AISI 304 ile AISI 304L, dünyada en çok kullanılan paslanmaz çeliğin iki versiyonudur. Krom ve nikel aralıkları birebir aynıdır; fark yalnızca karbondadır. “L” harfi low carbon anlamına gelir.
Karbon farkı ne yapar?
AISI 304’te karbon max %0,07, AISI 304L’de max %0,03‘tür. Bu fark kaynak sırasında ortaya çıkar.
Kaynak dikişinin yanındaki bölge 450–850 °C aralığından geçerken, karbon krom ile birleşip tane sınırlarında krom karbür oluşturur. Bu bölgede krom oranı düşer ve yüzeydeki koruyucu oksit tabakası zayıflar. Sonuç taneler arası korozyondur: kaynak izinin hemen yanından başlayan, gözle fark edilmesi zor bir bozulma.
304L’de karbon zaten çok düşük olduğundan bu mekanizma pratik olarak devre dışı kalır. Kaynaklı ve sonradan çözme tavı yapılamayan parçalarda bu yüzden 304L kullanılır.
Karşılığında ne kaybedilir?
Karbon mukavemete katkı sağladığı için 304L’nin akma dayanımı bir miktar düşer: veri sayfalarımıza göre 304’te min 190 MPa olan akma dayanımı 304L’de min 175 MPa‘dır. Çekme dayanımı (500–700 MPa), uzama (min %45), sertlik (max 215 HB) ve tüm ısıl özellikler aynıdır.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | AISI 304 | AISI 304L |
|---|---|---|
| Karbon (C) | max %0,07 | max %0,03 |
| Krom (Cr) | %17,50 – 19,50 | %17,50 – 19,50 |
| Nikel (Ni) | %8,00 – 10,50 | %8,00 – 10,50 |
| Mangan (Mn) | max %2,0 | max %2,0 |
| Kükürt (S) | max %0,03 | max %0,02 |
| Çekme dayanımı Rm | 500 – 700 MPa | 500 – 700 MPa |
| Akma Rp0,2 | min 190 MPa | min 175 MPa |
| Uzama A50 | min %45 | min %45 |
| Sertlik | max 215 HB | max 215 HB |
| UNS | S30400 | S30403 |
| W.Nr (DIN/EN) | 1.4301 | 1.4307 |
| AMS | 5511 · 5513 · 5560 · 5565 · 5639 · 5647 | 5511 · 5513 · 5560 · 5565 · 5639 · 5647 |
| ASTM | A276 · A479 · A484 | A276 · A479 · A484 |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
AISI 304 tercih edilir — talaşlı imalat parçaları, miller, bağlantı elemanları, kaynak yapılmayan veya kaynak sonrası çözme tavı uygulanabilen parçalar.
AISI 304L gerekir — kaynaklı tanklar, borular, gıda ve kimya hatları, saha kaynağı yapılan konstrüksiyonlar. Kalın kesitli kaynaklarda 304L neredeyse standart tercihtir.
Uygulamada malzeme çoğu zaman iki kaliteyi birden karşılayan çift sertifikalı olarak verilir; bu durumda hem 304 hem 304L şartı sağlanır.
Molibdenli muadilleri
Klorür içeren ortamlar söz konusuysa 304 ailesi yerine 316 ailesi kullanılır; farkı AISI 304 – AISI 316 karşılaştırmamızda, 316 ve 316L ayrımını ise bu yazıda ele aldık.
Teknik veri sayfaları
AISI 304 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
AISI 304L — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.