UNS S41500 · W.Nr. 1.4313 · X3CrNiMo13-4 · ASTM F6NM · döküm karşılığı CA6NM (UNS J91540). DÜŞÜK KARBONLU (YUMUŞAK) MARTENZİTİK paslanmazdır: östenitleme + su verme ile martenzite döner, sonra TEMPERLENİR. ÇÖKELME SERTLEŞMEZ; H900 / H1025 / H1075 gibi bir yaşlandırma kademesi YOKTUR. Bu kaliteyi 410 ve 420’den ayıran iki sayı vardır: KARBON TAVANI %0,05 (410’da %0,15, 420C’de %0,50) ve NİKEL %3,5-5,5 (410’da en çok %0,75). Düşük karbon tokluk ve kaynak edilebilirlik verir; nikel, karbon düşük olduğu halde yapının tamamen martenzite dönmesini sağlar — bu yüzden ad ‘yumuşak martenzitik’tir, ‘yumuşak çelik’ demek değildir. EN VE ASTM BANTLARI AYNI DEĞİLDİR: EN 10088-3, 1.4313 için C en çok %0,05 – Si en çok %0,70 – Mn en çok %1,50 – P en çok %0,040 – S en çok %0,015 – Cr %12,0-14,0 – Ni %3,5-4,5 – Mo %0,30-0,70 – N en az %0,020 verir. ASTM A182 F6NM / A240 S41500 ise C en çok %0,05 – Mn %0,50-1,00 – Si en çok %0,60 – P en çok %0,030 – S en çok %0,030 – Cr %11,5-14,0 – Ni %3,5-5,5 – Mo %0,50-1,00 verir. Nikel tavanı (4,5’e karşı 5,5), molibden tabanı (0,30’a karşı 0,50) ve krom tabanı (12,0’a karşı 11,5) farklıdır; siparişe yalnızca ‘415’ yazmak hangi bandın geleceğini belirlemez.
Kaynak edilebilirliğin, düşük sıcaklık tokluğunun ve 620 MPa akma tabanının AYNI ANDA istendiği parçalar için alınır: su türbini çarkı ve kanadı, pompa ve kompresör parçaları, vana gövdesi ve mili, basınçlı sistem flanş ve bağlantı parçaları (ASTM A182 F6NM), hidrolik ve enerji ekipmanı.
Formlar
Yuvarlak çubuk · lama · levha · sac · boru · dövme. Tüm formlar sipariş bazında temin edilmektedir.
Standartlar
AMS: 4+ bağımsız kaynakla doğrulanmış bir AMS numarası BULUNAMAMIŞTIR; bu kalite havacılık AMS sistemi üzerinden değil, ASTM ve EN üzerinden sipariş edilir. ASTM: A182 / SA-182 Grade F6NM (dövme flanş, bağlantı ve vana parçaları). EN: 1.4313 · EN 10088-3 (çubuk, tel, profil) · EN 10250-4 (açık kalıp dövme) · EN 10272 (basınçlı amaçlı cıvata çeliği). Döküm karşılığı: CA6NM / UNS J91540. AMS YOKTUR: 410’un AMS 5613 / 5504 / 5591’i, 431’in AMS 5628’i ve 440C’nin AMS 5630 / 5618 / 5880’i vardır; S41500 için aynı şekilde doğrulanabilen bir AMS numarası bulunamamıştır.
Artısı
Bu beş martenzitik kalite içinde ŞARTNAMEYLE GARANTİLİ DARBE TOKLUĞU ALINABİLEN TEK KALİTEDİR. Sayılar: ASTM A182 F6NM en az 790 MPa çekme, en az 620 MPa akma, en az %15 uzama, en az %45 kesit daralması ve en çok 295 HBW verir.
Kaynak
KAYNAK EDİLEBİLİR — bu kalitenin var olma sebebi budur. Dolgu metali: AWS A5.9 ER410NiMo (TIG/MIG) veya AWS A5.4 E410NiMo (örtülü elektrot); ticari karşılığı BÖHLER CN 13/4 ailesidir (FOX CN 13/4 elektrot, CN 13/4-IG TIG ve MIG teli, CN 13/4-UP tozaltı, CN 13/4 PW-FD özlü tel).
Sınırları
1) Ac1 TAVANI, TEMPERLEME YASAK BANDINDAN DAHA BAĞLAYICIDIR. 410 / 420 / 431 / 440C’de sorun 400-600 °C bandında temperlemekken, 1.4313’te 520-620 °C bandı NORMAL KULLANIM BANDIDIR (+QT900 için 520-580 °C, +QT780 için 550-600 °C).
Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz
Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider
AISI 415 NedirÜrün Formuna Göre StandartlarKod Kabulü ve Sıcaklık SınırlarıStandardı OLMAYAN Ürün FormlarıKimyasal BileşimMekanik DeğerlerFiziksel ÖzelliklerIsıl İşlem ve Isıl KararlılıkKaynakTalaşlı İmalatKorozyonSık Sorulan Sorular
KOROZYON DAYANIMI: AISI 415 malzeme düşük karbonlu yapısı, yüzde 4 civarında nikel içermesi, yüzde 0.6 civarında molibden içermesi sayesinde iyi sayılabilecek bir korozyon dayanımına sahiptir. Bu kalite aşırı korozif ortamlarda tercih edilmemelidir.
KAYNAK YAPILABİLİRLİK: 1.4313 kalite düşük karbonlu yapısıyla zor olmadan kaynak yapılabilmektedir. Ancak kaynak sonrası ısıl işlemin yenilenmesi, malzemenin tamamında homojen bir dayanım için tavsiye edilmektedir.
İŞLENEBİLİRLİK: Mekanik dayanımın ön planda olduğu ve ısıl işlemi yapılmış olan bu kalite malzemede, işlenebilirlik çok iyi değildir.
ISIL İŞLEM: Bu kalite malzeme ısıl işlem alabilmektedir ve genellikle üretimden sonra ön ısıl işlem yapılmaktadır. En yaygın olarak yapılan ısıl işlemler sırasıyla QT650, QT780 ve QT900 dür. 650, 780 ve 900 sayıları bu kalite malzemenin minimum kopma dayanımını MPA cinsinden belli etmektedir. Genellikle QT780 ve QT900 olarak üretilir.
KULLANIM ALANLARI: Üstün mekanik özellikleri nedeniyle kimya ve petrokimya endüstrilerinde, tesis mühendisliğinde, pompa endüstrisinde ve türbin çarklarında kullanılır. 1.4313 ayrıca güç mühendisliğinde ve vana yapımında da kullanılır. Örneğin, vanalar, kanatlar, pompa kapakları ve pompa gövdeleri 1.4313 malzemesinden imal edilir.
AISI 415, martenzitik paslanmaz çelik sınıfında yer alan ve yüksek sertlik, aşınma direnci ve yüksek sıcaklık dayanımı gibi özelliklere sahip bir alaşımdır. Ancak, korozyon direnci ve kaynak yapılabilirlik açısından sınırlıdır. Bu nedenle, kesici takımlar, aşınma direnci gerektiren mekanik parçalar ve yüksek sıcaklık uygulamaları için uygunken, kimyasal ortamlarda ya da korozyon riski yüksek alanlarda kullanımda austenitik çelikler gibi malzemeler tercih edilmelidir.
Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.
AISI 415 Nedir — ve Neden Ona “Yumuşak Martenzitik” Deniyor
KARŞILAŞTIRMA
Aynı standart seti: kimyasal bantlar EN 10088-3:2005 Tablo 9’dan ve ASTM şartnamelerinden; ulaşılabilir sertlik ve kaynak edilebilirlik üreticilerin kendi veri sayfalarından. Beş kalite de MARTENZİTİKTİR ve hiçbiri çökelme sertleşmez.
DEFENCE METAL
Kalite
UNS
W.-Nr.
EN adı
Karbon
Krom
Nikel
Molibden
Kükürt
Azami sertlik
Kaynak edilebilirlik
Not
AISI 410
S41000
1.4006
X12Cr13
%0,08-0,15
%11,5-13,5
en çok %0,75
—
en çok %0,030
Temperlenmiş 38-47 HRC; pratik çalışma tavanı yaklaşık 43-45 HRC
Şartlı — 177-204 °C ön tav ZORUNLU, kaynak sonrası tavlama gerekir
Ailenin referans kalitesi. Karbon tavanı %0,15.
AISI 415
S41500
1.4313
X3CrNiMo13-4
EN: en çok %0,05 · ASTM: en çok %0,05
EN: %12,0-14,0 · ASTM: %11,5-14,0
EN: %3,5-4,5 · ASTM: %3,5-5,5
EN: %0,30-0,70 · ASTM: %0,50-1,00
EN: en çok %0,015 · ASTM: en çok %0,030
+QT900: 285-346 HB, yaklaşık 30-37 HRC. AİLENİN EN DÜŞÜK ULAŞILABİLİR SERTLİĞİ.
İYİ — 100-160 °C ön tav, 580-620 °C kaynak sonrası temperleme, ER410NiMo dolgu. AİLENİN TEK GERÇEKTEN KAYNAK EDİLEBİLİR KALİTESİ.
Yumuşak martenzitik. Sertlik için değil, tokluk ve kaynak için alınır. Şartnameyle darbe tabanı olan tek kalite.
AISI 416
S41600
1.4005
X12CrS13
EN: %0,06-0,15 · ASTM: en çok %0,15
%12,0-14,0
—
en çok %0,60
%0,15-0,35 (EN 10088-3) — KASITLI OLARAK EKLENMİŞTİR
UYGUN DEĞİLDİR — kükürt MnS kalıntıları oluşturur, sıcak çatlak verir
410 + kükürt. İşlenebilirlik için korozyon direnci ve kaynak edilebilirlik feda edilmiştir.
AISI 431
S43100
1.4057
X17CrNi16-2
EN: %0,12-0,22 · ASTM: en çok %0,20
%15,0-17,0 — AİLENİN EN YÜKSEK KROMU
EN: %1,50-2,50 · ASTM: %1,25-2,50
—
en çok %0,030
Çalışma sertliği 32-47 HRC (Abrams); 204 °C temperlemede 1345 MPa çekme / 388 HB (AZoM), 200 °C’de 1580 MPa (Lucefin)
Zor — 200-300 °C ön tav ve yaklaşık 650 °C kaynak sonrası işlem gerekir; kaynak sonrası korozyon direnci düşer
Sertleşebilen martenzitikler içinde en yüksek korozyon direnci. Nikel, %16 kromda yapının ferritik olmasını önler.
AISI 440C
S44004
1.4125
X105CrMo17
%0,95-1,20 — AİLENİN EN YÜKSEK KARBONU
%16,0-18,0
—
EN: %0,40-0,80 (TABAN VAR) · ASTM: en çok %0,75 (TABAN YOK)
en çok %0,030 (EN 10088-3) / en çok %0,015 (Lucefin, Abrams)
Su verilmiş 59-62 HRC; 150-175 °C temperlenmiş 60 HRC; -73 °C soğutma ile 61-62 HRC (Carpenter). AİLENİN VE STANDART PASLANMAZLARIN EN YÜKSEĞİ.
Pratikte kaynak edilmez — 260 °C ön tav ve 732-760 °C’de 6-8 saat tavlama gerekir
Yatak ve kesici kalitesi. %1 karbon kromu karbüre bağlar; kâğıttaki %16-18 Cr’nin tamamı korozyon direncine çalışmaz.
DEFENCE METAL
Ek bilgiler
Ters ilişki
Karbon arttıkça ulaşılabilir sertlik artar, tokluk ve kaynak edilebilirlik düşer. Merdiven açıkça görülür: 415 (%0,05 C) kaynak edilir ve 30-37 HRC’de kalır; 410 (%0,15 C) şartlı kaynak edilir ve 43-45 HRC’ye çıkar; 431 (%0,12-0,22 C) zor kaynak edilir ve 47 HRC’ye çıkar; 440C (%0,95-1,20 C) kaynak edilmez ve 60 HRC’ye çıkar. 416 bu merdivenin dışındadır: karbonu 410 ile aynıdır, farkı kükürttür.
Nikelin isi
410, 416 ve 440C’de nikel yoktur; 415’te %3,5-5,5, 431’de %1,25-2,50 vardır. Nikelin bu iki kalitede iki ayrı işi vardır. 415’te karbon çok düşük olduğu halde yapının martenzite dönmesini sağlar (aksi halde ferritik kalırdı). 431’de ise %16 kromun yapıyı ferritik yapmasını önler. Aynı element, iki farklı sebeple.
Kukurdun isi
Kükürt yalnızca 416’da KASITLI olarak vardır: EN 10088-3 %0,15-0,35 bandını şartlar. Öteki dört kalitede kükürt bir KİRLİLİKTİR ve tavanlanır (en çok %0,015-0,030). Aynı element, birinde ürün özelliği, ötekilerde kusur.
Cokelme uyarisi
BEŞ KALİTENİN HİÇBİRİ ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. H900, H1025, H1075, H1150 gibi yaşlandırma kademeleri 17-4 PH, 15-5 PH, 13-8 PH ve Custom 455 gibi ÇÖKELME SERTLEŞEN kalitelere aittir ve bu beş kalitenin hiçbirinde karşılığı yoktur. Burada kademe adları +QT650, +QT780, +QT900 veya ASTM tarafında Koşul A / T / H şeklindedir.
Karşılaştırma kimyasal bantlar için EN 10088-3 ve ASTM metinlerine, sertlik için üretici veri sayfalarına dayanır; farklı test yöntemlerinden gelen sayılar aynı satırda toplanmamıştır. 415’in ASTM ve EN bantları farklı olduğu için o satırda ikisi de ayrı ayrı yazılmıştır; aynı durum 416, 431 ve 440C’nin karbon ve molibden satırları için de geçerlidir. 440C’nin molibden satırı bu tablonun en önemli tuzağıdır: EN 1.4125 molibden için bir TABAN şartlar (%0,40), ASTM S44004 yalnızca bir TAVAN verir (%0,75). ASTM’ye göre alınan bir 440C’de molibden neredeyse sıfır olabilir. 431’in karbon satırı ikinci tuzaktır: EN 1.4057 bir karbon TABANI koyar (%0,12), ASTM S43100 koymaz (yalnızca %0,20 tavanı).
AISI 415 (UNS S41500 / W.Nr. 1.4313 / DIN X3CrNiMo13-4), dövme hâlinde ASTM dünyasında A182 F6NM adıyla, döküm hâlinde ise CA6NM (UNS J91540) adıyla satılan düşük karbonlu, nikel ve molibden ilaveli 13Cr martenzitik paslanmaz çeliktir. Nominal olarak %13 Cr – %4 Ni – %0,5–1 Mo ve C ≤%0,05‘tir. Ailedeki bütün diğer alaşımlardan onu ayıran tek olgu şudur: martenzitin sert olmasını sağlayan karbon bilinçli olarak dışarı atılmış, martenzitin oluşmasını sağlayan ostenit kararlılığı ise nikelle geri konmuştur.
Klasik bir martenzitik paslanmazda (410, 420, 440C) sertlik karbondan gelir. Karbon arttıkça sertlik artar, ama aynı karbon krom karbürü (Cr₂₃C₆) oluşturmak için kromu tane sınırlarında tüketir; sonuç tokluk kaybı, kaynak çatlağı ve duyarlılaşmadır. 415’te karbon %0,05’in altına indirilmiştir. Böyle düşük karbonlu bir 13Cr alaşımı tek başına ferritik kalırdı — yani su verilse bile martenzite dönüşmezdi. Nikel bunun için vardır: %3,5–5,5 Ni gama alanını genişletir, alaşımı ostenitleme sıcaklığında tam ostenit yapar ve soğumada düşük karbonlu, dolayısıyla sünek ve tok bir latalı (lath) martenzit verir. Molibden ise çukurcuk direncini ve temperleme dayanımını yükseltmek için eklenir.
415 / F6NM / CA6NM Ailesindeki İsimler — Aynı Metal, Farklı Ürün Formu
DEFENCE METAL
UNS S41500
Dövme/haddelenmiş ürünün UNS numarası. ASTM A240 (levha), A276 ve A479 (bar) bu numarayı kullanır
ASTM A182 F6NM
Aynı kimyanın flanş, dövme fitting, vana parçası şartnamesindeki kalite adı. Sahada en sık duyulan ad budur; “F6NM” ile “S41500” aynı malzemedir
W.Nr. 1.4313 / X3CrNiMo13-4
Avrupa karşılığı. Kimyası birebir aynı değildir — EN nikeli %3,5–4,5 ile daha dar, molibdeni %0,3–0,7 ile daha düşük tutar ve azot alt sınırı koyar. Aşağıdaki kimya tablosuna bakın
CA6NM (UNS J91540)
Döküm eşdeğeri. ASTM A743, A487, A352 ve A757 içinde geçer. Türbin çarkı, pompa gövdesi, vana gövdesi bu kalitedendir
EN 1.4317 / GX4CrNi13-4
CA6NM’nin Avrupa döküm karşılığı (EN 10283). Molibden zorunlu değildir (≤%0,70) — bu, ASTM CA6NM’den (Mo %0,40–1,00) gerçek bir farktır
“Süper martenzitik” terimi
415, süper martenzitik paslanmazların atasıdır ama terimin dar anlamıyla süper martenzitik değildir. Petrol boru hatlarının 13Cr-4Ni-1Mo ve 13Cr-6Ni-2,5Mo “süper 13Cr” kaliteleri çok daha düşük karbonlu (C ≤%0,015) türevlerdir. Bir S41500 siparişini süper 13Cr diye pazarlamayın
Ailedeki kardeşlerle dürüst konumlandırma
415 · 410 · 431 · 17-4 PH — Hangi Problemi Çözüyorlar
Ucuz, sertleşir, kolay bulunur. Ama karbonu yüksektir: kaynakta sert ve gevrek martenzit oluşur, ön tav ve kaynak sonrası temperleme zorunludur, kalın kesitte hidrojen çatlağı riski gerçektir. Düşük sıcaklık tokluğu zayıftır. 415, 410’un kaynak ve tokluk sorunlarını çözmek için vardır — bedeli nikel ve molibden fiyatıdır
Daha yüksek krom, daha yüksek dayanım (temperlemeye göre 1000 MPa üstü). Korozyon direnci 415’ten bir miktar daha iyidir. Ama karbonu yüksektir ve kaynaklanabilirliği kötüdür; düşük sıcaklık tokluğu 415’in yanına yaklaşmaz. Mil ve pim için 431, kaynaklı yapı ve döküm için 415
Çok daha yüksek dayanım (H900’de 1300 MPa üzeri) ve daha iyi korozyon direnci. Ama çökelme sertleşmesi bir yaşlandırma işlemi gerektirir, kesit boyunca özellik dağılımı yaşlandırma sıcaklığına çok duyarlıdır ve H900 gibi düşük sıcaklık koşullarında ekşi serviste kullanılamaz. 415’in üstünlüğü tokluk, kaynaklanabilirlik ve ağır kesitte tekdüzeliktir
Aynı krom seviyesi, ama talaşlı imalat için kükürtlenmiş. Kaynaklanmaz, korozyon direnci çok daha düşüktür. 415 ile 416 aynı aileden olsalar da zıt amaçlar için tasarlanmıştır
Korozyon direncinde 415’i açık ara geçer, özellikle klorürde. Ama akma dayanımı 415’in üçte biri kadardır (~205 MPa) ve sertleştirilemez. Yüksek dayanım + orta korozyon istiyorsanız 415; düşük dayanım + iyi korozyon istiyorsanız 316
Akma dayanımı 415 ile benzer (550 MPa sınıfı) ama klorür ve ekşi servis direnci kıyaslanamaz ölçüde üstündür (PREN ≥40). Bedeli fiyat, sınırlı kalınlık ve çok dar kaynak ısı girdisi penceresidir. Deniz suyu varsa dubleks; tatlı su + yüksek dayanım + ucuz kaynak varsa 415
Ürün Formuna Göre Standartlar
ÜRÜN FORMUNA GÖRE STANDARTLAR
DEFENCE METAL
Ürün formu
Standartlar
Yuvarlak çubuk · lama (profil)
AMS: YOKTUR (4 kaynakla doğrulanabilen bir AMS numarası bulunamamıştır). EN 10088-3 (1.4313, +A / +QT650 / +QT780 / +QT900).
Dövme · flanş · bağlantı · vana parçası
ASTM A182 / ASME SA-182 Grade F6NM · EN 10250-4 (açık kalıp dövme) · EN 10272 (basınçlı amaçlı cıvata çeliği)
Levha · sac · şerit
ASTM A240 S41500 yalnızca 3 kaynakta doğrulanabilmiştir; kural gereği karta yazılmamıştır. Bu form için sipariş, alıcının doğrulayacağı bir şartnameye veya alıcı-satıcı anlaşmasına bağlanmalıdır.
Boru
415 için dört kaynakla doğrulanmış bir boru şartnamesi bulunamamıştır. Sipariş alıcı-satıcı arasında anlaşılan bir şartnameye bağlanmalıdır.
Döküm (ayrı kalite)
CA6NM / UNS J91540 — ASTM A743 ve A352 numaraları 2 kaynakta geçmiştir. DÖKÜM kalitesidir; dövme S41500 yerine kabul EDİLMEZ.
Kaynak dolgu metali
AWS A5.9 / SFA-5.9 ER410NiMo (TIG/MIG) · AWS A5.4 E410NiMo (örtülü elektrot) · ticari karşılık BÖHLER CN 13/4 ailesi
Kaynak prosedür grubu
ASME Bölüm IX P-No 6 (martenzitik paslanmaz)
AMS numarası OLMAMASI bu kalitenin bir eksikliği değil, pazar konumudur: 415 bir havacılık bağlantı elemanı çeliği değil, bir enerji ve proses ekipmanı çeliğidir. Dört kaynağa ulaşılamayan her numara satırın içinde kaç kaynakta geçtiğiyle birlikte yazılmıştır; hiçbiri karta doğrulanmış gibi konmamıştır.
415/F6NM’nin en güçlü yönü budur: hem dövme hem döküm tarafında tam bir şartname kapsaması vardır. Bu, 416 gibi kardeşlerinden keskin biçimde ayıran bir özelliktir.
Ürün Formuna Göre Standartlar · S41500 / F6NM / CA6NM
DEFENCE METAL
Levha · sac · şerit
ASTM A240 / ASME SA-240 — UNS S41500 olarak listelenir
Çubuk · bar · profil
ASTM A276 (paslanmaz bar ve profil) ve ASTM A479 (basınçlı kap servisi için bar) — S41500
Flanş · dövme fitting · vana parçaları
ASTM A182 / SA-182 kalite F6NM. Sahadaki en yaygın satın alma yolu budur
Döküm — genel korozyon
ASTM A743 kalite CA6NM (J91540). Türbin çarkı ve pompa gövdesi için ana yol
Döküm — basınç servisi
ASTM A487 kalite CA6NM Sınıf A — basınç taşıyan parça için. Dikkat: A487 CA6NM Sınıf A çekme dayanımına TAVAN koyar (aşağıya bakın)
Avrupa — dövme/hadde
EN 10088-2 (yassı ürün), EN 10088-3 (bar, tel, yarı mamul), EN 10028-7 (basınç amaçlı yassı), EN 10272 (basınç amaçlı bar), EN 10222-5 ve EN 10250-4 (dövme) — hepsinde 1.4313
Avrupa — döküm
EN 10283, kalite GX4CrNi13-4 (1.4317). Molibden zorunlu olmadığı için ASTM CA6NM ile birebir değiştirilemez
Kaynak teli (çıplak)
AWS A5.9 ER410NiMo — GTAW/GMAW için eşleşen dolgu
Örtülü elektrot
AWS A5.4 E410NiMo-15 / -16 — SMAW için eşleşen dolgu
ASME Bölüm IX
CA6NM ve F6NM için P-No. 6, Grup 4. Dolgu için F-No. 6 (örtülü elektrot tarafı) — F numarası tek kaynaklıdır, sipariş öncesi WPS’te teyit edin
Ekşi servis
NACE MR0175 / ISO 15156 — sertlik ≤23 HRC ve çözelti tavı + ÇİFT temperleme şartıyla. Bu, ayrı bir sipariş koşuludur, otomatik değildir
Genel gereklilik belgesi
Bar ve dövme için ASTM A484 (paslanmaz bar/biyet/dövme genel gereklilikleri) ilgili şartnameye eşlik eder
Kod Kabulü ve Sıcaklık Sınırları — Burada Dikkatli Olun
415 bir yüksek sıcaklık alaşımı değildir ve tasarım sıcaklığı sınırı metalurjik bir sınırdır, keyfi bir kod rakamı değildir. Bunun sebebi doğrudan ısıl işlem rejiminden gelir: parçanın özelliklerini veren şey yaklaşık 560–620 °C’de yapılan temperlemedir. Servis sıcaklığı temperleme sıcaklığına yaklaştıkça parça serviste temperlenmeye devam eder — yani dayanım düşer ve bu geri döndürülemez.
Sıcaklık Sınırları · S41500 / 1.4313
DEFENCE METAL
Yaygın üretici/dağıtımcı tavsiyesi
Yaklaşık 300 °C’ye kadar servis. İki bağımsız Avrupa kaynağı 1.4313 için “yaklaşık 300 °C’ye kadar çalışan parçalar” ifadesini kullanıyor
Metalurjik üst sınır
Uygulanan ikinci temperleme sıcaklığının yaklaşık 50 °C altı. 593–621 °C’de ikinci temperlenmiş bir NACE parçası için bu ~540 °C; ama o sıcaklıkta dayanım için tasarım yapılmaz
Alt sınır (tokluk)
F6NM’nin ekşi servis sürümü −60 °C’de 42 J ortalama / 34 J tekil minimum Charpy ile tedarik edilebilir. Bu, martenzitik bir paslanmaz için olağanüstüdür ve alaşımın asıl satış argümanıdır
ASME Bölüm VIII / B31.3 azami kod sıcaklıkları
Bu sayfada yayımlanmıyor — bağımsız doğrulanamadı. SA-182 F6NM ve SA-240 S41500 için ASME emniyet gerilmesi tablolarındaki üst sıcaklığı kodun güncel baskısından okuyun. Bir dağıtımcı sayfasından kod sıcaklığı alıntılamayın
Standardı OLMAYAN Ürün Formları
415 bu başlıkta ailesinin en iyisidir ama boşlukları yine de vardır. Satış mühendisinin bilmesi gereken üç boşluk:
S41500 için Şartname Boşlukları
DEFENCE METAL
Dikişsiz ve dikişli boru / tüp
S41500 için genel servis paslanmaz boru şartnamesi pratikte yoktur. ASTM A268 (ferritik ve martenzitik paslanmaz tüp) kalite listesi TP405, TP410, TP430, TP439, TP444, TP446 etrafında döner; iki ayrı kaynakta da TP434 veya S41500 listelenmiyor. 13Cr-4Ni boru gerçek bir üründür ve petrol sahası tarafında API 5CT / API 5LC ve üretici şartnameleriyle satılır — genel paslanmaz boru şartnamesiyle değil. “ASTM’ye göre 415 boru” isteyen bir müşteriye dürüst cevap: kimya A479/A182’ye, boyut ve muayene anlaşmaya göre.
Cıvata · somun · bağlantı elemanı
ASTM A193 / A194 / A320 kalite listelerinde F6NM veya S41500 ayrı bir cıvata kalitesi olarak yer almaz. Paslanmaz martenzitik cıvata tarafında B6 (410) ve B6X vardır. 415 cıvata sipariş etmek, bar şartnamesi (A479) + müşteri çizimi + ayrı sertlik/tokluk şartı demektir. Ekşi servis için bu özellikle önemlidir
Soğuk çekilmiş ve yay teli
Yapısal tel şartnamesi yoktur. EN 10088-3 tel çapında 1.4313’ü kapsar ama yay teli mekanik sınıfları tanımlanmamıştır. AWS A5.9 ER410NiMo bir kaynak sarf malzemesi şartnamesidir, yapısal tel değildir — bu ikisini karıştırmak yaygın bir hatadır
Kimyasal Bileşim
Burada dikkat edilecek nokta, ASTM ile EN’in aynı malzeme olmadığıdır. Nikel bandı, molibden bandı ve azot şartı farklıdır. Çift sertifikalı malzeme vardır ama otomatik değildir.
Kimyasal Bileşim · ASTM Yolu (A240 S41500 / A182 F6NM), %
DEFENCE METAL
Karbon (C)
≤0,05 — alaşımın bütün mantığı bu rakamdadır
Manganez (Mn)
0,50–1,00 — dikkat: alt sınır vardır
Silisyum (Si)
≤0,60
Fosfor (P)
≤0,030
Kükürt (S)
≤0,030
Krom (Cr)
11,50–14,00
Nikel (Ni)
3,50–5,50 — EN’den belirgin biçimde geniş
Molibden (Mo)
0,50–1,00 — EN’den belirgin biçimde yüksek
Azot (N)
ASTM tarafında şart yok. Bu, ekşi servis için önemlidir — aşağıya bakın
Kimyasal Bileşim · EN 10088 Yolu (1.4313 / X3CrNiMo13-4), %
DEFENCE METAL
Karbon (C)
≤0,05
Silisyum (Si)
≤0,70
Manganez (Mn)
≤1,50 — alt sınır yok, ASTM’den farklı
Fosfor (P)
≤0,040
Kükürt (S)
≤0,015 — ASTM’nin yarısından az, daha temiz çelik
Krom (Cr)
12,0–14,0
Nikel (Ni)
3,5–4,5
Molibden (Mo)
0,30–0,70
Azot (N) [D]
Kaynaklar çelişiyor. Çoğunluk kaynak ve standart alıntıları N ≥0,020 (ALT SINIR) gösteriyor; en az iki ikincil veri tabanı N ≤0,02 (ÜST SINIR) yazıyor. Bu ikisi zıt şartlardır. Metalurjik mantık alt sınırı destekler (azot ostenit kararlaştırıcıdır ve delta ferriti bastırır), ama ekşi servis parçasında yüksek azot sertliği yukarı iter. Sipariş şartnamesinde azotu açıkça yazın
Kimyasal Bileşim · Döküm Yolu, %
DEFENCE METAL
ASTM CA6NM (A743 / A487 / A352 / A757)
C ≤0,06 · Mn ≤1,00 · Si ≤1,00 · P ≤0,04 · S ≤0,03 · Cr 11,5–14,0 · Ni 3,5–4,5 · Mo 0,40–1,00
EN 1.4317 / GX4CrNi13-4 (EN 10283)
C ≤0,06 · Mn ≤1,00 · Si ≤1,00 · P ≤0,035 · S ≤0,025 · Cr 12,0–13,0 · Ni 3,50–5,00 · Mo ≤0,70
Kritik fark
ASTM CA6NM molibdeni ZORUNLU kılar (%0,40 alt sınır). EN 1.4317 kılmaz (%0,70 üst sınır, alt sınır yok) ve kromu 13’te keser. Molibdensiz bir 1.4317 dökümü CA6NM değildir ve çukurcuk direnci ölçülebilir biçimde daha düşüktür. “CA6NM eşdeğeri 1.4317” cümlesini sözleşmeye yazmayın
Döküm mü dövme mi?
Aynı kimya, farklı mikroyapı. Döküm CA6NM’de delta ferrit ve mikro gözeneklilik olağandır; dövme S41500 daha tekdüze ve daha toktur. Bir türbin çarkı dökümdür, bir ekşi servis vana gövdesi ise çoğunlukla dövmedir
Mekanik Değerler
MUKAVEMET DEĞERLERİ
DEFENCE METAL
Koşul
Sertlik
Akma MPa
Çekme MPa
Uzama
ASTM A182 / SA-182 Grade F6NM — dövme (su verilmiş + temperlenmiş)
—
620
790
%15 en az
ASTM A240 S41500 — levha, sac, şerit (su verilmiş + temperlenmiş)
—
620
795
%15 en az
ASTM A743 CA6NM — döküm
—
550
755
%15 en az
ASTM A352 CA6NM — düşük sıcaklık dökümü
—
550
760-930
%15 en az
EN 10088-3 · 1.4313 · +A (tavlı çubuk)
—
—
en çok 1100
—
EN 10088-3 · 1.4313 · +QT650 / +QT700
—
520
700-850 (Swiss Steel, Virgamet, HT Special Metals) / 700-800 (EN 10088-3 metni)
%15 en az
EN 10088-3 · 1.4313 · +QT780
—
620 (BGH, Virgamet, HT Special Metals) / 635 (Stahlportal)
780-980
%15 en az
EN 10088-3 · 1.4313 · +QT900
yaklaşık 30-37 HRC (285-346 HB’den)
800 (Swiss Steel, Virgamet, Stahlportal, EN 10088-3) / 700 (Phi-Motion)
900-1100 (çoğunluk) / 900-1150 (Phi-Motion)
%10-12
ÖLÇÜM — QT durumunda tipik değerler (mikroyapı kaydı)
—
810
880
%17
ER410NiMo kaynak metali — kaynak halinde
38 HRC
650
790
%15
ER410NiMo kaynak metali — 580 °C ± 15 °C, 8 saat sonrası
—
765
840
%18
Grafikte aralık olarak verilen değerler alt sınırdan çizilmiştir; tam aralık tablodadır. ŞARTNAME MİNİMUMU ile TİPİK ÖLÇÜM ayrı satırlarda verilmiştir; karıştırılmamalıdır. ASTM ve EN tabanları aynı sayılar değildir: A182 F6NM 620 MPa akma ve 790 MPa çekme ister; EN’in en yakın kademesi +QT780’dir ve 620-635 MPa akma ile 780-980 MPa çekme verir. İkisi örtüşür ama aynı değildir. DÖKÜM (CA6NM) satırları ile DÖVME (S41500 / F6NM) satırları birbirinin yerine kullanılamaz. A743 CA6NM’nin akma tabanı 550 MPa’dır, A182 F6NM’ninki 620 MPa’dır. A240 S41500 satırı yalnızca tek bir derleme kaynağından gelmiştir ve dört kaynakla doğrulanamamıştır; bu yüzden açıkça işaretlenmiştir.
415’te üç ayrı mekanik değer sistemi vardır ve bunlar birbirinin yerine geçmez. Standart ASTM, NACE için yumuşatılmış ASTM, ve EN’in QT sınıfları. Bir tablodan birini alıp diğerine yapıştırmak en sık görülen satın alma hatasıdır.
Rm ≥755 MPa (110 ksi) · Rp0,2 ≥550 MPa (80 ksi) · A ≥%15 · Z ≥%35
ASTM A487 CA6NM Sınıf A (basınçlı döküm)
Rm 760–930 MPa · Rp0,2 ≥550 MPa · A ≥%15. Dikkat: burada çekme dayanımının TAVANI vardır. Çok sert temperlenmiş bir döküm A743’ü geçip A487’de reddedilebilir
Dökümün dövmeden düşük olması normaldir
A743 CA6NM asgarileri A182 F6NM’den 35 MPa çekme ve 70 MPa akma daha düşüktür. Bu bir kalite farkı değil, döküm mikroyapısının kabulüdür
2. NACE MR0175 İçin Modifiye Edilmiş F6NM — Sayılar DÜŞER
≤23 HRC (yaklaşık 275 HV). Bu, sipariş edilen her parça için ölçülen ve kayıt altına alınan bir şarttır
Charpy V-çentik
−60 °C’de 42 J ortalama / 34 J tekil minimum. Bu rakam 415’in asıl gücüdür ve martenzitik bir paslanmaz için sıra dışıdır
Ticari sonuç
Ekşi servis, dayanımın parasını ödemek demektir. 23 HRC tavanı daha yüksek temperleme sıcaklığı zorlar, bu da dayanımı düşürür. Bir müşteri hem “F6NM asgarileri” hem “NACE uyumlu” istiyorsa, ikisinin aynı anda garanti edilemeyebileceğini sipariş öncesi söyleyin
Rm ≤1100 MPa · Sertlik ≤320 HB. Bu bir teslim koşuludur, bir kullanım koşulu değildir
[D] Çelişki
Bir üretici sayfası EN sınıflarını +QT760 (760–960 / ≥550 / %16 / ≥70 J) ve +QT900 (900–1150 / ≥700 / %10 / ≥60 J) olarak veriyor. Bu sınıf adları EN 10088-3’ün +QT700/+QT780/+QT900 çizelgesiyle uyuşmuyor. Sipariş yazarken standardın kendisinden sınıf adını teyit edin; “QT760” bir fabrika içi sınıf olabilir
EN’de Rm bir BANTTIR
ASTM yalnızca taban koyar. EN hem taban hem tavan koyar. Çok sert temperlenmiş bir parti ASTM’yi geçip EN’de reddedilebilir — ve bu sahada gerçekten olur
Tipik Değerler — GARANTİ DEĞİL, İkincil Veri Tabanı
Bu bölümde yayımlanmış veriler ciddi biçimde çelişiyor ve bunu saklamak yerine söylemek daha faydalı. Özellikle ısı iletkenliği iki kat farklı iki değerle dolaşıyor.
Fiziksel Özellikler · S41500 / 1.4313
DEFENCE METAL
Yoğunluk
7,7–7,8 g/cm³ — kaynaklar 7,70 (Avrupa) ve 7,8 (ikincil veri tabanı) arasında bölünüyor. Hesap için 7,7 kullanın
Ergime aralığı
1400–1450 °C (solidüs–likidüs), tek veri tabanı
Elastisite modülü
200 GPa (20 °C). Bazı EN tabloları martenzitikler için 216 GPa verir; bu sayfada 216 doğrulanamadı
Isı iletkenliği [D]
Ciddi çelişki. Avrupa yolu (EN tablosuna dayanan üretici sayfası) 15 W/m·K veriyor; iki ikincil veri tabanı 24–25 W/m·K veriyor. İkisi de aynı malzeme için yayımlanıyor. Metalurjik mantık düşük değeri destekler — %4 nikel katı çözeltide fonon ve elektron saçılmasını belirgin biçimde artırır ve 13Cr-4Ni’nin düz 13Cr’dan (~25 W/m·K) daha düşük iletken olması beklenir. Isıl hesap yapıyorsanız 15 W/m·K ile muhafazakâr tarafta kalın; ikisini de tabloya yazın
Özgül ısı [D]
430 J/kg·K (Avrupa yolu) veya 480 J/kg·K (ikincil veri tabanı). Fark %10 mertebesinde, ısı iletkenliğindeki kadar dramatik değil
Ortalama ısıl genleşme
10,8–11,6 × 10⁻⁶ /K (20–400 °C bandı boyunca). Oda sıcaklığı civarı için ~10 × 10⁻⁶ /K
Elektriksel özdirenç
0,70 Ω·mm²/m (= 0,70 µΩ·m = 70 µΩ·cm), 20 °C. İkincil veri tabanı %2,7 IACS iletkenlik veriyor — aynı büyüklük mertebesi
Manyetiklik
Ferromanyetiktir. Martenzitik yapı HMK tabanlıdır; malzeme her koşulda mıknatıs tutar. Sayısal bir bağıl geçirgenlik değeri bulunamadı — bir µr rakamı yayımlamayın. Manyetik geçirgenliğin kritik olduğu uygulamalarda (akış ölçer, sensör gövdesi) bu bir dışlama kriteridir
Isıl İşlem ve Isıl Kararlılık — Alaşımın Kalbi
ISIL İŞLEM — ŞEMATİK
DEFENCE METAL
1 · TAVLAMA (+A) — kritik sıcaklığın altında yumuşatma
Adım
1 · TAVLAMA (+A) — kritik sıcaklığın altında yumuşatma
Özet
Bu, 410 ve 420’deki gibi bir tam tavlama DEĞİLDİR. Kritik sıcaklığın altında kalan, yüksek bir temperlemeye denk bir yumuşatmadır; yapının tamamı martenzit kalır.
Sıcaklık
600-650 °C. Swiss Steel, Virgamet, Phi-Motion ve ePowerMetals dördü de bu bandı verir.
Süre
Dört bağımsız kaynakta sayısal süre doğrulanamadığı için yazılmamıştır.
Soğutma
Havada veya fırında (Swiss Steel: hava/fırın; Virgamet ve Phi-Motion: havada).
Sonuç sertlik
EN 10088-3 +A tavanı: en çok 320 HB ve en çok 1100 MPa çekme. Stahlportal ise +A için en çok 380 HB verir; bu ayrışma çelişkilere kaydedilmiştir.
DEFENCE METAL
2 · ÖSTENİTLEME + SU VERME (sertleştirme)
Adım
2 · ÖSTENİTLEME + SU VERME (sertleştirme)
Özet
Karbon ve nikel katı çözeltiye girer, soğutmada yapı tümüyle martenzite döner. Karbon düşük olduğu için bu martenzit sert değil, TOK bir martenzittir.
Sıcaklık
950-1050 °C. Swiss Steel, BGH, Virgamet, Phi-Motion ve ePowerMetals beşi de bu bandı verir. AYRIŞAN KAYNAKLAR: ASTM A182 F6NM ve ASTM A743/A352 CA6NM 1010 °C’yi TABAN olarak şartlar (‘1850 °F [1010 °C] en az’); hakemli çalışma (Metals 2017, 7, 351) 1020 °C’de 4 saat ve yağa su verme kullanmıştır; ePowerMetals 1050 °C’de 1 saat ve yağ verir. ORTALAMA ALINMAMIŞTIR.
Süre
Dört bağımsız kaynakta tek bir sayısal süre doğrulanamamıştır. Kaynak adıyla bilinenler: Metals 2017, 7, 351 — 4 saat; ePowerMetals — 1 saat.
Soğutma
HAVA, YAĞ veya POLİMER. Swiss Steel ‘hava/yağ/polimer’, BGH ‘hava, yağ veya polimer’, Virgamet ‘yağ veya hava’, Phi-Motion ‘yağ veya hava’ der. ASTM A743/A352 CA6NM döküm şartnamesi ayrıca şunu emreder: HAVADA en çok 95 °C’ye soğutulacak, son temperlemeden önce 40 °C’ye inilecek. Suya verme hiçbir kaynakta önerilmemiştir.
Sonuç sertlik
Su verilmiş sertlik için dört bağımsız kaynakta sayı bulunamamıştır. Kaynak adıyla: Certilas, aynı kimyadaki ER410NiMo kaynak metalini kaynak halinde 38 HRC olarak ölçer.
En düşük mukavemet, en yüksek tokluk kademesi. Bu kademe TEK temperleme değil, iki kademeli temperlemedir.
Sıcaklık
650-700 °C, ARDINDAN 600-620 °C. Swiss Steel, Virgamet, Phi-Motion ve ePowerMetals dördü de bu ikili kademeyi aynı şekilde verir.
Süre
Dört bağımsız kaynakta sayısal süre doğrulanamamıştır.
Soğutma
Su veya hava (Swiss Steel).
Sonuç sertlik
192-242 HB (Stahlportal). Mukavemet: en az 520 MPa akma, 700-850 MPa çekme, en az %15 uzama, en az 70 J KV.
DEFENCE METAL
4 · TEMPERLEME — +QT780
Adım
4 · TEMPERLEME — +QT780
Özet
Orta kademe. ASTM A182 F6NM’nin 620 MPa akma tabanına en yakın duran EN kademesi budur.
Sıcaklık
550-600 °C. Swiss Steel, BGH, Virgamet, Phi-Motion ve ePowerMetals beşi de bu bandı verir.
Süre
Dört bağımsız kaynakta sayısal süre doğrulanamamıştır.
Soğutma
Su veya hava (Swiss Steel).
Sonuç sertlik
245-309 HB (Stahlportal). Mukavemet: en az 620 MPa akma (BGH, Virgamet, HT Special Metals) veya en az 635 MPa (Stahlportal), 780-980 MPa çekme, en az %15 uzama, boyuna en az 70 J KV.
DEFENCE METAL
5 · TEMPERLEME — +QT900 (en yüksek mukavemet kademesi)
Adım
5 · TEMPERLEME — +QT900 (en yüksek mukavemet kademesi)
Özet
Bu kalitede ulaşılabilen en yüksek mukavemet kademesi. DİKKAT: sıcaklık ÖTEKİ KADEMELERDEN DÜŞÜKTÜR — temperleme sıcaklığı düştükçe mukavemet yükselir.
Sıcaklık
520-580 °C. Swiss Steel, BGH, Virgamet, Phi-Motion ve ePowerMetals beşi de bu bandı verir.
Süre
Dört bağımsız kaynakta sayısal süre doğrulanamamıştır.
Soğutma
Su veya hava (Swiss Steel).
Sonuç sertlik
285-346 HB (Stahlportal), yaklaşık 30-37 HRC. Mukavemet: en az 800 MPa akma (Swiss Steel, Virgamet, Stahlportal, EN 10088-3) — Phi-Motion en az 700 MPa verir, bu ayrışma çelişkilere kaydedilmiştir.
DEFENCE METAL
6 · ASTM / NACE YOLU — ÇİFT TEMPERLEME
Adım
6 · ASTM / NACE YOLU — ÇİFT TEMPERLEME
Özet
ASTM ve NACE tarafında çevrim EN’den farklı yazılır. Amaç sertliği bir TAVANIN altında tutmaktır.
Sıcaklık
ASTM A743 / A352 CA6NM: en az 1010 °C’den havada en çok 95 °C’ye, isteğe bağlı ara temperleme, 40 °C’ye soğutma, ardından SON TEMPERLEME 565-620 °C. NACE MR0175 / ISO 15156 çift temperleme (hakemli kaynak Metals 2017, 7, 351): birinci temperleme 648-691 °C, ikinci temperleme 593-621 °C.
Süre
Dört bağımsız kaynakta sayısal süre doğrulanamamıştır.
Soğutma
Havada.
Sonuç sertlik
ASTM A182 F6NM tavanı: en çok 295 HBW. ASTM A743 CA6NM tavanı: en çok 285 HB. NACE MR0175 / ISO 15156 tavanı: en çok 23 HRC (TEK HAKEMLİ KAYNAK — Metals 2017, 7, 351; dört kaynakla teyit edilemediği için atlananlara kaydedilmiştir).
DEFENCE METAL
TEMPERLEME YASAK BANDI — BU KALİTEDE 400-550 °C BANDI YASAK DEĞİLDİR, KARŞIT KANIT VARDIR
Adım
TEMPERLEME YASAK BANDI — BU KALİTEDE 400-550 °C BANDI YASAK DEĞİLDİR, KARŞIT KANIT VARDIR
Ne olur
410, 420, 431 ve 440C için geçerli olan 400-600 °C temperleme gevrekliği bandı, 1.4313 için AYNI ŞEKİLDE KURULAMAZ. Beş bağımsız kaynak (Swiss Steel, BGH, Virgamet, Phi-Motion, ePowerMetals) bu kalitenin en yüksek mukavemet kademesi olan +QT900’ün temperleme sıcaklığını 520-580 °C, +QT780’inkini ise 550-600 °C olarak verir. Yani bu kalitede o bant KAÇINILACAK BANT DEĞİL, NORMAL KULLANIM BANDIDIR. Bu, karbon tavanının %0,05 olmasının doğrudan sonucudur: temperleme gevrekliğini ve tane sınırı krom karbürü çökelmesini besleyecek karbon yoktur.
Kaynağın adlandırmasıyla
KARŞIT KANIT (bandın yasak OLMADIĞI yönünde): Swiss Steel Acidur 4313 — +QT900 için 520-580 °C, +QT780 için 550-600 °C · BGH 1.4313 — +QT900 için 520-580 °C, +QT780 için 550-600 °C · Virgamet — aynı · Phi-Motion — aynı · ePowerMetals — aynı. TEK GERÇEK YASAK UYARISI: Swiss Steel, üretim sırasında YAKLAŞIK 825 °C civarından kaçınılmasını ister (gevrekleşme). Bu bir temperleme bandı değil, sıcak şekillendirme ve ara ısıtma uyarısıdır. BAĞLAYICI ÜST SINIR Ac1’DİR: hakemli ölçüm (Metals 2017, 7, 351) iki sanayi dökümünde Ac1’i yaklaşık 600 °C ve 620 °C olarak verir; bu sıcaklığın üzerinde yapıda östenit oluşur.
Mekanizma uyarısı
Bu kalitedeki gerçek risk gevrekleşme değil, YENİDEN SERTLEŞMEDİR. Hakemli kaynak (Metals 2017, 7, 351) şunu bildirir: Ac1 düşük olduğu için 600 °C’nin üzerindeki temperlemede östenit fazı oluşur; bu ters dönüşmüş östenit soğurken KARARSIZDIR ve taze martenzite dönerek nihai sertliği ARTIRIR. Aynı çalışma, NACE MR0175’in istediği en çok 23 HRC değerinin tutturulabilmesi için karbonun %0,02’nin, azotun 100 ppm’in altına çekilmesi gerektiğini ölçmüştür. PRATİK SONUÇ: bir parçanın sertliği yüksek çıktı diye temperleme sıcaklığını YÜKSELTMEK bu kalitede sonucu TERSİNE çevirir.
DEFENCE METAL
EN 10088-3 ISLAH KADEMELERİ — 1.4313 (çubuk, t ≤ 160 mm; +QT900 satırı 160 < t ≤ 250 mm için de verilmiştir)
Başlık
EN 10088-3 ISLAH KADEMELERİ — 1.4313 (çubuk, t ≤ 160 mm; +QT900 satırı 160 < t ≤ 250 mm için de verilmiştir)
Okuma
Tablonun okunma yönü terstir ve bu kalitede kafa karıştırır: TEMPERLEME SICAKLIĞI DÜŞTÜKÇE MUKAVEMET YÜKSELİR. En yüksek kademe olan +QT900 en DÜŞÜK temperleme sıcaklığını (520-580 °C) kullanır; en düşük kademe olan +QT650/+QT700 en YÜKSEK sıcaklığı (650-700 °C) ve üstelik ÇİFT temperlemeyi kullanır. Kademe adları (650 / 780 / 900) temperleme sıcaklığı değil, hedeflenen ÇEKME DAYANIMIDIR. Ara sıcaklıkların tek tek sayıları dört bağımsız kaynakla doğrulanamadığı için tabloya yazılmamıştır.
Şema şematiktir; zaman ekseni ölçekli DEĞİLDİR. Yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi kullanılmadığı için eğri çizilmemiştir. BU ALAŞIM MARTENZİTİKTİR: su verme + temperleme ile sertleşir, ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. H900 / H1025 / H1075 / H1150 benzeri bir YAŞLANDIRMA KADEMESİ YOKTUR. Bu kalitede belirleyici olan sıcaklık, temperleme yasak bandı değil Ac1’dir (yaklaşık 600-620 °C). Bu kalitenin ısıl işlemi 410 ve 420’ninkine şekil olarak benzer ama AMACI farklıdır: orada temperleme sertliği bırakmamak için düşük tutulur, burada temperleme mukavemeti ayarlamak için 520-700 °C arasında kullanılır. Tavlama kademesi (600-650 °C) kritik sıcaklığın altındadır; yapıyı ferrit ve karbüre çevirmez, temperlenmiş martenzit bırakır. Bu yüzden ‘1.4313 tavlı’ ile ‘410 tavlı’ aynı şey değildir. ASTM tarafındaki çevrim EN tarafındakinden farklı yazılır: A743/A352 CA6NM havada 95 °C’ye, sonra 40 °C’ye inmeyi ve ancak ondan sonra son temperlemeyi şartlar. Bu, martenzit dönüşümünün tamamlanmasını garanti etmek içindir. Kaynak sonrası ısıl işlem sıcaklığı (580-620 °C) ile Ac1 (yaklaşık 600-620 °C) ÜST ÜSTE BİNER. Bu, uygulamada dar bir pencere demektir ve fırın sıcaklık kontrolünün sıkı olmasını gerektirir. Yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi dört kaynakla doğrulanamadığı için bu diyagramda EĞRİ ÇİZİLMEMİŞTİR.
415’i anlamak, ÇİFT TEMPERLEMEYİ anlamaktır. Bu, alaşımın en önemli ve en yanlış anlaşılan özelliğidir.
Önce dönüşüm sıcaklıkları
Kritik Sıcaklıklar — Ölçülmüş Değerler
DEFENCE METAL
Ac1 (ostenit oluşmaya başlar)
~600–620 °C. Dilatometrik ölçüm: bir endüstriyel dökümde 620 °C, karbon ve azotu biraz daha yüksek ikinci dökümde 600 °C. Bu çok düşük bir Ac1’dir ve 415’in bütün ısıl işlem davranışını açıklar
Ms (martenzit başlangıcı)
~250–270 °C. Aynı iki dökümde 270 °C ve 250 °C. Ms’in oda sıcaklığının çok üstünde olması, soğumada dönüşümün tamamlandığı anlamına gelir — kriyojenik işlem gerekmez
Ostenitleme
950–1050 °C (EN yolu) · ASTM A487 CA6NM için ≥1010 °C
Soğutma
Hava veya yağ. 415 hava sertleşir — ağır kesitte bile su vermeye gerek yoktur ve bu bir avantajdır (çarpılma ve su verme çatlağı riski yok). ASTM A487 95 °C’nin altına soğutmayı şart koşar: dönüşümün tamamlanması için
Çift temperleme neden ZORUNLU — mekanizma
Tek temperleme yapan bir 415 parçası, en kötü mikroyapıyla serviste olabilir. Sebep şu:
1. Adım — su verme sonrası. Parça baştan sona temperlenmemiş latalı martenzittir. Sert (40 HRC civarı), gevrek, yüksek iç gerilmeli. Bu hâlde kullanılamaz. 2. Adım — ilk temperleme, tipik olarak 650–690 °C. Burada iki şey aynı anda olur. Martenzit temperlenir (karbür çöker, gerilme düşer, tokluk artar) ve Ac1 ~600–620 °C olduğu için sıcaklık kritik aralığa girer: mikroyapıda yeniden OSTENİT oluşur. Bu ostenit nikelce zenginleşmiştir. Nikelce zengin ostenitin Ms sıcaklığı oda sıcaklığının altına düşer — yani soğumada martenzite dönüşmez, oda sıcaklığında kararlı ince film hâlinde kalır. Literatürde buna ters ostenit (reversed austenite) denir ve tokluğun asıl kaynağı budur: yumuşak, sünek, çatlak ucu körelten ince filmler. 3. Adım — burada tuzak var. İlk temperleme sıcaklığı çok yüksek olursa (ölçüm: ~630–640 °C’nin üstünde ostenit miktarı tepe yapar, sonra kararsızlaşır), oluşan ostenit nikelce yeterince zenginleşemez, Ms’i oda sıcaklığının üstünde kalır ve soğumada yepyeni, TEMPERLENMEMİŞ martenzite dönüşür. Bu, temperlemenin yaptığı işi geri alır: sertlik beklenenden yüksek çıkar, tokluk düşer. 4. Adım — ikinci temperleme, tipik olarak 590–620 °C.Ac1’in ALTINDA yapılır. Yeni ostenit oluşturmaz; ilk temperlemede yanlışlıkla oluşmuş taze martenziti temperler ve kalan ters ostenit filmlerini kararlı hâle getirir. İkinci temperlemenin tek işi budur ve atlanamaz.
Çift Temperleme Reçeteleri — Doğrulanmış Aralıklar
DEFENCE METAL
NACE / ekşi servis yolu
1. temperleme 648–691 °C (1200–1275 °F), havada soğutma · 2. temperleme 593–621 °C (1100–1150 °F), havada soğutma. İki bağımsız kaynak bu aralıklarda buluşuyor
Kaynak sonrası (CA6NM döküm onarımı)
1. 663–691 °C (1225–1275 °F) hava · 2. 593–621 °C (1100–1150 °F) hava. Aynı pencere
ASTM A487 CA6NM Sınıf A
Ostenitleme ≥1010 °C, 95 °C altına soğutma, temperleme 565–620 °C. Dikkat: bu tek temperleme yazıyor — ekşi servis veya kritik tokluk istiyorsanız çift temperlemeyi sipariş şartnamesine ayrıca yazın
EN yolu — QT sınıfına göre
+QT650: 650–700 °C + 600–620 °C (açıkça çift) · +QT780: 550–600 °C · +QT900: 520–580 °C. Yüksek dayanım sınıfları tek temperlemedir ve ters ostenitten gelen tokluğu büyük ölçüde feda eder
Gerilme giderme
Uygulanan ikinci temperleme sıcaklığının en az 25–30 °C altında yapılmalıdır. Ac1’in (600–620 °C) üstüne çıkan her işlem, parçayı kısmen yeniden ostenitler ve temperlenmemiş martenzit üretir. Bu, sahada en sık yapılan ve en pahalıya mal olan hatadır
Zararlı Faz ve Sıcaklık Pencereleri
DEFENCE METAL
Ac1 üstü (>600–620 °C)
Kısmi yeniden ostenitlenme. Soğumada temperlenmemiş martenzit. Servis, gerilme giderme veya kaynak PWHT’si bu sıcaklığı GEÇMEMELİDİR
~630–640 °C
Ters ostenit tepe noktası. Optimum tokluk için hedeflenen bölge; ama üstüne çıkıldığında ostenit kararsızlaşır ve fayda tersine döner
Delta ferrit
Bileşim ferrit yapıcı uca kayarsa ostenitleme sıcaklığında kalıcı olur. Isıl işlemle giderilemez — bu bir kimya sorunudur, bir işlem sorunu değil
Uzun süreli servis >300 °C
Parça serviste temperlenmeye devam eder. Dayanım yavaşça düşer ve bu geri döndürülemez. Bu yüzden yaygın tavsiye ~300 °C’dir
Kaynak
415’in var oluş sebebi kaynaktır. 410’un kaynak edilemezliği bu alaşımı doğurdu ve sonuç gerçekten çarpıcıdır: hidrolik türbin çarkları sahada, yerinde, çok pasolu kaynakla onarılır — ki bu, 40 HRC’ye sertleşen bir çelikle düşünülemez bir şeydir.
Kaynak Parametreleri · S41500 / CA6NM
DEFENCE METAL
ASME Bölüm IX ana metal
P-No. 6, Grup 4. P6-P6 prosedürü demek, kaynak sonrası ısıl işlem kurallarının martenzitik paslanmaz rejimine tabi olması demektir
Eşleşen dolgu — SMAW
AWS A5.4 E410NiMo-15 (bazik, DC) veya E410NiMo-16 (rutil). Düşük hidrojenli tutma ve kurutma şarttır
Eşleşen dolgu — GTAW / GMAW
AWS A5.9 ER410NiMo. Türbin çarkı kaplamasında ve kavitasyon onarımında standart seçimdir
Ön tav — ince ve orta kesit
Asgari 10 °C (50 °F). Yani pratikte oda sıcaklığı yeterlidir. Bu, 410’a göre devrim niteliğindedir
Ön tav — ağır döküm
100–140 °C (210–280 °F). Kalın türbin çarkı kesitlerinde ve yüksek kısıtlamalı bağlantılarda
Pasolar arası azami sıcaklık
≤345 °C (650 °F). Bu bir üst sınırdır ve ciddiye alınmalıdır: 415 hava sertleşir, yani her paso kendinden öncekini temperler ama kendisi temperlenmemiş kalır. Pasolar arası sıcaklığın kontrolü, mikroyapının kontrolüdür
Kaynak sonrası ısıl işlem (PWHT)
Çift temperleme: 663–691 °C + 593–621 °C, her ikisinde havada soğutma. Bu, ana metalin ısıl işleminin aynısıdır — çünkü kaynak metali de 13Cr-4Ni martenzittir ve aynı muameleye ihtiyacı vardır
PWHT sıcaklığının TAVANI
Ac1’i (600–620 °C) aşmayın — ikinci temperlemede. Birinci temperleme bilinçli olarak Ac1’in üstündedir; ikincisi bilinçli olarak altındadır. Bu sıra tesadüf değildir ve tersine çevrilemez
Temper-bead (temperleme pasosu) tekniği
PWHT olmadan onarım için kullanılan, kabul görmüş ve saha uygulaması olan yöntem. Pasolar öyle yerleştirilir ki her yeni paso, bir önceki pasonun ısı tesiri altındaki bölgesini temperler. Yerinde türbin çarkı onarımının ekonomisini mümkün kılan şey budur — çarkı sökmek ve fırına sokmak çoğu zaman imkânsızdır
Hidrojen
Martenzitik bir çelik olarak hidrojen kaynaklı gecikmiş çatlama riski gerçektir. Düşük hidrojenli sarf, kuru elektrot, temiz kaynak ağzı. Kaynaktan hemen sonra hidrojen giderme (200–250 °C tutma) ağır kesitlerde yaygın uygulamadır
Farklı metal kaynağı
Karbon çeliğine veya ostenitik paslanmaza kaynakta 309L/309LMo veya nikel esaslı dolgu kullanılır. Bu durumda eşleşen dolgunun PWHT rejimi uygulanamaz — ostenitik kaynak metali temperlenmez. Farklı metal bağlantısında PWHT stratejisini sıfırdan kurun
Talaşlı İmalat
Dürüst uyarı: bu bölümde yayımlanmış, doğrulanabilir kesme hızı tablosu bulunamadı. Aşağıdaki tablo, doğrulanmış nitel ifadeler ve malzemenin sertliğinden çıkan mühendislik sonuçlarıdır. Sayısal parametre için takım üreticinizin 13Cr-4Ni / F6NM tavsiyesini alın.
Talaşlı İmalat · 415 / F6NM
DEFENCE METAL
Genel karakter
“Eşdeğer sertlikteki karbon çeliklerine benzer davranır” — bu, birden çok üretici sayfasında geçen ifadedir. Yani ostenitik paslanmazların pekleşme ve yapışma sorunları 415’te yoktur; malzeme sert çelik gibi işlenir
İşlenebilirlik seviyesi
416‘nın çok altında, 304‘ün üstünde. Kükürtsüz bir martenzitiktir; talaş kırma yardımı yoktur
Hangi sertlikte işlenmeli
Tavlı (+A) hâlde en kolay (≤320 HB) ama bu hâlde işlenen parça sonra ısıl işlem görmeli ve çarpılma payı bırakılmalıdır. Temperlenmiş hâlde (260–300 HB) işlemek yaygın ve tercih edilen yoldur: boyut kararlı, ek ısıl işlem yok
Takım
Kaplamalı karbür (TiAlN / AlTiN), keskin ve pozitif talaş açısı. Kesintili kesmede tokluk sınıfı. HSS yalnızca tavlı hâlde ve düşük hızda anlamlıdır
Soğutma
Bol ve yüksek basınçlı. Isı iletkenliği düşüktür (15–25 W/m·K), yani kesme ısısı takıma gider, iş parçasına değil. Kuru kesme takım ömrünü hızla bitirir
Kritik uyarı — ekşi servis parçaları
İşleme sonrası yüzey sertliği ölçülmelidir. Ağır işleme, yüzeyde yerel olarak pekleşmiş ve NACE’nin 23 HRC tavanını aşan bir tabaka bırakabilir. Gövde 21 HRC ölçülürken yüzey 26 HRC olabilir. Taşlama ve dağlama ile bu tabakanın kaldırılması, bazı ekşi servis şartnamelerinin açık şartıdır
Korozyon — Nerede İyi, NEREDE BAŞARISIZ
415 orta seviye bir korozyon alaşımıdır ve bu cümlenin her iki yarısı da önemlidir. 410’dan ve karbon çeliğinden belirgin biçimde iyidir; 316’dan ve dubleksten belirgin biçimde kötüdür. Ona bir korozyon alaşımı gibi davranırsanız hayal kırıklığına uğrarsınız; ona korozyona dayanıklı bir YAPISAL çelik gibi davranırsanız mükemmeldir.
Sayı ile konuşalım: PREN
Çukurcuk direnci eşdeğeri PREN = %Cr + 3,3 × %Mo formülüyle hesaplanır. ASTM S41500 bileşim bandı için: alt uç 11,5 + 3,3 × 0,50 = 13,2; üst uç 14,0 + 3,3 × 1,00 = 17,3. EN 1.4313 bandı daha da dardır: 13,0 ile 16,3 arası. Karşılaştırma için: 316 yaklaşık 24, F53 süper dubleks 40’ın üstündedir. Bu tek rakam, 415’in klorürlü ortamdaki yerini dürüstçe anlatır: 415 bir deniz suyu alaşımı değildir ve asla olmamıştır.
415 NEREDE İYİ
Tatlı su — asıl alanı. Hidrolik türbin çarkları, bu alaşımın tasarlandığı uygulamadır. Tatlı suda 13Cr-4Ni pasif kalır, kavitasyon aşınmasına karbon çeliğinden ve 410’dan çok daha iyi direnir ve hasar gördüğünde yerinde kaynakla onarılabilir. Bu üç özelliğin bir arada olması başka hiçbir alaşımda yoktur. Ekşi servis (H₂S içeren petrol ve gaz). NACE MR0175 / ISO 15156 kapsamında, sertlik ≤23 HRC ve çözelti tavı + çift temperleme koşuluyla kabul edilir. Vana gövdeleri, kuyu başı parçaları, flanşlar bu yolla satılır. Hafif ve orta şiddette proses akışkanları. Ham petrol, rafineri akışları, yoğuşma suyu, endüstriyel su devreleri. Düşük sıcaklık.−60 °C’de 42 J Charpy ile, soğuk iklim ve kriyojenik olmayan düşük sıcaklık servisi için ciddi bir aday. Martenzitik bir paslanmazdan bu beklenmez ve 415’in en değerli özelliğidir.
415 NEREDE BAŞARISIZ — bu listeyi teklif öncesi okuyun
1. Deniz suyu ve yüksek klorür. PREN 13–17 ile çukurcuk ve aralık korozyonu kaçınılmazdır. Bir üretici sayfası bunu açıkça yazıyor: “klorürlü ortamlar için uygun değildir”. Durgun deniz suyunda, klorlanmış suda, tuz sisi ortamında 415 kullanmayın. Bunun için F53 veya F55 vardır. 2. Aralık (crevice) geometrileri. Flanş yüzeyi altı, conta altı, bilezik altı, birikinti altı. Klorür derişimi düşük olsa bile aralıkta yerel olarak yükselir ve alaşımın sınırlı PREN’i buna yetmez. 3. Yükseltgen olmayan asitler. Hidroklorik asit, seyreltik sülfürik asit. 13Cr’un pasif filmi bunlarda ayakta kalmaz. 4. Sertlik şartı aşılmış ekşi servis.Bu, kağıt üzerinde uyumlu görünüp sahada kırılan senaryodur. 23 HRC tavanı aşıldığında sülfür gerilmeli çatlaması (SSC) riski gerçektir ve hasar ani, gevrek ve uyarısızdır. Tipik bir 415 barı ~28 HRC’dir — yani varsayılan malzeme uyumlu DEĞİLDİR. Ekşi servis, ayrıca sipariş edilen bir koşuldur. 5. Kaynak sonrası PWHT atlanmış bağlantılar. Isı tesiri altındaki bölgedeki temperlenmemiş martenzit, hem sertlik şartını ihlal eder hem hidrojen çatlağına açıktır. Temper-bead gibi nitelikli bir alternatif kullanılmıyorsa PWHT tartışma konusu değildir. 6. Ac1 üstünde yapılmış gerilme giderme. Parça kısmen yeniden ostenitlenir ve soğumada temperlenmemiş martenzit üretir. Sertlik beklenmedik biçimde yükselir, tokluk düşer ve dışarıdan hiçbir belirti görünmez. Isıl işlem fırını kayıtları, ekşi servis parçasında malzeme sertifikası kadar önemlidir. 7. Galvanik çiftler. 415, bakır alaşımlarına ve grafit contalara karşı anodiktir; ostenitik paslanmaza ve nikel alaşımlarına karşı da anodik tarafta kalır. Küçük 415 parçasını büyük ostenitik yüzeyle eşleştirmeyin. 8. Uzun süreli >300 °C servis. Korozyon değil, temperlenme problemi. Dayanım sessizce düşer.
Sık Sorulan Sorular
Tedarikçim bana “S41500, NACE MR0175 uyumlu” sertifikası verdi. Ekşi servis vanam için bu yeterli mi?
Muhtemelen hayır, ve sebebi cümledeki “uyumlu” kelimesinin ne anlama geldiğidir. NACE MR0175 / ISO 15156, S41500’ü ekşi servis için koşullu olarak kabul eder. Koşullar malzemenin adında değil, durumundadır: çözelti tavı artı ÇİFT temperleme ve ölçülmüş sertliğin ≤23 HRC olması. Bir sertifika yalnızca kimyanın S41500 bandında olduğunu gösteriyorsa, hiçbir şey söylememiş olur. Bunun neden ciddi olduğunu bir rakam anlatıyor: tipik bir 415 barının sertliği yaklaşık 28 HRC’dir, yani tavanın beş puan üstünde. Standart ASTM A182 F6NM’nin izin verdiği sertlik tavanı 295 HBW‘dir — bu kabaca 31 HRC‘dir. Yani standartlara tam uygun, kusursuz bir F6NM parçası ekşi serviste kullanılamaz olabilir. Aykırılık değil, tasarım gereğidir: A182 genel servis için yazılmıştır, MR0175 ise H₂S için. Aynı sebeple ekşi servis F6NM’nin mekanik asgarileri düşürülür: akma 620 MPa yerine 517 MPa, çekme 790 MPa yerine 655 MPa. 23 HRC tavanı daha yüksek temperleme zorlar, o da dayanımı düşürür. Hem standart F6NM dayanımı hem NACE uyumu isteyen bir şartname, kendisiyle çelişiyor olabilir. Ne isteyin: (1) ısıl işlem kayıtları — iki ayrı temperleme çevrimi, sıcaklık ve süre ile; (2) her parti için ölçülmüş HRC değerleri, ölçüm noktası belirtilerek; (3) mümkünse karbon ≤%0,02 ve azot ≤100 ppm üst sınırı — endüstriyel dökümler üzerinde yapılan çalışma, bu iki elementin 23 HRC’yi tutturmadaki belirleyici değişkenler olduğunu gösteriyor; (4) işlenmiş yüzeylerde yüzey sertliği kontrolü, çünkü ağır talaş kaldırma yerel olarak sertleşmiş bir tabaka bırakabilir. Sertlik bir malzeme özelliği değil, bir proses sonucudur — ve ekşi serviste satın aldığınız şey prosestir.
Müşteri çizimi CA6NM diyor, elimizde 1.4317 döküm var. Verebilir miyiz?
Dikkatli olun — bu ikisi “eşdeğer” diye listelenir ama aynı şey değildir, ve fark tam olarak müşterinin parayı verdiği yerdedir. ASTM CA6NM molibdeni ZORUNLU kılar: %0,40–1,00.EN 1.4317 / GX4CrNi13-4 kılmaz: yalnızca %0,70 üst sınır verir, alt sınır yoktur. Yani molibdensiz — veya %0,05 molibdenli — bir 1.4317 dökümü standarda tam uygundur ve CA6NM değildir. Bunun ölçülebilir sonucu çukurcuk direncidir. PREN = %Cr + 3,3 × %Mo formülüyle: molibdensiz bir 1.4317 (Cr %12–13) PREN 12–13 verir. Molibdenli bir CA6NM (Cr 13, Mo 0,7) PREN ~15,3 verir. Yaklaşık %20 fark — ve klorür içeren bir ortamda bu fark, çukurcuğun başlayıp başlamaması demektir. Pratik cevap: elinizdeki 1.4317 dökümünün gerçek dökümhane analizinde molibden %0,40’ın üstündeyse ve krom CA6NM bandındaysa, parça fiilen CA6NM kimyasındadır ve bunu döküm analiz sertifikasıyla gösterebilirsiniz. Mekanik değerleri de ayrıca kontrol edin: A743 CA6NM 755 MPa çekme / 550 MPa akma ister. Yapmamanız gereken şey, iki kalite adını bir eşdeğerlik tablosundan eşleştirip analizi kontrol etmeden sevk etmektir. Eşdeğerlik tabloları benzerliği gösterir, uygunluğu değil.
Türbin çarkımızda çatlak var. Sahada, sökmeden kaynak yapabilir miyiz? PWHT nasıl olacak?
Evet — ve 415’in dünyada bu kadar yaygın olmasının sebebi tam olarak budur. Bir hidrolik türbin çarkı onlarca ton olabilir ve onu sökmek, taşımak, bir fırına sığdırmak çoğu zaman ekonomik olarak imkânsızdır. 415 bunun için tasarlanmıştır: karbonu %0,05’in altında olduğu için kaynak ısı tesiri altındaki bölgede oluşan martenzit sert değil, görece yumuşak ve süneklidir. Ön tav ihtiyacı asgari 10 °C kadar düşüktür — ağır döküm kesitlerde 100–140 °C. Pasolar arası sıcaklığı 345 °C’nin altında tutun. Dolgu metali ER410NiMo (GTAW/GMAW) veya E410NiMo-15/-16 (SMAW) — yani kaynak metali de bir 13Cr-4Ni martenzittir ve ana metalle aynı davranır. PWHT sorusunun iki cevabı var ve hangisini seçtiğiniz projeyi belirler. Yol 1 — tam PWHT. Çift temperleme: 663–691 °C havada soğutma, sonra 593–621 °C havada soğutma. Bu en iyi mikroyapıyı verir. Ama yerel ısıtma ile bunu büyük bir çarkta tekdüze yapmak zordur ve yanlış yapılırsa kendi başına çarpılma ve gerilme üretir. Yol 2 — temper-bead (temperleme pasosu) tekniği. Pasolar, her yeni pasonun bir öncekinin ısı tesiri altındaki bölgesini temperleyeceği biçimde, kontrollü sıra ve boyutta yerleştirilir. Fırın PWHT’si olmadan kabul edilebilir bir mikroyapı verir ve sahada türbin onarımının ekonomisini mümkün kılan şey budur. Ama bu, prosedür yeterliliği makro kesit ve sertlik taramasıyla kanıtlanmış, nitelikli bir tekniktir — doğaçlama yapılmaz. Hangi yolu seçerseniz seçin, mutlak kural aynıdır:ikinci temperleme veya herhangi bir gerilme giderme işlemi Ac1’i (yaklaşık 600–620 °C) AŞMAMALIDIR. Aşarsanız parçayı kısmen yeniden ostenitlersiniz ve soğumada temperlenmemiş martenzit üretirsiniz — yani onarımın amaçladığı şeyin tam tersini. Bu sıcaklık, 415 onarımındaki tek kırmızı çizgidir.
415 yerine 17-4 PH kullanabilir miyiz? Daha yüksek dayanım veriyor ve fiyatları benzer.
Uygulamaya bağlı — ama bu iki alaşım aynı problemi çözmüyor ve “daha yüksek dayanım” yanlış karşılaştırma ekseni. 17-4 PH gerçekten daha güçlüdür ve daha yüksek krom içerdiği için (%15–17,5) korozyon direnci de bir miktar daha iyidir. Yüksek dayanımlı, orta boy, tek parça makine elemanları için (miller, valf iç parçaları, bağlantı elemanları) çoğu zaman doğru seçimdir. 415’in üstün olduğu üç alan var ve bunlar pazarlık konusu değil. Birincisi tokluk. 415, ekşi servis sürümünde −60 °C’de 42 J ortalama Charpy ile tedarik edilebilir. Bu, çökelme sertleşmeli bir alaşımın yüksek dayanım koşullarında sunamayacağı bir rakamdır. Soğuk iklimde, darbe yükü altında, kalın kesitte fark ciddidir. İkincisi kaynaklanabilirlik ve ağır kesit. 415 hava sertleşir, ön tavı asgaridir ve kaynak sonrası temperleme rejimi ana metalinkiyle aynıdır. 17-4 PH kaynaklanabilir ama kaynak sonrası çözelti tavı + yeniden yaşlandırma gerektirir, ki bu çok tonluk bir parçada pratik değildir. Bir türbin çarkını veya büyük bir pompa gövdesini sahada onarmanız gerekiyorsa, 17-4 PH yarışta bile değildir. Üçüncüsü ekşi servis. 17-4 PH’nin H900 gibi yüksek dayanım koşulları NACE MR0175 kapsamında ekşi serviste kabul edilmez — sertlikleri fazla yüksektir. 415 ise 23 HRC tavanı ve çift temperleme koşuluyla kabul edilir. H₂S varsa bu tartışma biter. Özet: küçük, yüksek dayanımlı, kaynaksız, tatlı servis parçası → 17-4 PH. Büyük, kaynaklı, tok, düşük sıcaklıkta veya ekşi serviste çalışacak parça → 415. İkisini fiyat ve akma dayanımı üzerinden karşılaştırmak, sorunun yanlış tarafına bakmaktır.
Veri sayfalarında sık rastlanan hatalar — sipariş vermeden önce kontrol edin
1. “1.4313 kaynak edilemez” — YANLIŞ ve tam tersi. En az bir yaygın olarak aynalanan Avrupa dağıtımcı sayfasında “Çelik kaynağa uygun değildir” cümlesi geçiyor. Bu, martenzitik paslanmazlar için yazılmış genel bir şablon satırının yanlış kaliteye yapıştırılmasıdır. 415/F6NM, karbonu düşürülerek KAYNAKLANABİLİR OLSUN DİYE geliştirilmiştir; AWS A5.9 ER410NiMo ve AWS A5.4 E410NiMo bu kalite için var olan eşleşen dolgu metalleridir. Dünyanın hidrolik türbin çarkları bu alaşımdan yapılır ve sahada kaynakla onarılır. 2. Sertlik ölçeği karışıklığı. Bir sayfa A240 S41500 sertlik sınırını “32 HRB azami” olarak yazıyor. 32 HRB neredeyse alüminyum sertliğidir ve anlamsızdır. Doğrusu 32 HRC‘dir (yaklaşık 295 HBW). Akmanın çekmeyi aştığı veya sertliğin anlamsız göründüğü her tabloyu sağduyuyla kontrol edin. 3. NACE sertlik tavanı 22 mi 23 mü? Bir dağıtımcı sayfası “22 HRC altında NACE uyumlu” yazıyor; F6NM üreticisinin kendi NACE şartnamesi ve akademik literatür 23 HRC veriyor (yaklaşık 275 HV). Çoğunluk ve birincil kaynaklar 23 HRC’dedir. 22, muhtemelen genel martenzitik kuralından geliyor. Sipariş şartnamesine hangi rakamı yazacağınızı standardın güncel baskısından teyit edin ve tedarikçiye açıkça bildirin. 4. Azot: alt sınır mı üst sınır mı? EN 1.4313 için kaynaklar N ≥0,020 (alt sınır) ve N ≤0,02 (üst sınır) arasında bölünüyor. Bunlar zıt şartlardır. Ekşi servis parçasında yüksek azot sertliği yukarı iter; azotu sipariş şartnamesinde açıkça yazın. 5. Isı iletkenliği iki kat sapma gösteriyor.15 W/m·K (Avrupa/EN yolu) ve 24–25 W/m·K (ikincil veri tabanları) aynı malzeme için yayımlanıyor. Isıl hesap yapıyorsanız hangi değeri kullandığınızı raporunuza yazın — iki kat fark, bir ceket ısıtıcı veya soğutucu tasarımını tamamen değiştirir. 6. ASTM çekmesi ile EN akması aynı tabloda eşleştiriliyor.ASTM A182 F6NM = 790/620/%15; EN +QT780 = 780–980/620/%15. Benzer görünürler ama EN’de Rm bir BANTTIR, ASTM’de yalnızca tabandır. Çok sert temperlenmiş bir parti ASTM’yi geçip EN’de reddedilir. 7. Standart F6NM asgarileri ile NACE F6NM asgarileri karıştırılıyor. Standart: 790 MPa / 620 MPa. NACE için modifiye: 655 MPa / 517 MPa. Aradaki fark rastgele değildir: 23 HRC tavanı daha yüksek temperleme zorlar. Bir şartname hem yüksek asgarileri hem NACE uyumunu istiyorsa, bu bir çelişkidir ve sipariş öncesi çözülmelidir. 8. Tek temperleme yeterli sanılıyor. ASTM A487 CA6NM metni tek temperleme yazar. Ekşi servis veya kritik tokluk istiyorsanız ÇİFT temperlemeyi sipariş şartnamesine ayrıca yazmalısınız — çünkü ikinci temperlemenin görevi, birincisinde oluşmuş olabilecek temperlenmemiş martenziti temperlemektir ve bu iş atlanırsa hiçbir muayene onu göstermez.
