UNS R30605 · W.Nr. 2.4964 · L-605 / Alloy 25 / GH605 · KOBALT ESASLIDIR, NİKEL ESASLI DEĞİLDİR: Co kalan (~%51-52) – Cr %19,0-21,0 – W %14,0-16,0 – Ni %9,0-11,0 – Mn %1,0-2,0 – C %0,05-0,15 – Si %0,40 maks. – Fe %3,0 maks. – P %0,040 maks. – S %0,030 maks. Nikel yalnızca %10 civarındadır ve ostenitik yapıyı kararlı tutmak için vardır; taşıyıcı element kobalttır. Yoğunluk 9,13 g/cm³ — nikel esaslı süper alaşımlardan belirgin biçimde ağırdır.
Kobalt esaslı, katı eriyik ve karbür mukavemetli yüksek sıcaklık alaşımı. ÇÖKELME SERTLEŞMEZ; gama-üssü (γ’) ya da gama-iki-üssü (γ”) çökelmesi yoktur, yaşlandırma ile sertleştirilemez.
Formlar
Yuvarlak çubuk · lama · levha · sac · şerit · folyo · boru · dövme · halka. Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.
Standartlar
AMS 5537 — sac, şerit, folyo ve levha; SAE başlığı ‘Cobalt Alloy, Corrosion- and Heat-Resistant, Sheet, Strip, Foil, and Plate 52Co – 20Cr – 10Ni – 15W Solution Heat Treated’. · AMS 5759 — çubuk, dövme ve halka; SAE başlığı ‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Bars, Forgings, and Rings 52Co – 20Cr – 10Ni – 15W Solution Heat Treated’. · AMS 5796 — kaynak teli; SAE başlığı ‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Welding Wire 52Co – 20Cr – 10Ni – 15W’. · AMS 5797 — örtülü kaynak elektrodu; SAE başlığı ‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Covered Welding Electrodes 51.5Co – 20Cr – 10Ni – 15W’. · ASTM F90 — cerrahi implant kalitesi; başlık ‘Standard Specification for Wrought Cobalt-20Chromium-15Tungsten-10Nickel Alloy for Surgical Implant Applications’, UNS R30605, çubuk/yuvarlak/tel/sac/şerit. · MIL-C-24252 · NACE MR0175 / ISO 15156 · BS HR 40 · GB/T GH605 / GH5605. Dört AMS numarasının SAE başlığı bu çalışmada tek tek okunmuş ve dördünün de 52Co-20Cr-10Ni-15W bileşimine, yani bu alaşıma ait olduğu doğrulanmıştır.
Artısı
Kobalt esaslı olması, nikel esaslı katı eriyik alaşımlarının zayıfladığı 900-1000 °C bandında dayanımını korumasını sağlar. Çözelti tavlı halde oda sıcaklığında yaklaşık 476-517 MPa akma ve 1000-1061 MPa çekme verirken, 982 °C’de yaklaşık 129 MPa akma ve 188 MPa çekme dayanımını korur ve %100’ün…
Kaynak
TIG (GTAW), MIG (GMAW), örtülü elektrot (SMAW), elektron ışın ve direnç kaynağıyla kaynak edilebilir. Dolgu metali EŞLEŞEN bileşimdedir: AMS 5796 kaynak teli ya da AMS 5797 örtülü elektrot. Ön tav GEREKMEZ. Pasolar arası sıcaklık 93 °C’nin (200 °F) altında tutulur.
Sınırları
ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. Çözelti tavı + yaşlandırma çevrimi YOKTUR; H900 ya da 718’in 720 °C + 620 °C çevrimi gibi bir koşul bulunmaz. Dayanım artışı yalnızca soğuk deformasyonla sağlanır ve bu artış yüksek sıcaklıkta yeniden kristalleşmeyle kaybolur.
Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz
Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider
Haynes 25 (L-605) NedirÜrün Formuna Göre StandartlarASME Kod KabulüStandardı OLMAYAN Ürün FormlarıKimyasal BileşimMekanik DeğerlerFiziksel ÖzelliklerIsıl İşlem ve Isıl KararlılıkKaynakTalaşlı İmalatKorozyon ve OksidasyonSık Sorulan Sorular
Haynes 25 — yaygın diğer adıyla Alloy L-605 — kobalt esaslı bir süperalaşımdır. Nikel alaşımlar grubundaki nikel esaslı alaşımlardan farklı olarak ana elementi kobalttır; UNS karşılığı R30605’tir.
Bileşiminde yaklaşık %20 krom, %15 nikel ve %10 tungsten bulunur. Mukavemetini çökelme sertleşmesinden değil katı çözelti sertleşmesinden alır. Bu fark önemlidir: yapı homojen kalır, yaşlandırma ısıl işlemine ihtiyaç duyulmaz ve şekillendirme sırasında çatlama eğilimi düşüktür.
Yaklaşık 980 °C’ye kadar yüksek akma ve çekme dayanımı sunar; sürünme direnci 815 °C’ye kadar olan ortamlarda tatmin edicidir. Yorulma direnci, özellikle türbin gibi döner sistemlerde tercih edilmesini sağlar. Kaynak ve şekillendirme kolaylığı imalat tarafında avantaj yaratır.
Havacılıkta türbin bileşenleri ve yanma odası elemanlarında; enerji üretimi ve nükleer teknolojide yüksek sıcaklık parçalarında; kimyasal proses endüstrisinde korozyona dirençli bileşenlerde kullanılır. ASTM F90 kapsamındaki kaliteleri tıbbi implant üretiminde de yer alır.
Kimyasal Bileşim · Haynes 25 / L-605 (R30605)
DEFENCE METAL
Co — Kobalt
Esas element (bakiye)
Cr — Krom
~%20
Ni — Nikel
~%15
W — Tungsten
~%10
Fe / Mn / Si / C
Eser miktarlarda
Mekanik Özellikler · Haynes 25
DEFENCE METAL
Çekme dayanımı (oda sıcaklığı)
~960 MPa
Akma dayanımı (oda sıcaklığı)
~400 MPa
Servis sıcaklığı
980 °C’ye kadar mukavemet
Sürünme direnci
815 °C’ye kadar kararlı
Sertleşme mekanizması
Katı çözelti sertleşmesi
Standartlar ve Karşılıkları · Haynes 25
DEFENCE METAL
Ticari ad
Haynes 25
UNS
R30605
AMS
5537 · 5759
ASTM
F90
Temin edilebilen formlar
Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.
Haynes 25 (L-605) Nedir — ve Neden Bir “Nikel Alaşımı” Değildir
Haynes 25 (UNS R30605 / W.Nr. 2.4964 / DIN–EN adı CoCr20W15Ni), tek fazlı YMK (γ) kobalt–krom–tungsten–nikel katı çözelti alaşımıdır: nominal %51 Co – %20 Cr – %15 W – %10 Ni. Sektörde en çok L-605 adıyla, ayrıca Stellite 25, Udimet L-605, Alacrite ve Nickelvac L-605 adlarıyla satılır. Dağıtımcı kataloglarının büyük kısmı onu “nikel alaşımları” sekmesine koyar; bu bir kobalt alaşımıdır ve nikel yalnızca YMK kafesi kararlı tutmak için vardır (%9–11). Bu tek olgu, alaşımın hem üstün olduğu her şeyi hem de başarısız olduğu her şeyi açıklar.
Alaşımın ayırt edici tek cümlesi şudur: L-605, çökelme ile sertleştirilemeyen, yalnızca katı çözelti ve soğuk iş ile dayanım kazanan, sülfidasyona ve metal yapışmasına (galling) nikel esaslı alaşımların ulaşamadığı ölçüde dayanan, buna karşılık 980 °C üzerinde oksidasyonda yetersiz kalan ve orta sıcaklıklarda oda sıcaklığı sünekliğini kaybeden bir yüksek sıcaklık alaşımıdır. Aynı zamanda ASME basınçlı kap kodunda kabul edilmiş bir malzeme değildir — bu, satış masasında en sık çarpılan duvardır ve ayrı bir bölümde ele alınmıştır.
Alıcıların ve pek çok veri sayfasının birbirine karıştırdığı dört ayrı kobalt alaşımı vardır. Hiçbiri diğerinin yerine geçmez; ikisi zaten yapısal alaşım bile değildir.
Kobalt Ailesi · Dürüst Konumlandırma
DEFENCE METAL
Haynes 25 / L-605 (R30605 / 2.4964)
Co–20Cr–15W–10Ni, C %0,05–0,15. Katı çözelti + tane sınırı karbürleri. Sürekli servis için üreticinin verdiği oksidasyon tavanı 980 °C (1800 °F). En yüksek kısa süreli sıcak dayanım, en iyi soğuk şekillendirilebilirlik, tek ASTM implant onayı. Zayıf noktası: 980 °C üzerinde oksidasyon ve uzun süreli ara sıcaklık maruziyetinde oda sıcaklığı sünekliğinin düşmesi
Haynes 188 (R30188)
Co–22Cr–22Ni–14W + %0,02–0,12 La. Lantan ilavesi oksit kabuğunun yapışmasını değiştirir. Üreticinin kendi brülör testi (980 °C, 1000 saat): 25 alaşımı 198 µm metal kaybı, 188 alaşımı 28 µm — yaklaşık yedi kat fark. Oksidasyon gerekiyorsa 25 değil 188 alınır. Buna karşılık 188 daha pahalıdır ve L-605’in AMS/ASTM implant yolu yoktur
Stellite 6B
Bir aşınma alaşımıdır, yapısal alaşım değildir. Çok daha yüksek karbon ve krom, sertlik için kaba karbür ağı. L-605 ile aynı aileden sayılması ciddi bir hatadır; L-605 %40’a varan uzama veren sünek bir sacdır, 6B değildir. Sipariş kodları benzediği için karıştırılır
MP35N (R30035 / ASTM F562)
Co–35Ni–20Cr–10Mo. Çok fazla nikel, molibden var, tungsten yok. Bir oda sıcaklığı çok yüksek dayanım ve implant alaşımıdır; yüksek sıcaklık alaşımı değildir. “Kobalt-krom implant alaşımı” dendiğinde çoğu zaman kastedilen budur ve L-605 DEĞİLDİR
Nikel esaslı yüksek sıcaklık alaşımlarına karşı dürüst konum
L-605’in gerçekten kazandığı üç alan vardır. Birincisi sülfidasyon: kobalt matris, kükürt içeren yanma ürünlerinde nikel esaslı alaşımların oluşturduğu düşük ergime noktalı Ni–S ötektiğinin muadilini oluşturmaz; bu, alaşım 601 ve alaşım 800H gibi malzemelerin zorlandığı fuel-oil ve kömür kaynaklı yanma ortamlarında somut bir avantajdır. İkincisi metal yapışmasına (galling) direnç: kuru sürtünen yüzeylerde, yatak yuvalarında ve keçe temaslarında üretici bunu alaşımın başlıca üç özelliğinden biri olarak sayar. Üçüncüsü soğuk şekillendirilebilirlik ve yay temperi: alaşım %40 toplam soğuk redüksiyona kadar çalışılabilir ve yay temperinde 1500 N/mm² üzerine çıkar — aynı anda 900 °C bandında servis edebilen başka bir yay malzemesi kolay bulunmaz.
AMS 5759 (‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Bars, Forgings, and Rings 52Co – 20Cr – 10Ni – 15W Solution Heat Treated’; çubuk, dövme, flaş kaynaklı halka ve dövme/başlık çekme stoğu) · ASTM F90 (yalnızca cerrahi implant kalitesinde çubuk ve yuvarlak) · BS HR 40
Tel
AMS numarası YOKTUR (AMS 5796 kaynak telidir, yapısal tel değildir) · ASTM F90 (cerrahi implant kalitesinde tel) · ASTM F1091 cerrahi sabitleme teli olarak listelenmektedir ancak kapsamı bu çalışmada dört kaynakla doğrulanamamıştır
Boru, tüp
AMS numarası YOKTUR — AMS 5537 ve 5759 boruyu kapsamaz · Yürürlükte bir ASTM ürün şartnamesi bulunamadı · L-605 dikişsiz boru fabrika şartnamesine göre satılır; kabul kriteri sipariş metnine yazılmalıdır
Kaynak teli
AMS 5796 (‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Welding Wire 52Co – 20Cr – 10Ni – 15W’) · UNS W73605
Örtülü kaynak elektrodu
AMS 5797 (‘Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Covered Welding Electrodes 51.5Co – 20Cr – 10Ni – 15W’) · AMS 5796 ile birbirinin yerine KULLANILAMAZ
Cerrahi implant
ASTM F90 (‘Standard Specification for Wrought Cobalt-20Chromium-15Tungsten-10Nickel Alloy for Surgical Implant Applications’, UNS R30605; çubuk, yuvarlak, tel, sac, şerit — cerrahi sabitleme telleri hariç) · ISO 5832-5 listelenmektedir ancak bu çalışmada dört kaynakla doğrulanmamıştır
AMS numaraları önce, ASTM sonra yazılmıştır. Dört AMS numarasının SAE başlığı tek tek okunmuş ve dördünün de bu alaşıma (52Co-20Cr-10Ni-15W) ait olduğu doğrulanmıştır. AMS 5537 ile 5759 arasındaki ayrım ÜRÜN FORMUDUR: yassı ürüne karşı uzun ürün ve dövme. En önemli boşluk BORUDUR: ne AMS ne de yürürlükteki bir ASTM şartnamesi L-605 boruyu kapsar. ASTM F90 bir cerrahi implant şartnamesidir; havacılık siparişinde AMS numarasının yerine geçmez.
Burada bir sürpriz var ve satın alma masasının bunu önceden bilmesi gerekir: R30605 bir havacılık (AMS) ve bir tıbbi implant (ASTM F) malzemesidir. ASTM B serisi demir dışı malzeme şartnamelerinde, ASME SB şartnamelerinde ve boru/fitting/flanş şartnamelerinde YERİ YOKTUR. Aşağıdaki tablo, doğrulanmış olanla doğrulanamayanı ayırır.
Ürün Formuna Göre Standartlar · Haynes 25 / L-605 (R30605 / 2.4964)
DEFENCE METAL
Levha · sac · şerit · folyo
AMS 5537 — tam başlık: “Cobalt Alloy, Corrosion- and Heat-Resistant, Sheet, Strip, Foil, and Plate 52Co-20Cr-10Ni-15W, Solution Heat Treated”. Güncel revizyon K (2023); önceki revizyonlar H (2002, 2006’da teyit) ve J (2017). Folyonun kapsamda olduğuna dikkat edin — pek çok dağıtımcı sayfası folyoyu atlıyor
Bar · dövme kütüğü · dövme · halka
AMS 5759 — tam başlık: “Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Bars, Forging Stock, Forgings, and Rings 52Co-20Cr-10Ni-15W”. Güncel revizyon N. Dövme ve halka bu şartnamenin içindedir; ayrı bir dövme şartnamesi aramayın
Çıplak kaynak teli
AMS 5796 — “Cobalt Alloy, Corrosion and Heat-Resistant, Welding Wire 52Co-20Cr-10Ni-15W”. Revizyon F (2018); daha eski D ve E revizyonları hâlâ dolaşımda
Örtülü elektrot
AMS 5797 — üreticinin kendi şartname listesinde “coated electrodes” karşılığı olarak verilir
İmplant: bar, çubuk, tel, sac, şerit
ASTM F90 — “Standard Specification for Wrought Cobalt-20Chromium-15Tungsten-10Nickel Alloy for Surgical Implant Applications (UNS R30605)”. Kapsam cerrahi tespit telini AÇIKÇA DIŞARIDA BIRAKIR
İmplant: cerrahi tespit teli
ASTM F1091 — “Wrought Cobalt-20Chromium-15Tungsten-10Nickel Alloy Surgical Fixation Wire (UNS R30605)”. F90’ın dışarıda bıraktığı formu tam olarak bu kapsar. İki şartnamenin ilişkisini bilmek, tıbbi alıcıya karşı ciddiyetinizi gösteren detaydır
Uluslararası implant
ISO 5832-5 — “Implants for surgery — Metallic materials — Part 5: Wrought cobalt-chromium-tungsten-nickel alloy”. 2022 baskısı günceldir
Havacılık tasarım verisi
MMPDS bölüm 6.4.1 — L-605, MMPDS’te tasarım izin değerleri yayımlanmış bir malzemedir. Havacılık müşterisi için bu, AMS’ten sonraki en önemli satırdır
ASME Bölüm IX P/F numarası
ATANMAMIŞTIR — bir P-No. veya F-No. yayımlamayın. ASME IX P numaraları ASME kodunda kabul edilmiş malzemelere verilir; R30605 ASME kodunda kabul edilmiş bir malzeme değildir, dolayısıyla bir P numarası da yoktur. Bunun yerine prosedür kalifikasyonu ASME IX’un listelenmemiş malzeme yolundan veya müşteri/havacılık şartnamesine göre yürütülür
Avrupa
W.Nr. 2.4964, ad CoCr20W15Ni. Bir şerit üreticisi ayrıca 2.4967 numarasını da listeliyor — tek kaynak, bağımsız doğrulanamadı; 2.4964 kullanın. Bir EN ürün şartnamesi (EN 10095 kalibinde) bulunamadı
İngiliz standardı
ÇELİŞKİ: bir tel üreticisi BS HR 40, bir başka yayıncı BS HR 5 diyor. İkisi de tek kaynaklıdır ve birbirini tutmaz. Bir BS numarası yayımlamadan önce standardın kendisinden teyit alın
Sour service
NACE MR0175 / ISO 15156 — hem üretici broşürü hem bir şerit üreticisi listeliyor. Ancak ISO 15156-3’teki tablo girdisinin hangi form, hangi kondisyon ve hangi sertlik tavanı ile sınırlı olduğu bu araştırmada doğrulanamadı. “MR0175 uyumludur” diye düz bir cümle yazmayın; tablo girdisini müşteriye gösterin
ASME Kod Kabulü — ve Neden Bu Bölüm Bir Tablo Değil, Bir Uyarıdır
Bu sayfadaki en ticari bilgi budur ve bir kez okunması yeterlidir: yapılan araştırmada R30605 için ASME Bölüm II Part D’de bir emniyet gerilmesi girdisi, bir SB şartname numarası veya geçerli bir kod davası (code case) bulunamamıştır.
ASME ve Borulama Kodları · Haynes 25 / L-605
DEFENCE METAL
ASME Bölüm VIII Div. 1
KABUL EDİLDİĞİNE DAİR KANIT BULUNAMADI. Bir emniyet gerilmesi tablosu girdisi yok · azami kod sıcaklığı diye bir sayı YAYIMLAMAYIN
ASME Bölüm VIII Div. 2
KABUL EDİLDİĞİNE DAİR KANIT BULUNAMADI
ASME Bölüm I (güç kazanı)
KABUL EDİLDİĞİNE DAİR KANIT BULUNAMADI
ASME B31.1 (güç borulaması)
KABUL EDİLDİĞİNE DAİR KANIT BULUNAMADI
ASME B31.3 (proses borulaması)
KABUL EDİLDİĞİNE DAİR KANIT BULUNAMADI
Kod davası (code case)
R30605 için geçerli bir ASME kod davası bulunamadı. Bir dağıtımcı size bir kod davası numarası verirse, ASME’nin güncel kod davası listesinden teyit etmeden sipariş teyidine yazmayın
Peki ne kullanılır
L-605 bir HAVACILIK ve İMPLANT malzemesidir. Tasarım izin değerleri MMPDS 6.4.1‘den, kabul ise AMS 5537 / AMS 5759 ve müşteri şartnamesinden gelir. ASME kapsamında basınç sınırı gerekiyorsa alaşım 625, alaşım X, alaşım 800H veya alaşım 601 gibi kod kapsamındaki bir malzemeye geçin
Standardı OLMAYAN Ürün Formları — Ticari Olarak En Değerli Bölüm
Satış mühendislerinizin ezberlemesi gereken bölüm budur. R30605 için yayımlanmış ürün şartnamesi yalnızca dört ana forma vardır: levha/sac/şerit/folyo, bar/dövme/halka, kaynak teli, ve implant. Geri kalan her şey firma şartnamesiyle satılır.
R30605 için Şartname Boşlukları
DEFENCE METAL
Dikişsiz boru ve tüp
R30605 için bir dikişsiz boru/tüp ürün şartnamesi YOKTUR. Ne ASTM B serisinde, ne AMS’te. Tedarikçiler L-605 dikişsiz tüp satar — ama firma şartnamesine göre. Dürüst cevap: kimya AMS 5759’a, mekanikler ve boyut toleransları anlaşmaya göre. Sipariş teyidine bunu yazın
Fitting ve flanş
Şartname YOKTUR. ASTM B366 (fitting) ve B462/B564 (flanş/dövme) nikel alaşımı şartnameleridir ve R30605’i kapsamaz. Dövme parça isteniyorsa yol AMS 5759 dövmedir ve boyutsal kabul müşteri resmine göredir
Yapısal ve yay teli
Yapısal/yay teli için havacılık şartnamesi YOKTUR.AMS 5796 bir KAYNAK SARF MALZEMESİ şartnamesidir; AMS 5759 bar ve dövme kütüğüdür. ASTM F90 teli kapsar ama implant kalitesi olarak; ASTM F1091 ise özel olarak cerrahi tespit telidir. Bir türbin yayı için “ASTM’ye göre L-605 tel” diye bir ürün yoktur — tel üreticileri tavlı 900–1500 N/mm² ve yay temperi 1400–1800 N/mm² bantlarını firma şartnamesiyle satar
Döküm
L-605’in döküm eşdeğeri YOKTUR. Standartlaşmış kobalt döküm kaliteleri bambaşka bileşimlerdir: implant tarafında ASTM F75 (Co-Cr-Mo), aşınma tarafında Stellite tipi yüksek karbonlu kaliteler. Hiçbiri L-605 değildir — tungsten yok, karbon çok daha yüksek. “L-605 döküm vana gövdesi” diye standartlaşmış bir ürün yoktur. Dövme satın ve farkı müşteriye açıkça söyleyin
Kimyasal Bileşim
AMS 5537, AMS 5759 ve ASTM F90 pratikte AYNI kimya tablosunu taşır — bu, kobalt tarafında nikel alaşımlarına göre büyük bir kolaylıktır. Ağırlıkça %: Co kalan · Cr 19,00–21,00 · W 14,00–16,00 · Ni 9,00–11,00 · Mn 1,00–2,00 · C 0,05–0,15 · Si ≤0,40 · Fe ≤3,00 · P ≤0,040 · S ≤0,030.
Karbonun ALT sınırı olduğuna dikkat edin. C ≥%0,05 bir yazım hatası değildir: tane sınırı karbürleri bu alaşımın sürünme dayanımının bir parçasıdır ve karbonu sıfırlamak alaşımı zayıflatır. Bu, B-3 gibi karbonu bilinçle sıfırlanmış nikel alaşımlarının tam tersi bir tasarım mantığıdır. Bir fabrika, karbonu %0,08–0,11 bandında hedeflediğini yayımlıyor (tek kaynak, bir hedef kimyadır, şartname değildir).
Kimyada Gerçekten Dikkat Edilmesi Gereken Ayrışmalar
DEFENCE METAL
Fosfor
ASTM F90 ve AMS yolu: P ≤0,040. Bir büyük ABD üreticisinin kendi ürün sayfası P ≤0,030 basıyor. Çelişki gerçektir ama tehlikesizdir: daha sıkı olan fabrika kendi iç limitini yayımlıyor. Sertifikayı müşterinin sipariş ettiği şartnameye karşı kontrol edin, fabrika sayfasına karşı değil
Molibden
Şartname kimya tablolarında molibden YOKTUR. Üreticinin nominal tablosu bir Mo ≤%1 satırı taşır — bu bir artık tavanıdır. Bir dağıtımcı sayfası bunu “Mo %1,20–1,40” diye, yani bir bant ve üstelik üreticinin kendi tavanının üstünde basıyor. Bu açık bir hatadır; L-605 bir molibden alaşımı değildir
Silisyum
Şartname: Si ≤0,40. En az bir ikincil veri tabanı Si 1,0 yazıyor — iki buçuk kat hata. Bu rakam büyük olasılıkla kaynak teli/elektrot tablosundan kaymıştır
Nominal ≠ şartname
Üretici nominali Co 51 · Cr 20 · W 15 · Ni 10 · Fe ≤3 · Mn 1,5 · Mo ≤1 · Si ≤0,4 · C 0,1 bir hedef kimyadır. Şartname yukarıdaki bantlardır. Fabrika sertifikası bantlara karşı denetlenir
TİPİK · çözelti tavlı, 20 °C — Haynes International
—
476
1000
%55
TİPİK · çözelti tavlı, 20 °C — TechSteel
—
517
1061
%55
TİPİK · çözelti tavlı, 20 °C — FUSHUN
98 HRB
420-480
960-1040
%38-50
TİPİK · ekstrüzyonlu çubuk, 20 °C
277 HB maks.
310
862
%30
TİPİK · çözelti tavlı, 982 °C (1800 °F)
—
129
188
%114
TİPİK · soğuk çekilmiş yay temperi, 20 °C
—
—
1300-1800
%2-8
TİPİK · sürünme — 1800 °F’te 1000 saat
—
18
—
—
Haynes 25 ÇÖKELME SERTLEŞMEZ; bu yüzden satırlar yaşlandırma koşuluna (H900, H1075 gibi) göre değil ÇÖZELTİ TAVLI durumun SICAKLIĞINA ve TEMPER durumuna (çözelti tavlı, soğuk çekilmiş yay temperi) göre ayrılmıştır. ŞARTNAME MİNİMUMU olarak etiketlenen satırlar AMS 5537 ve AMS 5759’un istediği en düşük değerlerdir; TİPİK olarak etiketlenen satırlar üretici tipik değerleridir. İki küme karıştırılmamalıdır. Tüm satırlar aksi belirtilmedikçe oda sıcaklığı içindir. Grafikte aralık olarak verilen değerler alt sınırdan çizilmiştir; tam aralık tablodadır. ÇÖKELME SERTLEŞMEZ — satırlar yaşlandırma koşuluna göre ayrılmamıştır. ŞARTNAME MİNİMUMU ile TİPİK satırlar ayrı ayrı etiketlenmiştir; karıştırılmamalıdır. 982 °C satırı ve sürünme satırı tek bağımsız kaynaktan (Haynes International) alınmıştır ve bu satırların yanında belirtilmiştir. Yay temperi satırı iki bağımsız kaynaktan alınmıştır; aralık verilmiş, ortalama alınmamıştır. AMS 5537 ve 5759’un mekanik tabloları şartname tam metninden değil, ikincil kaynaklardan aktarılmıştır.
Burada iki ayrı sistem vardır ve satırları karıştırmak en sık yapılan hatadır: havacılık yolunda AMS 5537 (sac/levha) ile AMS 5759 (bar/dövme) ayrı minimumlar verir; implant yolunda ASTM F90 tavlı ve soğuk işlenmiş için iki ayrı set verir.
Bir fabrika sayfası aynı şartname için çekme ≥895 MPa ve sertlik ≤282 HB veriyor. Çoğunluk 862 MPa / 277 HB’dedir. İki rakam da dolaşımdadır; sipariş teyidine yazmadan önce şartnamenin kendisinden teyit alın ve asla ikisinin ortalamasını almayın
Yüksek Sıcaklık Çekme — Çözelti Isıl İşlemli Sac (tipik)
DEFENCE METAL
Oda sıcaklığı
Rp0,2 476 MPa · Rm 996 MPa · Uzama %54,7
538 °C (1000 °F)
Rp0,2 268 MPa · Rm 820 MPa · Uzama %63,4
649 °C (1200 °F)
Rp0,2 256 MPa · Rm 823 MPa · Uzama %54,2
760 °C (1400 °F)
Rp0,2 245 MPa · Rm 569 MPa · Uzama %33,9
871 °C (1600 °F)
Rp0,2 231 MPa · Rm 319 MPa · Uzama %97,8
982 °C (1800 °F)
Rp0,2 128 MPa · Rm 178 MPa · Uzama %94,1
1093 °C (2000 °F)
Rp0,2 62 MPa · Rm 92 MPa · Uzama %63
538–649 °C arasındaki PLATO
Ölçüm hatası değildir. Çekme dayanımı 538 °C’de 820 MPa iken 649 °C’de 823 MPa‘ya çıkıyor. Katı çözelti alaşımlarında bu, dinamik yaşlanmanın (dislokasyon–çözünen etkileşiminin) klasik imzasıdır. Alaşımı 600–700 °C bandında güçlü gösterir ama uzun süreli kararlılık açısından iyi haber değildir
Sürünme–Kopma Dayanımı (çözelti tavlı, tipik)
DEFENCE METAL
Sac · 100 saat kopma
649 °C 328 MPa · 760 °C 207 MPa · 871 °C 68 MPa · 982 °C 31 MPa
Sac · 1000 saat kopma
649 °C 231 MPa · 760 °C 145 MPa · 871 °C 48 MPa · 982 °C 18 MPa
Bar · 10 saat kopma
760 °C 270 MPa · 871 °C 159 MPa · 982 °C 79 MPa
Bar · 100 saat kopma
760 °C 217 MPa · 871 °C 114 MPa · 982 °C 52 MPa
Bar · 1000 saat kopma
760 °C 166 MPa · 871 °C 83 MPa · 982 °C 34 MPa
Bar sacı GEÇİYOR — sebebi tane boyutu
871 °C’de 100 saat: bar 114 MPa, sac 68 MPa. Yaklaşık 1,7 kat fark. Sürünmede iri taneli ürün kazanır; ince kesitli sac zorunlu olarak daha ince tanelidir. Bar verisini sac tasarımında kullanmak en tehlikeli tablo hatalarından biridir
Tel ve Şerit Temperleri — ÇELİŞKİLER DAHİL
DEFENCE METAL
Tel · tavlı
Bir üretici 900–1500 N/mm², bir diğeri 896–1240 MPa (130–180 ksi). Alt sınırda hemfikirler; üst sınırda değiller. Tavlama sıcaklığı olarak 1180 °C veriliyor
Tel · yay temperi
ÇELİŞKİ: bir üretici 1400–1800 N/mm², bir diğeri 1517–1930 MPa (220–280 ksi). İkisini de yayımlayın ve farkı söyleyin; tel temperi firma şartnamesine bağlıdır ve iki üretici gerçekten farklı bantlar satmaktadır
≤277 HB (AMS 5759 bar tavanı) · bir üretici tavlı için 20 HRC veriyor · bir başkası tipik 98 HRB diyor. 20 HRC ≈ 98 HRB‘dir; iki rakam çelişmez, ölçeği daima yazın
Yay temperi sertliği
40–45 HRC (soğuk çekilmiş) — tek kaynak
Kriyojenik
Bir fabrika −196 °C’de uzamanın hâlâ ≥%30 olduğunu ve sünek–gevrek geçiş göstermediğini yayımlıyor (tek kaynak). Tel üreticileri servis alt sınırını −200 °C veriyor. YMK kobalt–nikel matris için bu beklenen davranıştır; kriyojenik alıcıya söylenmeye değer ama tek kaynaklı olduğunu belirtin
Fiziksel Özellikler
Uyarı — bu bölümde kaynaklar ciddi biçimde ayrışıyor. Aşağıda üreticinin kendi broşür değerleri esas alınmıştır; her aykırı değer açıkça işaretlenmiştir. Yoğunluk, ergime aralığı ve elastisite modülü için dolaşımda birbirini tutmayan en az üçer rakam vardır.
Fiziksel Özellikler · Haynes 25 / L-605
DEFENCE METAL
Yoğunluk — ÇELİŞKİ
Üreticinin kendi broşürü 9,07 g/cm³ (0,327 lb/in³) · en yaygın yayımlanan değer 9,13 g/cm³ (0,330 lb/in³) · bir üretici 9,20 · iki yayıncı 9,27 g/cm³ (0,335 lb/in³). Aradaki fark %2,2’dir ve ton hesabında paraya dönüşür. Ağırlık teklifi verirken hangi yoğunluğu kullandığınızı yazın; tavsiyemiz üreticinin kendi 9,07 değeri veya en yaygın 9,13’tür
Ergime aralığı — ÜÇ FARKLI CEVAP
Üretici 1330–1410 °C (2425–2570 °F) · bir üretici 1410–1438 °C (2570–2620 °F) · bir dağıtımcı 1300–1330 °C. Üreticinin 1330–1410 °C aralığı hem en çok tekrarlanan hem de kaynak/ergitme literatürüyle tutarlı olandır; diğer ikisi muhtemelen solidüs/likidüs karışıklığıdır
Elastisite modülü (dinamik)
Oda sıcaklığı 225 GPa · 316 °C 204 GPa · 649 °C 181 GPa · 982 °C 154 GPa. AYKIRI DEĞER: bir üretici oda sıcaklığı için 243 GPa (35,3 × 10³ ksi) veriyor — %8 fark, yay tasarımında doğrudan hataya dönüşür
Isı iletkenliği
Oda sıcaklığı 10,5 W/m·K · 316 °C 17,7 · 649 °C 22,9 · 982 °C 27,5 W/m·K. Aykırı değerler: iki yayıncı oda sıcaklığı için 12,1–12,7 W/m·K, bir başkası 9,4 W/m·K veriyor
Ortalama ısıl genleşme
21–93 °C 12,8 × 10⁻⁶ /K · 21–538 °C 14,0 · 21–982 °C 16,2 × 10⁻⁶ /K. Diğer yayıncılar 20–100 °C için 12,3 ve 12,9 veriyor; bir üretici tüm bandı yaklaşık 1 birim yukarıda basıyor (70–600 °F için 13,7; 70–1500 °F için 16,3). Bir yayıncının 21–816 °C için verdiği 16,3 değeri, üreticinin 21–982 °C değerinden yüksektir — fiziksel olarak tutarsızdır, kullanmayın
Elektriksel özdirenç
Oda sıcaklığı 88,6 µΩ·cm · 316 °C 97,6 · 649 °C 104,3 · 982 °C 101,1 µΩ·cm. 982 °C’de düşüş gerçektir ve derişik katı çözeltilerde beklenen davranıştır. AYKIRI DEĞER: bir yayıncı 112 µΩ·cm veriyor
Özgül ısı
Oda sıcaklığı 403 J/kg·K · 316 °C 462 · 649 °C 582 · 982 °C 598 J/kg·K. Diğer kaynaklar oda sıcaklığı için 377, 385 ve 406 J/kg·K veriyor — %7 bant
Ticari olarak anlamlı nokta
10,5 W/m·K oda sıcaklığında 316L‘in kabaca üçte ikisidir ve karbon çeliğinin yaklaşık beşte biridir. Bir yanma odası astarında bu iyi haberdir — ısı taşıyıcıya değil, gaza gider. Aynı sayı talaşlı imalatta kötü haberdir: ısı talaşla gitmez, kesici ucun üstünde kalır. Aşağıdaki talaşlı imalat bölümünün bütün mantığı bu tek sayıdan çıkar
Isıl İşlem ve Isıl Kararlılık
ISIL İŞLEM — ŞEMATİK
DEFENCE METAL
1 · ÇÖZELTİ TAVLAMA (SOLUTION ANNEAL) — olağan teslim durumu
Adım
1 · ÇÖZELTİ TAVLAMA (SOLUTION ANNEAL) — olağan teslim durumu
Özet
AMS 5537 ve AMS 5759’un şart koştuğu tek ısıl işlem durumudur. Karbürleri çözer, tane yapısını düzenler, soğuk işten gelen pekleşmeyi giderir. Bu kademenin ardından YAŞLANDIRMA YAPILMAZ.
Sıcaklık
1175-1230 °C (2150-2250 °F) — Haynes International, Aircraft Materials, TechSteel ve FUSHUN aynı bandı verir.
Süre
Kesite göre; sayısal bir süre dört bağımsız kaynakta bulunamadığı için yazılmamıştır.
Soğutma
HIZLI SOĞUTMA: hızlı hava soğutma ya da suda su verme (Haynes International, Aircraft Materials, TechSteel, FUSHUN). Yavaş soğutma karbürlerin tane sınırlarına çökelmesine ve sünekliğin düşmesine yol açar.
Sonuç sertlik
Tipik 98 HRB; şartname tavanı 277-282 HB (FUSHUN, Aircraft Materials).
DEFENCE METAL
2 · SICAK ŞEKİLLENDİRME / DÖVME
Adım
2 · SICAK ŞEKİLLENDİRME / DÖVME
Özet
Isıl işlem değildir; şekillendirme sıcaklık aralığıdır. Şekillendirme sonrası 1. kademeye dönülür.
Sıcaklık
Sayısal bir dövme bandı dört bağımsız kaynakta bulunamadığı için yazılmamıştır. Çözelti tavlama üst sınırı 1230 °C’dir.
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
—
DEFENCE METAL
3 · SOĞUK ŞEKİLLENDİRME — oda sıcaklığında tek mukavemetlendirme yolu
Adım
3 · SOĞUK ŞEKİLLENDİRME — oda sıcaklığında tek mukavemetlendirme yolu
Özet
ÇÖKELME SERTLEŞME YOKTUR. Oda sıcaklığı dayanımı yalnızca soğuk deformasyonla yükselir. Yay teli ve yatak parçaları bu yolla mukavemet kazanır. Kazanılan dayanım yüksek sıcaklıkta yeniden kristalleşmeyle kaybolur; sıcak servis parçasında soğuk iş mukavemetine güvenilmez.
Sıcaklık
Oda sıcaklığı
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
Soğuk çekilmiş yay temperinde çekme dayanımı 1300-1800 MPa (Alloy Wire International, FUSHUN).
DEFENCE METAL
4 · GERİLİM GİDERME (soğuk şekillendirme sonrası)
Adım
4 · GERİLİM GİDERME (soğuk şekillendirme sonrası)
Özet
Soğuk deformasyonla kazanılan dayanımı korurken iç gerilimi azaltır. Çözelti tavının yerini tutmaz; çözelti tavı soğuk iş mukavemetini tamamen siler.
Sıcaklık
400-450 °C, 2 saat, havada soğutma — Alloy Wire International ve FUSHUN Special Steel (iki bağımsız kaynak). Dört kaynakla teyit edilemediği için bu kademe kaynak sayısı belirtilerek verilmiştir.
Süre
2 saat
Soğutma
Havada soğutma
Sonuç sertlik
—
DEFENCE METAL
5 · KAÇINILACAK BÖLGE — orta sıcaklıkta uzun süreli kalma
Adım
5 · KAÇINILACAK BÖLGE — orta sıcaklıkta uzun süreli kalma
Özet
Isıl işlem kademesi değil, servis uyarısıdır. Orta sıcaklıklarda uzun süre kalındıktan sonra ODA SICAKLIĞI SÜNEKLİĞİ KAYBOLUR. Bu davranış kobalt esaslı katı eriyik alaşımlarının bilinen özelliğidir ve servis görmüş parçada tamir kaynağını güçleştirir. Sayısal bir sıcaklık bandı dört bağımsız kaynakta bulunamadığı için yazılmamıştır.
Sıcaklık
Sayısal band verilmedi (tek bağımsız kaynak: Altemp Alloys).
Süre
—
Soğutma
—
Sonuç sertlik
—
DEFENCE METAL
6 · SERVİS SINIRI — 980 °C
Adım
6 · SERVİS SINIRI — 980 °C
Özet
Isıl işlem kademesi değil, kullanım sınırıdır. Uzun süreli oksitleyici servis için üst sınır 980 °C’dir (1800 °F). Haynes International 1800 °F’te 500 saatlik çevrimli brülör deneyinde yaklaşık 198 µm (7,8 mil) metal kaybı bildirir.
Sıcaklık
980 °C (1800 °F) — Haynes International, Altemp Alloys, Alloy Wire International (900 °C üst çalışma sıcaklığı verir), FUSHUN (oksidasyon direnci 1095 °C’ye kadar).
Süre
Sürekli servis
Soğutma
—
Sonuç sertlik
—
Şema şematiktir; zaman ekseni ölçekli DEĞİLDİR. Yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi kullanılmadığı için eğri çizilmemiştir. HAYNES 25 KOBALT ESASLIDIR ve ÇÖKELME SERTLEŞMEZ — gama-üssü ya da gama-iki-üssü çökelmesi yoktur, çözelti tavı + yaşlandırma çevrimi YOKTUR ve ‘yaşlandırma’ sözcüğü bu alaşım için kullanılmaz. Mukavemeti katı eriyik (özellikle tungsten), karbürler ve soğuk deformasyon sağlar. Şematiktir; zaman ekseni ölçekli değildir. KOBALT ESASLIDIR. ÇÖKELME SERTLEŞMEZ — çözelti tavı + yaşlandırma çevrimi yoktur. Çözelti tavında HIZLI SOĞUTMA zorunludur; yavaş soğutma tane sınırı karbür çökelmesine yol açar. 4. kademe (gerilim giderme) iki bağımsız kaynaktan alınmıştır; 5. kademe (orta sıcaklık gevrekleşmesi) için sayısal band dört kaynakta bulunamadığı için yazılmamıştır.
Önce en önemli cümle:L-605 çökelme ile sertleştirilemez. Bir çözelti tavı vardır, bir de soğuk iş vardır. Aradaki her şey — “yaşlandırma”, “çift kademeli ısıl işlem”, “γ′ çökeltme” — bu alaşım için geçerli değildir.718 veya Waspaloy alışkanlığıyla yazılmış bir ısıl işlem prosedürü L-605’te yalnızca zarar verir.
Çözelti Tavı
DEFENCE METAL
Üretici / AMS yolu
1175–1230 °C (2150–2250 °F), kesit kalınlığına uygun süre, ardından hızlı soğutma veya su verme
Soğutma
Su verme veya hızlı hava soğutması. Bir üretici her ikisini de kabul ediyor; üretici broşürü “hızlı soğutulur veya su verilir” diyor. Fırında yavaş soğutma YASAKTIR — tavın bütün amacı ikincil fazları çözüp çözeltide tutmaktır
Ara (proses) tavı
1065–1175 °C (1950–2150 °F) — çözelti tavının altında, karmaşık şekillendirme sırasında sünekliği geri kazandırmak için. Üretici bu ara tavdan sonra uzamanın iyi korunduğunu yayımlıyor
Tel / yay gerilim giderme
400–450 °C, 2 saat, havada soğutma.DİKKAT: bu bir PWHT DEĞİLDİR. Soğuk çekilmiş yay telinin sarım gerilmelerini almak içindir. Kaynaklı bir yapıya uygulanacak bir gerilim giderme işlemi olarak yayımlanması yaygın bir hatadır
Isıl Kararlılık — Üretici ile Literatür AYRIŞIYOR
DEFENCE METAL
Üreticinin kendi ifadesi
“Ara sıcaklıklarda uzun süreli maruziyette oda sıcaklığı sünekliğinde kayıp” olur; sebep olarak Co₂W Laves fazı çökelmesi gösterilir. Üretici, ısıl kararlılığın kritik olduğu uygulamalarda daha yeni alaşımların üstün olduğunu açıkça yazar
Bir fabrikanın verdiği pencere
760–925 °C bandında Co₂W Laves çökelme riski; 1175 °C üzerinde yeniden çözelti tavı ile geri döndürülebilir — tek kaynak
Hakemli yaşlandırma çalışması
600 °C’de 3 ay; 800 °C’de 6 ve 12 ay; 1000 °C’de 3 ve 6 ay yaşlandırma sonrası: 600 °C’de yoğun kafes distorsiyonu; 800 °C’de α-Co₃W (L1₂ düzenli YMK, a = 0,357 nm); 800 ve 1000 °C’de W₃Co₃C (M₆C) karbür çekirdeklenmesi ve büyümesi. Aynı çalışma Co₂W Laves fazını ve Co₇W₆ (µ) fazını HİÇBİR KONDİSYONDA GÖZLEMEMİŞTİR
Nasıl yayımlanmalı
Çelişkiyi saklamayın. Doğru cümle şudur: L-605 ara sıcaklıklarda ikincil faz çökeltir ve oda sıcaklığı sünekliğini kaybeder — bu tartışmasızdır. Hangi fazın sorumlu olduğu tartışmalıdır: üretici Co₂W Laves diyor, hakemli çalışma α-Co₃W ve M₆C buluyor. Mühendislik sonucu ikisinde de aynıdır: 600–1000 °C bandında uzun süreli maruziyetten sonra malzeme soğukta gevrektir.Bir faz adına dayanarak sertifika yazmayın; davranışa dayanarak yazın
Kaynak tarafındaki karşılığı
Üreticinin imalat rehberi, 540–815 °C (1000–1500 °F) bandındaki ara sıcaklık ısıl işlemlerinden ikincil faz çökelmesi nedeniyle kaçınılmasını söyler. Bu, kaynak sonrası uygulanacak her gerilim giderme için bağlayıcı bir uyarıdır
Sıcak ve Soğuk İşleme
DEFENCE METAL
Sıcak işleme aralığı
Başlangıç 1204 °C (2200 °F) → bitiş 954 °C (1750 °F). Üretici: parçanın tamamı sıcaklığa gelene kadar 1205 °C’de tutulmalıdır
Her sıcak şekillendirmeden sonra
Yeniden çözelti tavı yapın. 954 °C’de biten bir dövme, parçayı tam olarak zararlı faz bandının içinde bırakır
Soğuk işleme
Alaşım çok hızlı pekleşir — üreticinin kendi ifadesiyle “çok hızlı”. Bir üretici azami toplam redüksiyonu %40 ile sınırlıyor ve pekleşme hızını “son derece yüksek” diye tanımlıyor
Kaynak
Kaynak · Haynes 25 / L-605
DEFENCE METAL
Önerilen prosesler
TIG/GTAW, MIG/GMAW, örtülü elektrot/SMAW, elektron ışın (EBW) ve direnç kaynağı
ÖNERİLMEYEN
TOZALTI (SAW) kaynağı önerilmez. Gerekçe üreticinin kendi ifadesiyle: proses ana metale yüksek ısı girdisi ve kaynağın yavaş soğuması ile karakterizedir — yani tam olarak ikincil faz çökelmesini davet eden iki koşul
Bu, L-605 dolgusu DEĞİLDİR. ERCoCr-A / RCoCr-A sınıflandırması Stellite 6 tipi SERT DOLGU alaşımına aittir — çok daha yüksek karbon ve krom, çok daha az tungsten. Dikkat: en az bir kaynak sarf malzemesi veri sayfası, L-605 kimyasını listelediği hâlde başlığında AWS A5.13 RCoCrA yazmaktadır; bu bir etiketleme hatasıdır. AWS A5.14 de yanlış adrestir — A5.14 nikel esaslı çıplak dolgu şartnamesidir ve R30605 orada yoktur. Doğru cevap: L-605 dolgusunun bir AWS sınıflandırması yoktur; AMS 5796 / AMS 5797 ile sipariş edilir
Farklı metal birleşimleri
Üretici, L-605’in farklı alaşımlara bağlanmasında AMS 5839, AMS 5831, AMS 5838 ve AMS 5786 dolgu tellerini listeler
Ön tav
GEREKLİ DEĞİLDİR. Üretici: “ortam veya oda sıcaklığı genellikle yeterli bir ön tav sıcaklığı sayılır”
Pasolar arası sıcaklık
93 °C (200 °F) ALTINDA TUTULMALIDIR. Bu yayımlanmış, sayısal ve bağlayıcı bir limittir — nikel alaşımlarının çoğunda bulunmayan netlikte. Pasolar arasında su ile soğutma kabul edilebilir
Isı girdisi
Düşük–orta bant.Çekme pasosu (stringer) zorunludur; geniş salınımlı (weave) paso ÖNERİLMEZ
PWHT
Genellikle gerekli değildir. L-605 katı çözelti alaşımıdır; çökelme ile sertleşen alaşımlardaki gibi kaynak sonrası zorunlu bir ısıl işlem yoktur. Ama eğer bir gerilim giderme yapılacaksa 540–815 °C bandından KAÇINILMALIDIR
Gerçekte ne ters gidiyor
1. BAKIR TEMASI — kobalt alaşımlarına özgü ve neredeyse hiç yayımlanmayan arıza. Üreticinin imalat rehberi açıktır: kobalt alaşımlarında bakır teması sıvı metal gevrekleşmesi kaynaklı çatlamaya yol açar ve kaynak bölgesinde bakır veya bakır içeren malzemelerle yüzey temasından kaçınılmalıdır. Pratikte bu şu demektir: bakır altlık çubuğu KULLANMAYIN, bakır soğutucu blok KULLANMAYIN, bakır uçlu kelepçeyi kaynak bölgesinden uzak tutun. Nikel alaşımı kaynağından gelen bir ekip bu alışkanlığı taşımaz ve sonuç ergime çizgisinde çatlaktır. 2. Düşük ergimeli kirleticiler. Üretici kurşun, kükürt ve fosforu adıyla sayar. Kılavuz çekme bileşiği, işaretleme kalemi, kesme yağı ve el teri kaynaktan önce tamamen giderilmelidir. Talaşlı imalatta kullanılan sülfo-klorlu yağ bu alaşımda özellikle tavsiye edilir — ve tam da bu yüzden kaynaktan önce mutlaka temizlenmelidir. 5. Soğuk işlenmiş malzemenin üzerine kaynak. Alaşım %40’a kadar soğuk redüksiyon kaldırır; ama bu soğuk iş kaynakla birlikte yeniden kristalleşme ve tane büyümesi demektir. Yay temperindeki veya ağır soğuk işlenmiş bir parçayı kaynaklamadan önce çözelti tavına alın. 6. Kaynak metalinin mekanik değerleri — yayımlanmış ve iyi. Üreticinin kendi verisi, oda sıcaklığında: GTAW enine numune Rp0,2 499 MPa / Rm 925 MPa / uzama %36,5; SMAW tüm kaynak metali Rp0,2 611 MPa / Rm 972 MPa / uzama %31,5. Yani iyi yapılmış bir kaynak ana metalin dayanımını verir ve sünekliği korur — bu alaşımın gerçek bir güçlü yanıdır ve neredeyse hiçbir dağıtımcı sayfası yazmamaktadır.
Talaşlı İmalat
Açıkça belirtilmesi gereken çekince: bu araştırmada üreticinin L-605’e özgü yayımlanmış bir hız/ilerleme tablosu bulunamamıştır. Aşağıdakiler, ürün sayfalarında yayımlanmış tekil rakamlar ve aile düzeyindeki rehber cümlelerdir. Bunları “çözelti tavlı L-605 için başlangıç parametreleri” olarak yayımlayın, doğrulanmış bir üretici tablosu olarak değil.
Başlangıç Parametreleri ve Yöneten Kurallar
DEFENCE METAL
İşlenebilirlik oranı
Bir yayıncı L-605’i B1112 otomat çeliğinin %9’u düzeyinde veriyor (tek kaynak). Karşılaştırma için bu, östenitik paslanmazın çok altıdır — zaman etüdünüzü buna göre kurun
Tornalama kesme hızı
Yayımlanan tek rakam: 4,6 m/dak (15 sfm) (tek kaynak). Bu çok düşük bir hızdır ve HSS takım varsayar; kaplamalı karbür ile daha yüksek hızlar kullanılmaktadır ama yayımlanmış bir karbür hız tablosu bulunamamıştır
Takım malzemesi — ÇELİŞKİ
Bir üretici “kobalt kaliteli HSS VEYA karbür takım + rijit tezgâh bağlaması” diyor. Bir ikincil veri tabanı ise “frezede, delmede ve kılavuz çekmede karbür uygun değildir, HSS kullanın” diyor. Çelişki gerçektir. Pratik uzlaşma: tornalamada karbür, kesintili kesmede ve küçük çaplı delme/frezede kobaltlı HSS
Tezgâh rijitliği
Tezgâhı anma kapasitesinin %75’inden fazlasında kullanmayın (tek kaynak). Titreşim bu alaşımda doğrudan pekleşmiş kabuk demektir
Kesme sıvısı
Sülfo-klorlu petrol yağı esaslı sıvılar önerilir (tek kaynak, ama bu alaşım ailesinde standart uygulamadır). Kritik uyarı: bu sıvı kaynaktan ve ısıl işlemden önce TAMAMEN giderilmelidir — kalıntı kükürt sıcak çatlama yapar
Yöneten fizik
İki sayı her şeyi açıklar: pekleşme hızı “son derece yüksek” ve ısı iletkenliği yalnızca 10,5 W/m·K. Yani ısı talaşla gitmez, uçta kalır; ve duran her ilerleme yüzeyde pekleşmiş bir kabuk bırakır. Kural: rijit bağla, pozitif ve sürekli ilerle, asla bekletme, asla sürtme, her pasoda önceki pasonun pekleşmiş katmanının ALTINDAN kes
Korozyon ve Oksidasyon — Nerede İyi, NEREDE BAŞARISIZ
Bu bölümü atlamayın, çünkü L-605 hakkında dolaşan en tehlikeli yanlış bilgiler burada. Alaşımda %20 krom vardır ve molibden yoktur (artık olarak ≤%1). Bu iki olgu, sulu korozyon performansının tamamını belirler.
Yüksek sıcaklık oksidasyonu — gerçek sayılarla
Üreticinin kendi brülör test verisi (980 °C, 1000 saat) şudur: alaşım 25 için metal kaybı 198 µm (7,8 mil); aynı testte 230 alaşımı 71 µm (2,8 mil), 188 alaşımı ise 28 µm (1,1 mil). Yani L-605, 980 °C’de 230’dan yaklaşık 2,8 kat, 188’den yaklaşık 7 kat daha fazla metal kaybeder.1095 °C’de 500 saat maruziyette ise alaşım 25 635 µm (25 mil) üzerinde kayıp vermiştir — üreticinin kendi değerlendirmesiyle yetersizdir.
Üreticinin sürekli servis tavanı bu yüzden 980 °C (1800 °F)’dir. Kısa süreli daha yüksek sıcaklıklar mümkündür; sürekli servis değildir. Buna karşılık dolaşımdaki rakamlar şunlardır: bir yayıncı 1090 °C, bir diğeri 1095 °C, bir üçüncüsü ise aynı sayfada “sürekli 1093 °C, kesintili 871 °C” diyor. Bu sonuncusu üreticinin kendi verisiyle doğrudan çelişir ve mühendislik olarak da tuhaftır — kesintili servis tavanının sürekli servisten 200 °C düşük olması ancak çok şiddetli kabuk dökülmesiyle açıklanabilir ki o da üreticinin 980 °C tavanını destekler. Yayımlanacak sayı 980 °C’dir; diğerlerini kabiliyet sınırı olarak değil, dipnot olarak verin.
Sülfidasyon — alaşımın gerçek üstünlüğü
Burada L-605 nikel esaslı alaşımların önündedir ve bu, kobalt matrisinin doğrudan sonucudur. Üretici sülfidasyon direncini alaşımın başlıca özelliklerinden biri olarak sayar. Kükürt içeren yakıtların yandığı ortamlarda — ağır fuel-oil, bazı proses gazları, kömür kaynaklı yanma ürünleri — nikel esaslı alaşımlar düşük ergime noktalı nikel–kükürt ötektiği üzerinden hızla hasar görür. Kobalt matris bu mekanizmaya aynı ölçüde açık değildir.Ticari sonuç: eğer müşterinizin sorunu oksidasyon değil sülfidasyonsa, L-605 alaşım 601 ve alaşım 800H‘ın zorlandığı yerde ayakta kalır. Ama aynı ortamda oksidasyon da baskınsa, 188 alaşımı her iki mekanizmayı birden karşılar.
Sulu korozyon — NEREDE BAŞARISIZ
En net cümle bir üreticiden geliyor: L-605 “korozif sulu ortamlara direnç için TASARLANMAMIŞTIR”. Aynı sayfanın birkaç satır üstünde “hidroklorik asite, nitrik asite ve ıslak klora yüksek derecede dirençli” yazması, bu sayfanın kendi içinde çeliştiğini gösterir ve bu çelişki sektörde geniş biçimde kopyalanmıştır. Doğru okuma şudur: L-605 bir yüksek sıcaklık ve aşınma alaşımıdır; sulu korozyon direnci ikincil bir özelliktir ve yayımlanmış bir izokorozyon eğrisi, bir kritik pitting sıcaklığı (CPT) veya bir kritik crevice sıcaklığı (CCT) değeri bu araştırmada bulunamamıştır.
Yayımlanmış Sulu Korozyon Derecelendirmeleri — NİTELİKSEL, SAYISAL DEĞİL
DEFENCE METAL
Nitrik asit
İyi — yükseltgen ortam, %20 krom iş görür
Sülfürik asit
ORTA. İndirgeyici asittir ve molibden olmadığı için alaşımın yapabileceği fazla bir şey yoktur. Sülfürik asit servisi için L-605 teklif etmeyin
Tuz püskürtme (NaCl)
Mükemmel
Deniz suyu
ORTA. Durgun deniz suyunda aralık (crevice) korozyonu riski vardır ve bunu bastıracak molibden yoktur. Deniz suyu servisi için F55/Zeron 100 veya C-276 gibi molibdenli bir alaşım kullanın
Karşılaştırmanın dürüst hâli şudur.C-276 ve C-22%13–16 molibden taşır ve pitting/crevice direnci bu molibdenden gelir; B-3%28 molibden ile indirgeyici asitlerde ustadır. L-605’te bunların hiçbiri yoktur. Kobaltın sunduğu şey, sıcakta sülfidasyon direnci ve metal–metal temasta yapışmama; sulu korozyonda ise %20 kromlu bir alaşımdan beklenenden fazlası değil. Bir proses mühendisi L-605’i korozyon alaşımı diye şartnameye yazdıysa, muhtemelen MP35N veya bir Co-Cr-Mo implant alaşımını kastetmiştir — sorun, teslimattan önce sorulur.
Sık Sorulan Sorular
Müşterinin şartnamesi L-605, ASME Bölüm VIII Div. 1, 600 °C tasarım sıcaklığı diyor. Verebilir miyiz?
Basınç taşıyan malzeme olarak hayır — ve sebep sıcaklık değil, kapsamdır. Bu ikisini ayırmak çok önemlidir, çünkü müşteriyle yapacağınız konuşma tamamen buna bağlıdır. Metalurjik olarak L-605 600 °C’de zorda değildir: üretici 649 °C’de tipik çekme dayanımını 823 MPa, 649 °C’de 1000 saatlik kopma dayanımını 231 MPa olarak yayımlar. Malzeme o sıcaklıkta gayet çalışır. Sorun şudur: R30605 ASME kodunda kabul edilmiş bir malzeme değildir. Yapılan araştırmada ASME Bölüm II Part D’de bir emniyet gerilmesi girdisi, bir SB şartname numarası veya geçerli bir kod davası bulunamamıştır. Emniyet gerilmesi yoksa tasarım da yoktur — 600 °C’de değil, hiçbir sıcaklıkta. Aynı şey Bölüm VIII Div. 2, Bölüm I, B31.1 ve B31.3 için de geçerlidir. Ayrıca ASME Bölüm IX P numarası da atanmamıştır, yani prosedür kalifikasyonu bile listelenmemiş malzeme yolundan yürümek zorundadır. Neden böyle olduğunu da söyleyin, çünkü müşteriyi ikna eden şey budur: L-605 bir gaz türbini sıcak bölüm alaşımıdır ve standartlaşması havacılık (AMS) yolundan yürümüştür. ASTM B serisine hiç girmemiştir, dolayısıyla ASME’nin beslendiği havuzda yoktur. Gerçekçi cevaplar üç tanedir. Bir: parça basınç sınırı değilse — örneğin bir iç astar, bir ısı kalkanı, bir alev tutucu, bir yatak yuvası — L-605 kullanılabilir ve kodla çelişmez; sadece basınç hesabına girmez. İki: basınç sınırıysa, kod kapsamındaki bir alaşıma geçin — alaşım 625, alaşım X, alaşım 800H. Üç: uygulama havacılıksa, ASME yerine MMPDS 6.4.1 tasarım izin değerleri ve AMS 5537 / AMS 5759 kabul yolu kullanılır — orada L-605 tam teçhizatlı bir malzemedir. Yapmamanız gereken şey, bir dağıtımcı sayfasından “azami çalışma sıcaklığı 980 °C” alıntılayıp bunun bir kod tasarım sıcaklığına dönüşmesine izin vermektir. O bir kabiliyet rakamıdır ve hiçbir kod onu kabul etmemektedir.
Müşteri “ASTM standardına uygun L-605 dikişsiz boru” istiyor. Ne teklif edeceğiz?
Dürüst cevap: öyle bir standart yoktur — ve bunu baştan söylemek sizi kurtarır. R30605 için yayımlanmış ürün şartnamesi yalnızca dört forma vardır: levha/sac/şerit/folyo (AMS 5537), bar/dövme kütüğü/dövme/halka (AMS 5759), kaynak teli ve elektrot (AMS 5796 / 5797), ve implant (ASTM F90, cerrahi tespit teli için ASTM F1091, uluslararası ISO 5832-5). Boru, tüp, fitting, flanş, cıvata ve döküm için R30605’i kapsayan bir ürün şartnamesi bulunmamaktadır. Tuzak burada başlıyor. Dağıtımcı sayfalarında L-605 tüp için düzenli olarak ASTM B626, halka için ASTM B637, dövme blok için ASTM B564 / B446 alıntılanmaktadır. Bunların hepsi NİKEL alaşımı şartnameleridir ve kobalt R30605’i kapsamazlar. Bir de “AMS 5759 — bar, dövme, halka ve tüp” yazan sayfalar vardır; AMS 5759’un başlığında tüp yoktur. Peki ne yapacaksınız? Ürünü satmaya devam edin, ama sipariş teyidine üç satır yazın: (1) kimya AMS 5759’a göre sertifikalanır; (2) mekanik kabul hangi değerlere göre yapılacaksa açıkça yazılır — çoğu durumda müşteri AMS 5759 bar minimumlarını kabul eder (≥862 MPa çekme, ≥310 MPa akma, ≥%30 uzama); (3) boyut ve yüzey toleransları üretici standardına veya müşteri resmine göre belirlenir. Bu üç satırı yazan tedarikçi, altı ay sonra kabul tartışması yaşamaz. Tıbbi stent tüpü dünyasında bu zaten böyle yürür: tüp ASTM F90 kimyası artı üretici prosedürü altında üretilir, bir tüp ürün şartnamesi altında değil.
Yanma odası astarımız L-605. 870 °C’de 10.000 saatten sonra sökümde çatladı. Malzeme hatalı mıydı?
Büyük olasılıkla hayır — büyük olasılıkla malzeme tam olarak beklendiği gibi davrandı ve şartname yanlış seçildi. Bu, L-605’in en iyi belgelenmiş sınırıdır ve üreticinin kendi broşürü bunu yazar. Olan şudur: L-605 ara sıcaklıklarda uzun süre kaldığında ikincil fazlar çökeltir ve oda sıcaklığı sünekliğini kaybeder. Yani parça servis sıcaklığında sağlamdır; soğuduğunda gevrektir. Çatlak çoğu zaman servis sırasında değil, soğuma sırasında veya sökme/taşıma sırasında oluşur — sizin tarifinizde olduğu gibi. Hangi faz sorumlu, işte orada kaynaklar ayrışıyor ve bunu saklamıyoruz. Üreticinin broşürü Co₂W Laves fazını gösterir. Bir fabrika 760–925 °C bandını verir. Buna karşılık hakemli bir yaşlandırma çalışması — 600 °C’de 3 ay, 800 °C’de 6 ve 12 ay, 1000 °C’de 3 ve 6 ay — Co₂W Laves fazını HİÇ GÖRMEMİŞTİR; bunun yerine 800 °C’de α-Co₃W (L1₂ düzenli) ve 800 ile 1000 °C’de W₃Co₃C (M₆C) karbür bulmuştur. Mühendislik sonucu her iki okumada da aynıdır, o yüzden faz tartışmasının sizi oyalamasına izin vermeyin. İkinci bir mekanizma da devrede olabilir: 870 °C, üreticinin 980 °C’lik oksidasyon tavanının altındadır, yani oksidasyon tek başına açıklamaz — ama sülfür içeren bir yakıt kullanıyorsanız ve yakıt değiştiyse tablo değişir. Ne yapmalı? Eğer parça gerçekten on binlerce saat 600–1000 °C bandında kalacaksa, L-605 o iş için doğru alaşım değildir — üretici bunu kendi broşüründe, ısıl kararlılığın kritik olduğu yerlerde daha yeni alaşımların üstün olduğunu söyleyerek yazar. Sülfidasyon da baskınsa 188 alaşımı, sadece oksidasyon ve kararlılık sorunsa 230 veya alaşım X yönüne bakın. L-605’i seçin kısa/orta süreli servis, yüksek kısa süreli dayanım, yapışma direnci veya soğuk şekillendirilebilirlik gerçekten gerekiyorsa.
Fiyat teklifimiz altı ay önceki teklifin çok üstünde. Kobaltta ne oldu?
Sorun alaşımda değil, kobalt hammaddesindedir ve bu bir arz-politika hikâyesidir. L-605 ağırlıkça yaklaşık %51 kobalttır — yani maliyeti neredeyse doğrudan kobalt fiyatıdır. Buna %15 tungsten eklenir ki o da ucuz bir element değildir. Alaşımın fiyatı bu iki elementin üzerine kuruludur ve nikel alaşımlarıyla aynı dalgayı takip etmez. Olanlar şunlar. Dünya kobalt üretiminin kabaca dörtte üçü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nden gelmektedir. DKC 21 Şubat 2025’te ihracata blanket yasak getirmiş, ardından Ekim 2025’te üretici başına üç aylık ihracatı sınırlayan bir kota sistemine geçmiştir. Sonuç fiyat tablosunda görünüyor: Ocak 2025’te ton başına 24.424 ABD doları olan kobalt, Ekim 2025’te 41.880 dolara çıkmıştır — yaklaşık %71 artış. Standart kalite kobalt hidroksit tarafında Ocak 2025 – Haziran 2026 arasında yaklaşık %167’lik bir artış bildirilmektedir. Endonezya kapasitesinin açığı kapatamadığı, DKC kotalarının 2026 boyunca sürmesinin beklendiği yayımlanmaktadır. Satın alma için pratik sonuç üç maddedir. Bir: uzun teklif geçerlilik süresi vermeyin; bu piyasada 30 günün üzerindeki bir fiyat taahhüdü risktir. İki: stok ile üretim arasındaki farkı müşteriye açıklayın — stoktan verilen malzemenin maliyeti eski, yeni dökümün maliyeti güncel kobalttır. Üç: alternatifi erken konuşun. Eğer uygulamada gerçekten gereken şey sülfidasyon direnci değil de sadece yüksek sıcaklık dayanımıysa, bir nikel esaslı alaşım hem teknik hem ticari olarak daha iyi bir cevap olabilir. Kobalt alaşımını, kobaltın getirdiği özelliğe gerçekten ihtiyaç varsa satın.
Veri sayfalarında sık rastlanan hatalar — sipariş vermeden önce kontrol edin
1. “ERCoCr-A” veya “RCoCr-A” L-605 dolgusu diye anılıyor — YANLIŞ. Bu sınıflandırma Stellite 6 tipi SERT DOLGU alaşımına aittir. AWS A5.14 de yanlış adrestir; A5.14 nikel esaslı çıplak dolgu şartnamesidir. L-605 dolgusunun AWS sınıflandırması yoktur; AMS 5796 (çıplak tel) ve AMS 5797 (örtülü elektrot) ile sipariş edilir. En az bir sarf malzemesi veri sayfası, tabloda L-605 kimyasını listelediği hâlde başlığına A5.13 RCoCrA yazmıştır. 2. R30605 için ASTM B serisi numaraları alıntılanıyor — YANLIŞ. Dağıtımcı sayfalarında dikişsiz tüp için ASTM B626, halka için ASTM B637, dövme için ASTM B564 / B446 görülmektedir. Bunların hepsi nikel alaşımı şartnamesidir. Ayrıca B626 zaten dikişli tüp şartnamesidir, dikişsiz değil. 3. “AMS 5759 — bar, dövme, halka ve tüp” yazılıyor — YANLIŞ. Şartnamenin başlığı bars, forging stock, forgings and rings‘tir. Tüp yoktur. 4. Kimyada “Mo %1,20–1,40” görünüyor — YANLIŞ. Şartname kimya tablolarında molibden yoktur; üreticinin nominal tablosunda yalnızca bir Mo ≤%1 artık tavanı vardır. Bir dağıtımcı bunu hem bir banta hem de tavanın üstüne çevirmiştir. 6. Yoğunluk dört farklı değerle dolaşıyor:9,07 (üreticinin kendi broşürü) · 9,13 (en yaygın) · 9,20 · 9,27 g/cm³. %2,2’lik fark ton fiyatına yansır. ve kendi brülör verisiyle desteklenir (1095 °C’de 500 saatte 635 µm üzeri kayıp). Dolaşımdaki 1090 / 1093 / 1095 °C rakamları kabiliyet sınırıdır. Bir sayfa ise “sürekli 1093 °C, kesintili 871 °C” yazarak hem üreticiyle hem kendisiyle çelişmektedir. 10. Kopma dayanımı ZAMAN TABANI olmadan veriliyor. “649 °C’de 269 MPa” cümlesi kullanılamaz: 100 saat mi, 1000 saat mi? Üreticinin tablosunda 649 °C 100 saat 328 MPa, 1000 saat 231 MPa‘dır. Süre yazılmamış bir kopma değerini asla tasarıma sokmayın. 11. Bar verisi sac tasarımında kullanılıyor. 871 °C 100 saat kopma: bar 114 MPa, sac 68 MPa — 1,7 kat fark. Sürünmede tane boyutu belirleyicidir; formu karıştırmayın. 12. “Isıl işlemle sertleştirilebilir” yazılıyor — YANLIŞ. L-605 katı çözelti alaşımıdır; dayanım yalnızca soğuk işten gelir. 718 alışkanlığıyla yazılmış bir yaşlandırma prosedürü bu alaşımda işe yaramaz. 14. ASME P numarası veya azami kod sıcaklığı veriliyor — YANLIŞ. R30605 için ASME Bölüm II Part D’de bir girdi, bir SB numarası, bir P-No. veya geçerli bir kod davası bu araştırmada bulunamamıştır. Bir kod sıcaklığı yayımlamayın. 15. Alaşım karışıklıkları.Haynes 188 (R30188) lantan içerir ve oksidasyonda yaklaşık yedi kat üstündür — L-605 değildir. Stellite 6B bir aşınma alaşımıdır, yapısal alaşım değildir. MP35N (R30035 / ASTM F562) Co-35Ni-20Cr-10Mo’dur, tungsteni yoktur. Stellite 25 ise gerçekten L-605’tir — tek meşru eş ad budur. 17. “HCl’ye yüksek dirençli” ile “korozif sulu ortamlar için tasarlanmamıştır” AYNI SAYFADA yazıyor. İkincisi doğrudur. L-605 için yayımlanmış bir izokorozyon eğrisi, CPT veya CCT değeri bulunamamıştır ve alaşımda molibden yoktur. Sulu korozyon işini C-276 veya C-22 ile yapın.
→ Haynes 25 stok durumu, ölçü ve AMS 5537 / AMS 5759 sertifikalı tedarik için bizimle iletişime geçin.