17-4PH ve 15-5PH, çökelme sertleşmeli (precipitation hardening) paslanmaz çeliklerin en yaygın iki kalitesidir. İkisi de bakır ve niyobyum ile sertleştirilir, ikisi de tek kademeli yaşlandırma ile istenen mukavemete getirilir. 15-5PH aslında 17-4PH’nin geliştirilmiş bir türevidir.
Krom aşağı, nikel yukarı
Veri sayfalarımızdaki bileşimler farkı net gösteriyor: 17-4PH’de krom %15,00–17,50 iken 15-5PH’de %14,00–15,50‘e düşer. Buna karşılık nikel %3,00–5,00’ten %3,50–5,50‘e çıkar. Bakır ise %3,00–5,00’ten %2,50–4,40’a iner.
Bu kaydırmanın amacı yapıdaki delta ferrit miktarını azaltmaktır. Delta ferrit, östenitik-martenzitik yapının içinde kalan yumuşak ve yönlü bir fazdır; haddeleme yönünde uzayarak malzemeyi anizotropik hale getirir. Sonuç olarak 17-4PH’de enine yöndeki tokluk, boyuna yöne göre belirgin şekilde düşük kalır.
15-5PH’de krom–nikel dengesi delta ferriti bastıracak şekilde ayarlandığı için malzeme her yönde daha tutarlı davranır. Kimyasal olarak yapılan tek değişiklik bu; mukavemet sınıfı ve yaşlandırma rejimleri (H900, H1025, H1150 gibi) aynıdır.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | 17-4PH | 15-5PH |
|---|---|---|
| Karbon (C) | max %0,070 | max %0,070 |
| Krom (Cr) | %15,00 – 17,50 | %14,00 – 15,50 |
| Nikel (Ni) | %3,00 – 5,00 | %3,50 – 5,50 |
| Bakır (Cu) | %3,00 – 5,00 | %2,50 – 4,40 |
| Niyobyum + Tantal (Nb+Ta) | %0,15 – 0,45 | %0,15 – 0,45 |
| Mangan (Mn) | max %1,00 | max %1,00 |
| Silisyum (Si) | max %1,00 | max %1,00 |
| UNS | S17400 | S15500 |
| W.Nr (DIN/EN) | 1.4542 | 1.4545 |
| AMS | 5604 · 5622 · 5642 · 5643 | 5622 · 5643 · 5659 |
| ASTM | A484 · A564 · A693 | A564 |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
17-4PH yeterlidir — pompa ve vana gövdeleri, miller, bağlantı elemanları, kalıp parçaları, genel havacılık ve denizcilik parçaları. En yaygın bulunan, en ekonomik ve ısıl işlem davranışı en iyi bilinen çökelme sertleşmeli paslanmazdır. Şartname AMS 5604 çağırıyorsa aranan kalite budur.
15-5PH gerekir — kalın kesitli dövme parçalar, enine yönde de yüksek tokluk istenen uçak yapısal elemanları, kritik aktüatör gövdeleri. Şartname AMS 5659 çağırıyorsa 17-4PH ile ikame edilmez.
Ailenin diğer üyeleri
Daha yüksek tokluk ve daha temiz bir yapı için 13-8PH bulunur; farkını bu yazıda ele aldık. Yaylanma özelliği öne çıkan uygulamalar için 17-7PH, daha yüksek mukavemet için Custom 455 alternatiftir.
Teknik veri sayfaları
17-4PH — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
15-5PH — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.