‌‌

AISI 316Ti / (1.4571) / UNS S31635 / AMS 5507 / AMS 5524

AISI 316Ti

UNS S31635 · W.Nr. 1.4571 · X6CrNiMoTi17-12-2 · %16,0-18,0 Cr – %10,0-14,0 Ni – %2,00-3,00 Mo – C ≤ %0,08 – Ti en az 5×(C+N), en çok %0,70 (ASTM A240, A479, A182) – kalan Fe. EN 10088’de 1.4571 bandı: C ≤ %0,08, Cr %16,5-18,5, Ni %10,5-13,5, Mo %2,0-2,5, Ti 5×C ile %0,70 arası. Ostenitik paslanmaz çeliktir: ÇÖKELME SERTLEŞMEZ, ısıl işlemle sertleştirilemez; mukavemet ancak soğuk işlemle artırılır. Titanyum bir sertleştirici değil, KARBON BAĞLAYICIDIR.

Karıştırılmaması gerekenler

AISI 321

Ne için

Kaynaklı olarak imal edilip sonra yüksek sıcaklıkta uzun süre çalışacak parçalar için alınır: kimya ve petrokimya proses ekipmanı, egzoz ve baca hattı, ısı eşanjörü, sıcak proses borulaması, selüloz ve tekstil tesisi ekipmanı. Titanyum karbonu TiC olarak bağlar;

Formlar

Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme. Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.

Standartlar

AMS NUMARASI DOĞRULANAMAMIŞTIR — 316Ti için hiçbir AMS numarası bulunamadı; doğrudan ASTM ve EN kullanılır. ASTM: A240 / SA-240 (levha, sac, şerit, S31635) · A479 / SA-479 (çubuk ve profil, S31635) · A182 / SA-182 (dövme flanş ve fitting, F316Ti) · A484 (genel şartlar). EN: 1.4571 · 10088-2 · 10088-3 · 10028-7 · 10216-5 · 10222-5 · ISO 15510.
316Ti İÇİN AMS NUMARASI YOKTUR (ams_yok). ATI, Elgiloy, Fine Tubes, Alleima, Outokumpu, thyssenkrupp, Aalco, Metalcor ve Abrams dahil taranan üretici bültenlerinin hiçbiri 316Ti için AMS numarası vermemektedir;

Artısı

Üç kalite içinde AYNI ANDA hem 316’nın mukavemet minimumunu hem 316L’nin duyarlılaşma direncini veren tek kalite budur. ASTM A240’ta 316Ti’nin çekme minimumu 515 MPa ve akma minimumu 205 MPa’dır; bunlar 316 ile AYNI, 316L’den 30 ve 35 MPa yüksektir.

Kaynak

Dolgu metali: American Boiler Company, 316Ti kaynağında yüksek sıcaklık kaynak dayanımının önemli olduğu yerlerde NİYOBYUM STABİLİZE dolgu (318/347 tipi) kullanılmasını, eşdeğer korozyon direnci için 316L dolgunun yeterli olduğunu yazar.

Sınırları

KLORÜRLÜ GERİLMELİ KOROZYON ÇATLAMASI: titanyum bu riski AZALTMAZ. Outokumpu Supra grubu ostenitiklerin (316L ve 316Ti dahil) klorür kaynaklı gerilmeli korozyon çatlamasına açık olduğunu, çekme gerilmesi ve yaklaşık 50 °C üzeri sıcaklık ile klorürün bir araya gelmesi halinde riskin doğduğunu yazar;

TEKLİF İSTE Tüm paslanmaz çelikler →TEKNİK DETAYLAR ↓

Veriler üretici veri sayfalarından derlenmiştir · sipariş öncesi güncel şartnameden teyit ediniz

‌‌

Bu sayfada · tıklayın, ilgili bölüme gider

Ürün Formuna Göre StandartlarKaynak, Isıl İşlem ve Talaşlı İmalat316Ti mi 316L mi?Sık Sorulan Sorular

KOROZYON DAYANIMI: AISI 316Ti korozyona dayanımı oldukça iyidir. Daha sert koşullu ortamlarda dubleks (1.4462) kalite malzeme tercih edilebilir.

ISI DAYANIMI: Bu ürün 316 paslanmaz çeliğin titanyum ilavesi ile üretilmiş halidir. Yüksek sıcaklıklar ve oksidasyon dayanımına sahiptir. 600-700°C sıcaklıklara dayanma gücüne sahiptir. Kaynak yapılabilirlik Titanyum içeriyor olması sebebiyle genellikle 316 Ti kalite paslanmaz çeliğin kaynaklanma performansının düşük olacağı sanılır, ancak bu bir yanılgıdır. Oldukça iyi bir kaynaklanma kabiliyeti olan 316 Ti, eğer yüksek kaynaklanma ihtiyacı olan bir iş ortamı söz konusu ise yerini 316 L’ye bırakabilir.‌‌

İŞLENEBİLİRLİK: 316 Ti kalite paslanmaz çeliğin işlenme kabiliyetinin arttırılması üretim sürecinde çok iyi ve kaliteli uygulamalar görerek, iyi bir şekilde tavlanmasına bağlıdır. Eğer düşük korozyon direnci içerek paslanmaz çelik kullanımı uygun ise işlenmesinin pratik olduğu 303 yahut 430 F model ürünler kullanılabilir.

ISIL İŞLEM: AISI 316Ti’nin ısıl işlem gereksinimleri, genel olarak AISI 316’ya benzerlik gösterse de titan katkısı nedeniyle bazı farklılıklar olabilir. Isıl işlemle sertleştirilemez.‌‌

KULLANIM ALANLARI :316 kalite paslanmaz çelik grubunun kullanım alanı malzemenin kaliteli olması sebebiyle çok geniştir.

Örneğin; aşındıran sıvıların tanklarında ve saklama kazanlarında, kimya ve petrokimya endüstrisinde, buhar kazanlarında, boya endüstrisinde, gıda tesislerinde ve madencilikte sıklıkla 316 kalite ve türevindeki kalitelerde paslanmaz çelik malzemeler kullanılır.‌‌

AISI 316Ti, özellikle intergranüler korozyon, yüksek sıcaklık dayanımı ve kimyasal direnç gerektiren uygulamalar için mükemmel bir malzemedir. Titan katkısı, AISI 316’ya göre daha iyi kaynak yapılabilirlik ve korozyon direnci sağlar. Bu nedenle, kimyasal işleme, enerji üretimi, denizcilik ve medikal endüstri gibi alanlarda sıklıkla tercih edilir.

Kimyasal Özellikler	Min.	Max.	‌‌	Mekanik Özellikler	Değer
C	-‌‌	0.08	‌‌	Tensile Strength (MPa)	500-700‌‌
Mn	-‌‌	2.00	‌‌	Proof Stress (MPa)	>200‌‌
Si	-‌‌	1.00	‌‌	Elongation A50 mm	40/30‌‌
P	0‌‌	0.045	‌‌	Hardness Brinell	215 Max HB‌‌
S	-‌‌	0.015	‌‌	Density	8.00 g/cm3‌‌
Cr	16.5‌‌	18.50	‌‌	Melting Point	1400 °C‌‌
Mo	2.00‌‌	2.50	‌‌	Modulus of Elasticity	200 kN/mm²‌‌
Ni	10.50‌‌	13.50	‌‌	Electrical Resistivity	0,75 nΩ.m‌‌
Ti	5xC‌‌	0.70	‌‌	Thermal Conductivity	15 W/m.K‌‌
	‌‌		‌‌	Thermal Expansion	15.9 x10^-6 /K‌‌

STANDARTLAR

AISI316Ti
EN 1.4571‌‌
DIN X6CrNiMoTi17-12-2
UNS S31635‌‌
ASTM A276
ASME SA-276‌‌
ASTM A479
ASME SA-479‌‌
ASTM A484
ASME SA-484‌‌
ASTM A240
ASME SA-240‌‌
AMS 5507 Sheet / strip/ plate (316L)
AMS 5649 Bar / wire / forging (FM)‌‌
AMS 5524 Sheet / strip / plate (316)
AMS 5573 Seamless tube‌‌
AMS 5584 Seamless/welded tube
AMS 5648 Bar / wire / forging (316)‌‌
AMS 5653 Bar / wire / forging (316L)

‌‌

Benzer ürünler

AISI 321 · AISI 904L · Nitronic 50 · AISI 303 · Östenitik çelikler →‌‌

‌‌

Standartlar ve Karşılıkları · AISI 316Ti

Ticari ad‌‌	AISI 316Ti
UNS‌‌	S31635
W.Nr (DIN/EN)‌‌	1.4571
AMS‌‌	5507 · 5524 · 5573 · 5584 · 5648 · 5649 · 5653
ASTM‌‌	A276 · A479 · A484 · A240
Temin edilebilen formlar‌‌	Yuvarlak çubuk · Lama · Levha · Sac · Boru · Dövme Tüm formlar sipariş bazlı temin edilmektedir.

‌‌

Ürün Formuna Göre Standartlar‌‌

ÜRÜN FORMUNA GÖRE STANDARTLAR

‌‌

Ürün formu	Standartlar
Levha	AMS NUMARASI YOK. ASTM A240 / ASME SA-240 (S31635) · EN 10088-2 · EN 10028-7 · ISO 15510‌‌
Sac ve şerit	AMS NUMARASI YOK. ASTM A240 / ASME SA-240 (S31635) · EN 10088-2 · ISO 15510‌‌
Yuvarlak çubuk, lama (kare ve altıgen dahil)	AMS NUMARASI YOK. ASTM A479 / ASME SA-479 (S31635) · ASTM A484 (genel şartlar) · EN 10088-3. ASTM A276’nın S31635’i kapsadığı DOĞRULANAMAMIŞTIR; çubuk için doğrulanmış şartname A479’dur.‌‌
Tel	AMS NUMARASI YOK. EN 10088-3. ASTM A580’in S31635’i kapsadığı doğrulanamamıştır; Alloy Wire ürününü ASTM A240 ve EN 10088-3 ile listeler.‌‌
Dövme	AMS NUMARASI YOK. ASTM A182 / ASME SA-182 (F316Ti) · ASTM A484 · EN 10222-5 · EN 10088-3‌‌
Flanş	AMS NUMARASI YOK. ASTM A182 / ASME SA-182 (F316Ti) — dövme flanş, fitting ve valf parçası · boyut için ASME B16.5 / B16.47 · EN 10222-5‌‌
Fitting (bağlantı parçası)	AMS NUMARASI YOK. ASTM A182 / ASME SA-182 (F316Ti) dövme fitting için doğrulanmıştır · boyut için ASME B16.9 / B16.11. ASTM A403 WP316Ti yalnızca satıcı sayfalarında görülmüştür ve kapsam DOĞRULANAMAMIŞTIR.‌‌
Dikişsiz ve dikişli pipe	AMS NUMARASI YOK. EN 10216-5 (dikişsiz). ASTM A312’nin S31635’i kapsadığı DOĞRULANAMAMIŞTIR; taranan A312 metninde TP316Ti bulunamamıştır, yalnızca satıcı sayfalarında görülmüştür. Sipariş öncesi şartnamenin güncel baskısındaki kalite listesi teyit edilmelidir.‌‌
Dikişsiz ve dikişli tube (kazan, kızdırıcı, eşanjör)	AMS NUMARASI YOK. EN 10216-5. ASTM A213 / ASME SA-213 (TP316Ti) iki bağımsız kaynakta görülmüştür (Fine Tubes ürününü A213 ve BS EN 10216-5 ile üretir; bir tube üreticisinin A213 tablosu TP316Ti satırını verir); dört kaynak eşiği aşılmadığı için TEYİT EDİLMİŞ sayılmamıştır.‌‌

316Ti İÇİN AMS NUMARASI YOKTUR. Taranan hiçbir üretici bülteni veya SAE kaynağı 316Ti’ye ait bir AMS numarası vermemektedir. 316 ve 316L’nin AMS numaraları (5524, 5648, 5507, 5653, 5573, 5690) 316Ti’ye AİT DEĞİLDİR ve 316Ti yerine sipariş edilemez. Dört bağımsız kaynakla doğrulanan tek ASTM kapsamı A240’tır. A479 (S31635) ve A182 (F316Ti) sırasıyla iki ve üç bağımsız kaynakta görülmüştür ve bu şekilde işaretlenmiştir. ASTM A276, A312, A403 ve A580 için S31635 kapsamı DOĞRULANAMAMIŞTIR; satıcı sayfalarındaki ifadeler kaynak sayılmamıştır. EN numaraları bilgi amaçlıdır; sipariş hangi şartnameye açıldıysa o şartnamenin kabul ölçütü geçerlidir.

AISI 316Ti, Avrupa’da 1.4571 adıyla yaygın olan titanyum stabilize 316 türevidir. Sipariş açısından iki kritik nokta var. Birincisi, EN 1.4571 ile ASTM S31635 birebir denk değildir — analiz aralıkları ve titanyum minimum formülü farklıdır. İkincisi ve daha sık sorun çıkaranı: ASTM A312 (en yaygın paslanmaz proses borusu standardı) TP316Ti derecesini içermez. ASTM tarafında tüp için doğru referans A213’tür.‌‌

Ürün Formuna Göre Standartlar · AISI 316Ti (S31635 / 1.4571)

Sac · Levha · Şerit‌‌	EN 10088-2 · EN 10028-7 · ASTM A240 / ASME SA-240 (S31635)
Çubuk · Profil‌‌	EN 10088-3 · EN 10272 · ASTM A276 · ASTM A479
Dövme · Halka · Flanş‌‌	EN 10250-4 · EN 10222-5 · ASTM A182 Gr. F316Ti
Dikişsiz boru · tüp‌‌	EN 10216-5 · EN 10297-2 · ASTM A213 / SA-213 TP316Ti
Dikişli boru · tüp‌‌	EN 10217-7 · EN 10296-2
Bağlantı parçaları‌‌	EN 10253-3 · EN 10253-4
Tel‌‌	EN 10088-3 · EN 10263-5
Kaynak teli‌‌	AWS A5.9 ER318 = EN ISO 14343 W/G 19 12 3 Nb = W.Nr 1.4576
Kaynak elektrodu‌‌	AWS A5.4 E318-16 · E318-17
ASTM A312 (proses borusu)‌‌	Kapsam dışı — A312’de TP316Ti yoktur; tüp için A213 kullanılır

EN ile ASTM analiz farkı: EN 1.4571’de Mo %2,00–2,50 · Cr %16,50–18,50 · Ni %10,50–13,50 · S ≤ %0,015 ve Ti ≥ 5×C; ASTM S31635’te Mo %2,00–3,00 · Cr %16,0–18,0 · Ni %10,0–14,0 · S ≤ %0,030 ve Ti ≥ 5×(C+N). Mekanik minimumlar da farklıdır: EN 10088-2 soğuk haddelenmiş sacda akma ≥ 240 MPa, ASTM A240’ta ≥ 205 MPa. Bir sertifikanın ikisine birden uyduğunu varsaymayın — çift sertifikasyon isteyin.‌‌

Kaynak, Isıl İşlem ve Talaşlı İmalat

‌‌

ISIL İŞLEM — ŞEMATİK

TİTANYUM STABİLİZASYONU — 316Ti’yi 316 ve 316L’den ayıran nokta

Adım‌‌	TİTANYUM STABİLİZASYONU — 316Ti’yi 316 ve 316L’den ayıran nokta
Özet‌‌	Bu bir ısıl işlem kademesi değildir; aşağıdaki çevrimin neden üç kalitede de AYNI olduğunu ve farkın nereden geldiğini açıklar.
Açıklama‌‌	316Ti’nin 316’dan farkı TİTANYUMDUR; 316L’den farkı ise KARBONU DÜŞÜRMEK YERİNE BAĞLAMASIDIR. Üç kalitenin krom (%16,0-18,0), nikel (%10,0-14,0) ve molibden (%2,00-3,00) bandı ASTM A240’ta aynıdır; ısıl işlem çevrimi AYNIDIR; çözelti tavı sıcaklığı ve soğutma şartı AYNIDIR. 316L karbonu %0,030’a düşürerek çözer ve bedelini akma dayanımıyla öder (ASTM A240’ta 205 MPa yerine 170 MPa). 316Ti karbonu %0,08’de bırakır ve titanyumla TiC olarak bağlar; karbon krom karbürü oluşturacak biçimde serbest kalmaz. Sonuç: 316L’nin duyarlılaşma direnci, 316’nın 205 MPa akma minimumu korunarak elde edilir. Titanyum sıcaklıkta da bağlı kaldığı için bu direnç kısa kaynak ısı çevriminde değil, UZUN SÜRELİ SERVİSTE de geçerlidir.
Şart‌‌	Ti en az 5×(C+N), en çok %0,70 (ASTM A240, A479, A182) · Ti 5×C ile %0,70 arası (EN 1.4571). Karbon tavanı %0,08’dir, yani 316 ile AYNIDIR.

‌‌

ÇÖZELTİ TAVI (solution anneal) — tek geçerli ısıl işlem budur

Adım	ÇÖZELTİ TAVI (solution anneal) — tek geçerli ısıl işlem budur‌‌
Özet	Soğuk işlemi geri alır, krom karbürlerini katı çözeltiye sokar, tane yapısını yeniler ve korozyon direncini geri kazandırır. DAYANIM ARTIRMAZ, DÜŞÜRÜR. Teslim durumu budur; ASTM A240, A276, A479, A312, A213 ve A182 malzemeyi bu durumda ister.‌‌
Sıcaklık	Kaynaklar bandın uçlarında ayrışır, HEPSİ KAYNAK ADIYLA: worldstainless grade sheet 1010-1120 °C · Aalco 1010-1120 °C · AZoM 1010-1120 °C · ATI 1040-1175 °C (1900-2150 °F) · Jacquet 1040-1175 °C · thyssenkrupp 1.4404 1030-1110 °C · Outokumpu 1000-1100 °C · Sandmeyer en az 1038 °C (1900 °F). TEK SAYI YAZILMAMIŞTIR, ORTALAMA ALINMAMIŞTIR. Pratik zarf: yaklaşık 1010-1175 °C. ŞARTNAME TABANI AYRIDIR ve bağlayıcı olan odur: ASTM A312, A213, A479 ve A182 en az 1040 °C (1900 °F) ister.‌‌
Süre	Tek bir süre dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır, bu yüzden yazılmamıştır. Süre, kesitin tamamının sıcaklığa gelmesine göre belirlenir; süre uzatmak fayda getirmez, tane büyümesi getirir.‌‌
Soğutma	HIZLI SOĞUTMA ZORUNLUDUR — tercih değil, metalurji şartıdır. Su verme veya hızlı hava/gaz soğutma. Amaç, yaklaşık 816-427 °C aralığını karbür yeniden çökelmeden geçmektir (ATI, Jacquet). ATI ölçüyü şöyle verir: tav sıcaklığından siyah tava kadar üç dakikadan kısa sürede soğutulmalıdır. ASTM A312, A213 ve A479 ‘suda su verme veya başka yolla hızlı soğutma’ der; ASTM A182 çözelti tavı + su verme ister. Yavaş soğutma işlemi geçersiz kılar: parça duyarlılaşma bandında kalır.‌‌
Ne için	Sıcak ve soğuk şekillendirme sonrası; kaynak sonrası korozyon direncini geri kazanmak için; duyarlılaşma bandında kalmış bir parçayı kurtarmak için.‌‌
Şartnameler	ASTM A240 · A276 · A479 · A312 · A213 · A182 · A484 (genel şartlar)‌‌

STABİLİZASYON TAVI (stabilizing anneal) — YALNIZCA 316Ti’DE ANLAMLIDIR

Adım‌‌	STABİLİZASYON TAVI (stabilizing anneal) — YALNIZCA 316Ti’DE ANLAMLIDIR
Özet‌‌	Titanyumun karbonu TiC olarak bağlamasını tamamlayan ara sıcaklık işlemidir. 316 ve 316L’de karşılığı yoktur, çünkü bağlayacak titanyum yoktur. Bu bir sertleştirme kademesi DEĞİLDİR.
Sıcaklık‌‌	DÖRT BAĞIMSIZ KAYNAKLA DOĞRULANAMAMIŞTIR, bu yüzden karta sayı olarak yazılmamıştır. Bulunanlar KAYNAK ADIYLA: ATI 316Ti bülteni 845-900 °C (1550-1650 °F) · PipingPipeline’ın ASTM A240 316Ti sayfası 845-900 °C (1550-1650 °F), en az 2 saat, ardından hızlı hava soğutma · AZoM ısıl işlem makalesi (321 kalitesi için) 870-900 °C, 2-4 saat, ardından hızlı soğutma. Fine Tubes ve Elgiloy işlemi sayı vermeden ‘ara sıcaklık ısıl işlemi’ olarak tarif eder.
Süre‌‌	Tek bir süre dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır. PipingPipeline en az 2 saat, AZoM (321 için) 2-4 saat verir.
Soğutma‌‌	Hızlı soğutma. PipingPigeline hızlı hava soğutma, AZoM hızlı soğutma der.
Ne için‌‌	Titanyumun karbonla reaksiyona girip titanyum karbürü oluşturmasını sağlamak; böylece servis sırasında krom karbürü oluşacak serbest karbon kalmaz. ATI ve Elgiloy bunu ‘servis sırasında duyarlılaşmaya yatkınlığı belirgin biçimde azaltır’ diye tarif eder.
Uyarı‌‌	ÜST SINIR UYARISI — 316Ti’YE ÖZGÜDÜR: Outokumpu, titanyumla stabilize kalitede 1070 °C üzerindeki TAV sıcaklıklarının taneler arası korozyon direncini bozabileceğini yazar. Bu uyarı 316 ve 316L için yoktur ve çözelti tavı üst sınırının 316Ti’de daha dikkatli tutulması gerektiği anlamına gelir.

‌‌

GERİLME GİDERME

Adım	GERİLME GİDERME‌‌
Özet	Ostenitik yapıda gerilme giderme, duyarlılaşma bandının içinden geçmeden yapılmak zorundadır. Bu yüzden tek bir standart reçete yoktur.‌‌
Açıklama	SAYISAL TEK REÇETE VERİLMEMİŞTİR — hiçbir sıcaklık/süre çifti dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır. Bulunanlar, HEPSİ KAYNAK ADIYLA: TWI ‘ostenitik paslanmaz kaynaklarının çoğu kaynak sonrası ısıl işlem gerektirmez’ der; boyutsal kararlılık için yaklaşık 400 °C kısmi rahatlama, gerilmeli korozyon direnci için yaklaşık 1000 °C, tam çözelti tavı için 1000 °C üzeri verir · AZoM 400 °C altı yalnızca kısmi rahatlama, 425-925 °C etkili ama duyarlılaşma riskli, tam çözüm yaklaşık 1080 °C çözelti tavı · Alloy Wire 316Ti teli için 250 °C / 1 saat / havada. PRATİK KURAL: gerilme gidermek için parçayı duyarlılaşma bandında bekletme; ya bandın çok altında (≈400 °C) kısmi rahatlama yap, ya da tam çözelti tavına çık ve hızlı soğut.‌‌

Kaçınılacak bölge

Adım‌‌	DUYARLILAŞMA BANDI — krom karbürü çökelmesi (M23C6)
Sıcaklık‌‌	Kaynaklar bandın uçlarında ayrışır, HEPSİ KAYNAK ADIYLA: ATI 427-816 °C (800-1500 °F) · Jacquet 427-816 °C · worldstainless grade sheet 425-860 °C · Aalco 425-860 °C · AZoM 425-860 °C · Alleima 450-850 °C · Abrams 450-850 °C. TEK SAYI YAZILMAMIŞTIR, ORTALAMA ALINMAMIŞTIR. Pratik zarf: yaklaşık 425-870 °C.
Açıklama‌‌	KAÇINILACAK BÖLGE. Bu bir sertleştirme kademesi DEĞİLDİR; bu alaşım çökelme sertleşmez. Bu bantta krom, tane sınırlarında krom karbürü (M23C6) olarak çöker; tane sınırı komşuluğu kromca fakirleşir ve malzeme taneler arası korozyona (duyarlılaşma) açık hale gelir. 316Ti’de titanyum karbonu TiC olarak bağladığı için bu bantta krom karbürü çökelmesi engellenir: Alleima ve Abrams bunu 450-850 °C aralığında uzun süreli tutmada taneler arası korozyonun önlenmesi olarak yazar. ANCAK BANT ORTADAN KALKMAZ; titanyum bandı zayıflatır. Karbon tavanı %0,08’de kaldığı için stabilizasyonun etkinliği Ti/(C+N) oranına bağlıdır. 316Ti’nin üç kalite içindeki yeri budur: bandın içinde UZUN SÜRE çalışacak parça için doğru kalite budur.

Şema şematiktir; zaman ekseni ölçekli değildir. Yayımlanmış bir TTT/CCT eğrisi kullanılmadığı için eğri çizilmemiştir. BU ALAŞIM OSTENİTİKTİR: ÇÖKELME SERTLEŞMEZ, ısıl işlemle sertleştirilemez. H900 / H1075 benzeri bir YAŞLANDIRMA KADEMESİ YOKTUR ve yaşlandırma diyagramı çizilmemiştir. Aşağıdaki STABİLİZASYON TAVI bir yaşlandırma kademesi DEĞİLDİR; sertlik veya dayanım artırmaz, yalnızca karbonu titanyum karbürü olarak bağlar. Mukavemet ancak SOĞUK İŞLEMLE artırılır. Bu alaşım ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. Yaşlandırma (H900, H1025, H1075, H1150 vb.) kademesi YOKTUR; yaşlandırma diyagramı çizilmemiştir. Stabilizasyon tavı bir yaşlandırma kademesi DEĞİLDİR; dayanım veya sertlik artırmaz, yalnızca karbonu TiC olarak bağlar. Isıl işlem çevrimi 316, 316L ve 316Ti için AYNIDIR. Tek yapısal ek kademe 316Ti’deki stabilizasyon tavıdır. Stabilizasyon tavı sıcaklığı dört bağımsız kaynakla doğrulanamamıştır; bulunanlar KAYNAK ADIYLA verilmiştir, tek sayı yazılmamıştır. Zaman ekseni ölçekli değildir; yayımlanmış TTT/CCT eğrisi kullanılmamıştır. 316Ti’ye ÖZGÜ üst sınır: Outokumpu 1070 °C üzeri tav sıcaklıklarının taneler arası korozyon direncini bozabileceğini yazar. Bu uyarı 316 ve 316L’de yoktur.

‌‌

Kaynak

TIG, MIG/MAG, örtülü elektrot, tozaltı, lazer ve direnç kaynağı uygulanabilir; karbürizasyon riski nedeniyle oksi-asetilen kaynağı yapılmaz. Ön ısıtma ve kaynak sonrası ısıl işlem normalde gerekmez. “316Ti kaynak teli” diye bir ürün yoktur — titanyum kaynak arkında hızla buharlaşır ve kaynak metaline geçmez; bu yüzden AWS A5.9’da ER316Ti sınıfı bulunmaz. Stabilize kaynak metali isteniyorsa niyobyumla stabilize ER318 (1.4576) kullanılır; yaklaşık 400 °C’ye kadar servis için ER316L ile de başarıyla kaynak edilir.‌‌

Bıçak çizgisi korozyonu (knife-line attack): Kaynak dikişine bitişik, 1150 °C üzerine çıkan dar bir bantta TiC çözünür. Parça sonradan hassaslaşma aralığında (~450–850 °C) çalışırsa bu dar bantta krom karbür çöker ve taneler arası korozyon oluşur. Bu risk 316L’de yoktur — stabilize kalitelere özgüdür ve tasarımda hesaba katılmalıdır.

Isıl işlem‌‌

Tam ostenitiktir; ısıl işlemle sertleştirilemez, yalnızca soğuk deformasyonla pekleşir. Uygulanan tek işlem çözelti tavıdır: EN pratiğinde 1020–1120 °C, ASTM A213’te en az 1040 °C, ardından su verme veya eşdeğer hızlı soğutma. Bir üretici, titanyum stabilize kalitelerde 1070 °C üzerindeki tav sıcaklıklarının taneler arası korozyon direncini bozabileceğini belirtir ve 1070 ± 40 °C önerir; pratikte 1040–1080 °C güvenli banttır. Sıcak şekillendirme 900–1200 °C bandında yapılır ve sonrasında çözelti tavı gerekir. Standart teslim durumu EN’de +AT, ASTM’de tavlıdır.

Talaşlı imalat‌‌

316Ti, 316L’den daha zor işlenir. Sert titanyum karbonitrürler takım aşınmasını artırır ve işlenebilirliği düşürür. Kesici ağız daima keskin olmalıdır; körelmiş ağız aşırı pekleşme yaratır. Isıl iletkenlik düşük olduğundan bol ve sürekli soğutma sıvısı şarttır. Teslim sertliği ≤ 215 HB (EN) / ≤ 217 HBW (ASTM); soğuk işlemle belirgin şekilde yükselir.

Yüzey kalitesi — bilinmesi gereken dezavantaj: Sert titanyum karbonitrürler parlatma sırasında yüzeyden koparak “kuyruklu yıldız izi” bırakır. Bu nedenle 1.4571 dekoratif, parlatılmış (BA, satine, ayna) yüzey isteyen işler için uygun değildir; bu işlerde 316L kullanılır. Stabilize kaliteler, aynı koşullarda düşük karbonlu kalitelerden daha yüksek inklüzyon içeriğine sahiptir.‌‌

316Ti mi 316L mi?

Teknik olarak varsayılan 316L‘dir. 316Ti yalnızca yüksek sıcaklıkta mukavemet ve uzun süreli kalıcı hassaslaşma direnci gerektiğinde teknik olarak gerekçelidir.‌‌

Karşılaştırma · 316Ti (1.4571) ile 316L (1.4404)

Stabilizasyon‌‌	316Ti: Ti ile, karbon ≤ %0,08 taşınabilir · 316L: karbon ≤ %0,030’a düşürülerek
Koruma süresi‌‌	316L’nin koruması kaynak süresi içindir; uzun süreli yüksek sıcaklıkta düşük karbonlu kaliteler de hassaslaşır. 316Ti’nin TiC’si kalıcıdır
Yüksek sıcaklık mukavemeti‌‌	316Ti daha yüksek (karbon ≤%0,08); düşük karbonlu kaliteler yüksek sıcaklık için önerilmez
Sürekli servis (havada)‌‌	Yaklaşık 850 °C
Hassaslaşma aralığı‌‌	Yaklaşık 450–850 °C
Korozyon direnci‌‌	PREN ≈ 24 — 316/316L ile aynı seviye. Titanyumun çukurcuk ve gerilmeli korozyon çatlaması direncine olumsuz etkisi vardır
Parlatılabilirlik‌‌	316Ti: uygun değil · 316L: uygun
Bıçak çizgisi korozyonu‌‌	316Ti: risk var · 316L: yok
ASTM proses borusu (A312)‌‌	316Ti: kapsam dışı · 316L: TP316L olarak kapsamda

Pratik kural: yüksek sıcaklık + uzun süreli servis → 316Ti. Parlatılmış yüzey, soğuk şekillendirme, çukurcuk/gerilmeli korozyon kritikliği veya ABD proje şartnamesi → 316L. Diğer seçenekler: AISI 321 (molibdensiz, Ti stabilize) ve AISI 904L (süper ostenitik).‌‌

Sık Sorulan Sorular

“1.4571 = S31635” diyebilir miyim, sertifika denkliği kabul edilir mi?‌‌

Tam denk değildir. Aynı malzeme ailesidir ama analiz aralıkları farklıdır: EN’de Mo %2,00–2,50, ASTM’de %2,00–3,00; EN kükürt sınırı yarı yarıya daha sıkı; ASTM azot sınırı koyar, EN koymaz. En kritik fark titanyum minimumudur: EN’de 5×C, ASTM’de 5×(C+N) — azot içeren dökümlerde ASTM daha yüksek titanyum ister. 1.4571 sertifikalı malzeme çoğunlukla S31635 aralığına düşer, ama otomatik olarak değil. Mekanik minimumlar da farklıdır. Çift sertifikasyon isteyin ve döküm analizini iki aralığa karşı da kontrol ettirin.

316Ti’yi hangi dolgu teliyle kaynatmalıyım?‌‌

316Ti teli yoktur. Stabilize kaynak metali isteniyorsa niyobyumla stabilize ER318 (EN ISO 14343 W/G 19 12 3 Nb, W.Nr 1.4576) kullanın; örtülü elektrotta karşılığı E318-16 / E318-17’dir. Alternatif olarak ER316L ile de başarıyla kaynak edilir ve yaklaşık 400 °C’ye kadar servis için yeterlidir. Kaynak sonrası ısıl işlem normalde gerekmez; ancak parça sonradan 450–850 °C’de çalışacaksa bıçak çizgisi korozyonu riskini tasarımda hesaba katın.

Avrupa’da 316Ti, ABD’de 316L yaygın — neden?‌‌

Teknik gerekçeden çok şartname eylemsizliği. Modern üretim yöntemleri (AOD/VOD) düşük karbonlu kaliteleri mümkün kıldıktan sonra stabilize kalitelerin yerini büyük ölçüde 316L aldı. Avrupa’da, özellikle kimya sanayiinde, mevcut tasarım çizimlerindeki şartnameyi değiştirmenin maliyeti nedeniyle 1.4571 “geleneksel” kalite olarak kullanılmaya devam ediyor. ABD tarafında ise sistem 316Ti’yi yalnızca A240/A276/A479/A213/A182’de tanır; en yaygın proses borusu standardı A312’de TP316Ti yoktur ve AWS’de ER316Ti sınıfı bulunmaz.

‌‌

MUKAVEMET DEĞERLERİ

Koşul	Sertlik	Akma MPa	Çekme MPa	Uzama
ASTM A240 / ASME SA-240 · levha, sac, şerit (S31635)‌‌	217 HBW maks. · 95 HRB maks.	205‌‌	515	%40‌‌
ASTM A479 / ASME SA-479 · basınçlı kap ve kazan için çubuk ve profil (S31635), tavlı	—‌‌	205	515‌‌	DÖRT KAYNAKLA DOĞRULANMADI — yazılmadı
ASTM A182 / ASME SA-182 · dövme flanş, fitting ve valf parçası (F316Ti)‌‌	—	205‌‌	515	DÖRT KAYNAKLA DOĞRULANMADI — yazılmadı‌‌

TÜM SATIRLAR ŞARTNAME MİNİMUMUDUR ve oda sıcaklığı içindir; tipik değer DEĞİLDİR, hesaba tipik değer konmaz. Bu alaşım ÇÖKELME SERTLEŞMEDİĞİ İÇİN satırlar yaşlandırma koşuluna göre değil, ŞARTNAME ve ÜRÜN FORMUNA göre ayrılmıştır; H900 / H1075 benzeri bir koşul sütunu YOKTUR. Stabilizasyon tavı da bir mukavemet koşulu değildir ve bu tabloda sütunu yoktur. DİKKAT — 316Ti’DE ŞARTNAME KAPSAMI DAR: dört bağımsız kaynakla tam doğrulanan tek şartname ASTM A240’tır. ASTM A479 (S31635) ve ASTM A182 (F316Ti) tablolarında çekme ve akma minimumları 515 / 205 MPa olarak görülmüştür ve bu iki değer S31635 için birden çok şartnamede aynı olduğundan tabloya alınmıştır; ancak bu iki şartnamenin UZAMA ve KESİT DARALMASI değerleri dört kaynak eşiğini aşmadığı için BOŞ BIRAKILMIŞTIR (bulunan değerler ‘atlananlar’ listesindedir). ASTM A276 ve A312 metinlerinde S31635 DOĞRULANAMADIĞI için bu iki şartname için satır açılmamıştır. Çekme ve akma minimumu 316 ile AYNIDIR (515 / 205 MPa) ve 316L’den 30 ve 35 MPa yüksektir; 316Ti’nin pratikteki değeri buradadır. SOĞUK İŞLENMİŞ TEMPERLER BU TABLOYA ALINMAMIŞTIR. Hiçbir satır tipik değer değildir; hepsi şartname minimumudur. Çekme ve akma minimumu 316 ile AYNIDIR (515 / 205 MPa); 316L’den 30 ve 35 MPa yüksektir. 316Ti’nin sayısal üstünlüğü budur. Yalnızca ASTM A240 satırı dört bağımsız kaynakla tam doğrulandı; A479 ve A182’de yalnızca çekme ve akma verildi. ASTM A276 ve A312 için kapsam doğrulanamadığı için bu satırlar BOŞ bırakıldı; satıcı sayfalarındaki ‘A276 316Ti’ ve ‘A312 TP316Ti’ ifadeleri kaynak sayılmadı. Sertlik tavanı yalnızca A240’ta bulundu (217 HBW / 95 HRB). Elgiloy ve Combmet’in verdiği 620 MPa çekme / 248 MPa akma / %54 uzama / 76 HRBW değerleri TİPİK değerlerdir, şartname minimumu değildir ve tabloya KONMAMIŞTIR.

316 — 316L — 316TI KARŞILAŞTIRMASI

A · KARBON VE TİTANYUM — ASTM A240 bileşim tablosu (AYNI TABLO). Üç kalitenin farkı burada başlar.

ASTM A240 / ASME SA-240 bileşim tablosu. Üç UNS de bu tablodadır.

‌‌

Ölçüt	AISI 316	AISI 316L	AISI 316Ti	Fark
Karbon (C) tavanı	%0,08 maks.‌‌	%0,030 maks.	%0,08 maks.‌‌	316L’nin karbonu 316’nın 2,7 katı DÜŞÜĞÜ. 316Ti’nin karbonu 316 ile AYNIDIR — 316Ti karbonu düşürerek değil, titanyumla çözer.
Titanyum (Ti)‌‌	Şartnamede yok	Şartnamede yok‌‌	En az 5×(C+N), en çok %0,70	316Ti’yi ayıran TEK element budur. Titanyum karbonu TiC olarak bağlar, böylece karbon krom karbürü oluşturmak üzere serbest kalmaz.‌‌
Krom (Cr)	%16,0-18,0‌‌	%16,0-18,0	%16,0-18,0‌‌	FARK YOK
Nikel (Ni)‌‌	%10,0-14,0	%10,0-14,0‌‌	%10,0-14,0	FARK YOK‌‌
Molibden (Mo)	%2,00-3,00‌‌	%2,00-3,00	%2,00-3,00‌‌	FARK YOK. Molibden üçünde de aynıdır; 300 serisinin 304’e göre çukurcuk direnci farkı buradan gelir, üç 316 kalitesi arasındaki farktan değil.
Azot (N)‌‌	%0,10 maks.	%0,10 maks.‌‌	%0,10 maks.	FARK YOK‌‌

B · ŞARTNAME MİNİMUMLARI — ASTM A240 mekanik tablosu (AYNI TABLO, oda sıcaklığı, çözelti tavlı)

ASTM A240 / ASME SA-240 mekanik tablosu. Değerler ŞARTNAME MİNİMUMUDUR, tipik değer değildir.

Ölçüt	AISI 316	AISI 316L	AISI 316Ti	Fark
Çekme dayanımı minimumu‌‌	515 MPa (75 ksi)	485 MPa (70 ksi)‌‌	515 MPa (75 ksi)	316 ve 316Ti EŞİT; 316L 30 MPa geride.‌‌
Akma dayanımı minimumu (%0,2)	205 MPa (30 ksi)‌‌	170 MPa (25 ksi)	205 MPa (30 ksi)‌‌	316 ve 316Ti EŞİT; 316L 35 MPa geride. Düşük karbonun BEDELİ budur ve 316Ti bu bedeli ödemez.
Uzama minimumu‌‌	%40	%40‌‌	%40	FARK YOK‌‌
Sertlik tavanı	217 HBW · 95 HRB‌‌	217 HBW · 95 HRB	217 HBW · 95 HRB‌‌	FARK YOK

C · ISIL İŞLEM — ASTM A479 ısıl işlem şartı (AYNI TABLO)

ASTM A479 / ASME SA-479 ısıl işlem şartı; ostenitik kalitelerin tamamı aynı satıra tabidir. ASTM A312 ve A213 de aynı şartı verir.

‌‌

Ölçüt	AISI 316	AISI 316L	AISI 316Ti	Fark
İşlem tipi	Çözelti tavı + hızlı soğutma‌‌	Çözelti tavı + hızlı soğutma	Çözelti tavı + hızlı soğutma‌‌	FARK YOK — ÜÇÜ DE ÇÖKELME SERTLEŞMEZ. Hiçbirinde H900 / H1075 benzeri yaşlandırma kademesi yoktur.
Minimum sıcaklık‌‌	1040 °C (1900 °F)	1040 °C (1900 °F)‌‌	1040 °C (1900 °F)	FARK YOK‌‌
Soğutma	Suda su verme veya başka yolla hızlı soğutma‌‌	Suda su verme veya başka yolla hızlı soğutma	Suda su verme veya başka yolla hızlı soğutma‌‌	FARK YOK
Ek kademe‌‌	Yok	Yok‌‌	STABİLİZASYON TAVI — yalnızca 316Ti’de anlamlıdır (bkz. ısıl işlem diyagramı)	Üç kalitenin ısıl işlem çevriminde tek yapısal fark budur.‌‌

D · DUYARLILAŞMA DİRENCİ — mekanizma; sayısal laboratuvar verisi DEĞİLDİR

Bu blok bir laboratuvar tablosu değildir; A bloğundaki karbon ve titanyum farkının doğrudan sonucudur ve üretici teknik bültenlerinin ortak ifadesidir. Sayısal bir duyarlılaşma süre/sıcaklık eğrisi dört bağımsız kaynakla doğrulanamadığı için VERİLMEMİŞTİR.

Ölçüt	AISI 316	AISI 316L	AISI 316Ti	Fark
Mekanizma‌‌	Yok — karbon serbesttir	Karbon tavanı düşürülmüştür (%0,030); çökelecek karbon azdır‌‌	Titanyum karbonu TiC olarak bağlar; karbon krom karbürü oluşturamaz	316L karbonu AZALTIR, 316Ti karbonu BAĞLAR. İki ayrı çözüm yolu.‌‌
Kaynak sonrası taneler arası korozyon direnci	Kaynak ısısı tane sınırlarında karbür çökeltebilir; kalın kesitte ve çok pasolu kaynakta risk gerçektir. Direnci geri kazanmak için kaynak sonrası çözelti tavı gerekir.‌‌	Kaynaklı halde (as-welded) kullanılabilir; kaynak sonrası çözelti tavı normal şartlarda gerekmez.	Kaynaklı halde kullanılabilir; thyssenkrupp ‘Ti alaşımı sayesinde kaynak sonrası taneler arası korozyon direnci garanti edilir’ der.‌‌	316L ve 316Ti bu satırda 316’nın önündedir.
425-870 °C bandında UZUN SÜRELİ servis‌‌	Sonradan sulu ortamda korozyon direnci isteniyorsa önerilmez.	Çökelme çok daha yavaştır ancak BANT ORTADAN KALKMAZ; uzun süreli serviste karbon yine de çöker. Ayrıca 316L’nin yüksek sıcaklık dayanımı 316’dan düşüktür.‌‌	Titanyum sıcaklıkta da bağlı kalır. Alleima ve Abrams bunu 450-850 °C aralığında uzun süreli tutmada taneler arası korozyonun önlenmesi olarak yazar; ATI ‘yüksek sıcaklıkta uzun süre, korozyon direncinden ödün vermeden kullanılabilir’ der.	316Ti’NİN ASIL ÜSTÜNLÜĞÜ BU SATIRDADIR. 316L kaynak ölçeğindeki kısa ısı çevriminde kazanır; 316Ti uzun süreli yüksek sıcaklık servisinde kazanır.‌‌
Akma dayanımı bedeli	Ödemez (205 MPa)‌‌	Öder (170 MPa)	Ödemez (205 MPa)‌‌	Üç kaliteyi tek cümlede ayıran ölçüt budur: 316Ti, 316’nın akma minimumunu KORUYARAK 316L’nin duyarlılaşma direncini verir.

E · YÜKSEK SICAKLIK TAVANI — tek sayı verilmemiştir, kaynak adıyla verilmiştir

Bu blok aynı şartnamenin aynı tablosundan OKUNMAMIŞTIR; üretici bültenleri ve kod kaynakları farklı ölçütler kullanır. Bu yüzden blok sayısal karşılaştırma değil, KAYNAK LİSTESİ olarak verilmiştir ve diğer bloklarla aynı eksene konmaz.

‌‌

Ölçüt	AISI 316	AISI 316L	AISI 316Ti	Fark
Oksidasyon direnci (basınçsız)	worldstainless, Aalco, AZoM: kesikli serviste 870 °C, sürekli serviste 925 °C‌‌	worldstainless, Aalco, AZoM: 316 ile aynı bant verilir	thyssenkrupp UK 925 °C sürekli / 870 °C kesikli · Alleima havada 850 °C, buharda 750 °C · Abrams havada 850 °C · Outokumpu basınçsız yaklaşık 800 °C · Virgamet 870 °C‌‌	Kaynaklar ayrışır; tek sayı yazılmamıştır.
Basınçlı kap kodu tavanı‌‌	ATI ve Jacquet: ASME Bölüm VIII Kısım 1 için 816 °C (1500 °F)	ATI ve Jacquet: ASME Bölüm VIII Kısım 1 için 454 °C (850 °F)‌‌	Dört bağımsız kaynakla doğrulanamadı — yazılmadı. Outokumpu basınç kodu tasarım değerlerini 400 °C’ye kadar verdiğini yazar.	316 ile 316L arasındaki bu 362 °C’lik fark İKİ KAYNAKLA bulunmuştur (ATI, Jacquet) ve dört kaynak eşiğini aşmamıştır; kayıt için kaynak adıyla verilmiştir, karta sayı olarak konmamıştır.‌‌

Ek bilgiler

Karşılaştırılan‌‌

AISI 316 (UNS S31600 · 1.4401) — AISI 316L (UNS S31603 · 1.4404) — AISI 316Ti (UNS S31635 · 1.4571)

KURAL: bu diyagramdaki her blok TEK BİR ŞARTNAMENİN TEK BİR TABLOSUNDAN okunur. Farklı şartnameler aynı satırda karşılaştırılmamıştır. Üç UNS de (S31600, S31603, S31635) aşağıdaki şartnamelerin KAPSAMINDADIR, yani aynı kabul ölçütü altında ve aynı tablolarda yan yana listelenirler. BLOKLAR BİRBİRİYLE TOPLANMAZ VE AYNI EKSENE KONMAZ. Her blok tek bir şartnamenin tek bir tablosundan okunmuştur; farklı şartnameler aynı satırda karıştırılmamıştır. Üç kalitenin ısıl işlem çevrimi AYNIDIR. Fark ısıl işlemden gelmez: 316’da karbon bandından, 316L’de düşük karbondan, 316Ti’de titanyum stabilizasyonundan gelir. Molibden üç kalitede de %2,00-3,00’tür; çukurcuk direnci farkı 316 ailesi ile 304 ailesi arasındadır, bu üç kalite arasında değildir. E bloğu sayısal karşılaştırma değildir; kaynaklar ayrıştığı için kaynak adıyla verilmiştir. Hiçbir satır tipik değer değildir; B bloğundaki tüm sayılar ASTM A240 şartname minimumudur.

‌‌