşüktür (≈%21). Basınç taşıyan yüksek sıcaklık işinde 314 değil bu sınıf düşünülür
Özet karar ağacı
Basınç var mı? → 314 listeden çıkar.Kükürtlü indirgeyici gaz var mı? → 314 KULLANMAYIN.Ağır karbürleme? → 330 veya 800H.Ağır termal çevrim/şok? → 330.Kaynaklı imalat ve ≤1050 °C? → 310S.Kod kapsamıyla 816–899 °C? → 310H veya 253 MA.Hareketsiz, kaynaksız, basınçsız, 1050–1150 °C? → 314, ve önce tedarik formunu doğrulayın.
Sık Sorulan Sorular
314 her yerde 310’dan daha iyi midir? Sonuçta daha yüksek sıcaklığa dayanıyor.
Hayır, ve bu soru 314 hakkındaki en yaygın yanılgıyı içeriyor. 314’ün 310’a karşı tek bir kesin üstünlüğü vardır: havada tufal sınırı ≈1150 °C’ye karşı ≈1050 °C. Bunun dışında hemen her kalemde geridedir.Kod tarafında: 310H, ASME VIII Div. 1’de 816 °C‘ye kadar listelidir; 314 için yayımlanmış bir izin verilen gerilme değeri bulunamamıştır — yani 314 ASME damgalı bir kapta kullanılamaz. Şartname tarafında: 310S levha, boru, tüp, flanş ve fitting olarak ASTM/ASME kapsamındadır; 314 ASTM’de yalnızca A276 çubuk, A314 kütük, A473 dövme ve A580 teldir. Metalurjik tarafta: silisyum sigma fazını hızlandırır, yani 314 servisten sonra oda sıcaklığında 310’dan daha kırılgandır; ayrıca sıcak çatlama riski daha yüksek ve işlenebilirliği daha düşüktür. Kükürtlü gazda ise hiçbir kazanç yoktur.Doğru cümle şudur: “314, 1050 °C üstünde çalışan, hareketsiz, kaynaksız ve basınçsız bir parça için 310’dan daha iyidir; onun dışında 310 daha iyidir.”
“ASTM A240 Gr. 314 levha” teklifi aldım. Bu doğru olabilir mi?
Neredeyse kesinlikle hayır, ve bu sertifikayı sorgulamalısınız. ASTM A240, paslanmaz levha/sac/şerit şartnamesidir ve S31400 bu şartnamenin kapsamında değildir. Bu adla gelen bir teklif genelde üç şeyden biridir. (1) Aslında EN 10095 / 1.4841 levhadır ve satıcı, müşterinin aşina olduğu ASTM adını “çeviri” olarak kullanmıştır — en iyi ihtimal budur, ama sertifika yanlıştır. (2) Aslında 310S levhadır ve “314” adı yanlışlıkla ya da kasıtlı olarak kullanılmıştır — silisyum analizine bakın: 310S’te tipik %0,5–0,6, 314’te %1,5–2,5 olmalıdır. (3) Belge tamamen uydurmadır. Ne yapmalı: döküm sertifikasını (3.1 / 3.2) isteyin ve dört sayıya bakın: silisyum (%1,50–2,50 mi?), krom (≥%24,0 mi?), karbon (≤%0,20 mi?) ve kükürt (≤%0,015 mi?). Sertifikanın hangi standarda (EN 10095 mi, EN 10088-3 mü) düzenlendiği açıkça yazmalıdır. Levha için doğru sipariş metni “EN 10095, 1.4841 (X15CrNiSi25-21)”dir; “ASTM A240 314” değildir.
Fırından çıkardığımız 314 paneli kırılgan. Neden ve kurtarabilir miyiz?
Büyük olasılıkla sigma fazı çöktü — ve 314’te bu, 310’dakinden daha hızlı olur. Silisyum güçlü bir ferrit ve sigma oluşturucudur; 310H’de silisyum tam bu yüzden ≤%0,75’e çekilmişken, 314’te %1,5–2,5 olarak bilinçle yüksektir. Parça 600–900 °C bandında (bir kaynak 314 için özellikle 649–816 °C‘yi işaret eder) yüzlerce–binlerce saat geçirdiyse, tane sınırlarında sert ve kırılgan sigma oluşmuştur. En sinsi yanı: parça servis sıcaklığında hâlâ sünektir ve normal çalışır; kırılganlık yalnızca oda sıcaklığına inince ortaya çıkar. Bu yüzden hasar genelde bakım sırasında, panel sökülürken veya taşınırken fark edilir. Kurtarılabilir mi? Evet.1100–1150 °C’de çözelti tavı + hızlı soğutma sigmayı çözer ve tokluğu geri getirir. Üç şeye dikkat edin: (1) sıcaklık yeterince yüksek olmalıdır, çünkü sigma zor çözünür; (2) soğutma hızlı olmalıdır, yoksa parça zararlı bandın içinden yavaş geçer ve sigma geri gelir; (3) ince panel çarpılır, fikstürle desteklemek gerekebilir. Uzun vadeli çözüm ise tasarımdır: parçayı 600–900 °C bandında uzun süre bekletmeyen bir sıcaklık profili kurun, ya da sigma oluşturmayan 330 sınıfına geçin.
Fırın atmosferimde kükürt/karbon var. Silisyum beni korumaz mı?
Karbona karşı kısmen, kükürde karşı hiç. İkisini ayırmak gerekir. Karbon (karbürleme): silisyumun kurduğu SiO₂ alt tabakası karbonun içeri girişini bir miktar yavaşlatır, bu yüzden 314 karbürleyici ortamda 310’dan biraz daha iyidir. Ama ne kadar? Kaynaklar çelişiyor: aynı Avrupa kaynak ailesinde 1.4841 için hem “900 °C üstünde orta direnç” hem “900 °C üstünde zayıf direnç” ifadeleri dolaşıyor. Dürüst okuma: ılımlı karbürlemede iş görür, gerçek karbürlemenin çözümü değildir. Karbürlemeye karşı asıl kalkan nikeldir (karbonun nikeldeki çözünürlüğü ve difüzyonu düşüktür), o yüzden ağır iş 330 sınıfı (%35 Ni) veya Incoloy 800H ister. Kükürt: burada silisyumun hiçbir katkısı yoktur. Avrupa veri sayfaları 1.4841 için açıkça “650 °C’ye kadar oksitleyici ve indirgeyici kükürtlü gazlara düşük direnç” yazar. Sebep şudur: indirgeyici kükürtte koruyucu oksit kurulamaz, kükürt metale ulaşır ve nikelle ≈645 °C’de eriyen bir sülfür ötektiği oluşturur; tane sınırlarında sıvı faz belirir ve parça içeriden dağılır. %20 nikel burada avantaj değil, doğrudan yükümlülüktür.H₂S içeren indirgeyici atmosferde 314’ü listeden çıkarın.
Yaygın Veri Sayfası Hataları ve Tuzaklar
1. “314 = 1.4841” eşitliği.Dört noktada farklılar: krom tabanı (%23,0 vs %24,0), silisyum tavanı (%3,00 vs %2,50), karbon tavanı (%0,25 vs %0,20) ve kükürt tavanı (%0,030 vs %0,015). Ayrıca EN azot sınırı (≤%0,11) koyar, ASTM koymaz. 2. 1.4841’in “AISI 310” veya “S31000” diye etiketlenmesi. Bazı veri sayfaları başlığına “1.4841 = AISI 314 = UNS S31000/S31400” yazacak kadar ileri gider. S31000 silisyumsuz 310’dur; S31400 ise silisyumlu 314.Bu iki alaşımın tufal sınırı arasında 100 °C fark vardır. 3. EN adının yanlış yazılması. Doğrusu X15CrNiSi25-21‘dir; piyasada “X15CrNiSi25-20” yazımı da dolaşır ve yanlıştır. Siparişte W.Nr. yazın. 4. Silisyum bandının tek bir aralık gibi verilmesi.ASTM %1,50–3,00, EN 10095 geleneği %1,50–2,50, bir katalog ise EN 10088-3 referansıyla %1,50–2,00 veriyor. Üç farklı üst sınır — ve silisyum, bu alaşımın bütün kimliğini taşıyan elementtir. 5. “ASTM A240 Gr. 314 levha” satılması.S31400, A240 kapsamında DEĞİLDİR. Levha için doğru adres EN 10095 / 1.4841‘dir. Bu, listedeki en yaygın ticari hatadır. 6. 314’ün ASME kod malzemesi sanılması.S31400 için ASME SA- şartnamesi ve yayımlanmış izin verilen gerilme değeri bulunamadı.314, ASME damgalı basınçlı ekipmanda kullanılamaz. 7. Tipik mekanik değerlerin asgari sanılması. Dolaşan Rm ≈689 MPa / Rp0,2 ≈345 MPa / A ≈%40 değerleri TİPİKTİR; EN asgarileri Rp0,2 ≥230 MPa, Rm 550–750 MPa, A5 ≥%30‘dur. Akmada %50 fark var. 8. Sigma eğiliminin hiç yazılmaması.Silisyum sigma fazını hızlandırır ve 310H’de tam bu yüzden ≤%0,75’e çekilmiştir. 314, tasarımı gereği 310’dan daha sigma eğilimlidir; yayımlanmış bantlar 649–816 °C ve 600–900 °C. Servisten sonra oda sıcaklığında kırılganlık beklenmelidir. 9. 1150 °C’nin tasarım sıcaklığı sanılması. O sayı TUFAL sınırıdır. O sıcaklıkta malzeme pratikte yük taşımaz; kıyas için 310S’in 1093 °C’deki tipik çekme dayanımı ≈44 MPa, uzaması %121‘dir. Parça akar ve sarkar. 10. Sürekli/aralıklı ayrımının hiç yapılmaması. 314 kaynakları tek bir tufal sınırı veriyor; ağır termal çevrimin tabakayı pul pul döktüğü (spalling) ve ömrü kısalttığı gerçeği yazılmıyor. Çevrimli serviste 1150 °C’yi tasarım sayısı olarak kullanmayın. 11. “Silisyum kükürde karşı da korur” iması.Yanlıştır. Avrupa veri sayfaları 1.4841 için “650 °C’ye kadar kükürtlü gazlara düşük direnç” yazar; sorun kromda değil %20 nikeldedir (≈645 °C’de eriyen nikel–sülfür ötektiği). 12. Karbürleme direncinin abartılması. [ÇELİŞKİ] Aynı kaynak ailesinde “900 °C üstünde orta direnç” ve “900 °C üstünde zayıf direnç” ifadeleri birlikte dolaşıyor. Karbürlemeye karşı asıl kalkan nikeldir, silisyum değil. 13. “ER314 kaynak teli” gösterilmesi.AWS A5.9’da böyle bir sınıf YOKTUR. Pratikte ER310 veya 1.4842 kullanılır ve dikiş, ana metalden daha az silisyumlu olduğu için tufal direncinde zayıf halkadır. 14. Kaynak sonrası gerilme giderme önerilmesi.550–900 °C’de yavaş bir çevrim, tam olarak sigma ve duyarlılaşma bandının içidir ve silisyum yüzünden etkisi 310’dakinden hızlıdır. Tek doğru işlem: tam çözelti tavı + hızlı soğutma. 15. Karbonun %0,25’e kadar çıkabildiğinin atlanması. Bu, ostenitik paslanmazlar arasında çok yüksektir ve kaynaklı hâlde taneler arası korozyonu neredeyse kesinleştirir. Islanacak veya yoğuşma görecek parçada 314 kullanmayın. 16. Sürünme verisinin güvenle alıntılanması. Elimizdeki Avrupa derlemesi 1.4841 ve 1.4845 için AYNI 10.000 saatlik kopma değerlerini yayımlıyor (600/700/800 °C için 157/63/25 MPa) — bu şüphe uyandırıcıdır ve bağımsız doğrulanamadı. Kritik hesapta doğrudan EN 10095 tablolarına bakın. 17. Fiziksel özelliklerin 310 ile aynı sanılması. Elektriksel özdirenç 1.4841 için 0,90, 1.4845 için 0,85 Ω·mm²/m‘dir — silisyum özdirenci yükseltir.