EN AW 5083 ve EN AW 5754, 5000 serisi alüminyum–magnezyum alaşımlarıdır. İkisi de ısıl işlemle sertleşmez; mukavemetlerini magnezyum ve soğuk şekillendirmeden alırlar. İkisi de kaynaklanabilir ve deniz ortamına dayanıklıdır. Fark, magnezyum miktarındadır.
Magnezyum ve mangan
Veri sayfalarımıza göre 5083’te magnezyum %4,00–4,90, 5754’te %2,60–3,60‘tır. Mangan da 5083’te %0,40–1,00 iken 5754’te max %0,50‘dir. Krom 5083’te %0,05–0,25 aralığında tutulurken 5754’te yalnızca üst sınır (max %0,30) verilir.
Magnezyum, alüminyumun katı çözelti mukavemetini artıran ana elementtir. 5083, 5000 serisinin en mukavemetli kaynaklanabilir kalitesidir; deniz yapılarında adeta standarttır. Mangan ise tane yapısını inceltir ve mukavemete katkı yapar.
5754 daha düşük magnezyumla daha yumuşak kalır — bu da onu derin çekme ve bükme için elverişli kılar. Otomotiv gövde sacı uygulamalarında yaygın kullanılmasının sebebi budur.
Bir teknik not: magnezyumu %3’ün üzerindeki 5000 serisi alaşımlar, 65 °C üzerinde uzun süre kaldığında tane sınırlarında beta faz çökelmesi nedeniyle gerilmeli korozyon çatlamasına duyarlı hale gelebilir. Bu nedenle 5083 sürekli yüksek sıcaklıkta çalışacak yerlerde kullanılmaz; 5754 bu açıdan daha toleranslıdır.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | EN AW 5083 | EN AW 5754 |
|---|---|---|
| Magnezyum (Mg) | %4,00 – 4,90 | %2,60 – 3,60 |
| Mangan (Mn) | %0,40 – 1,00 | max %0,50 |
| Krom (Cr) | %0,05 – 0,25 | max %0,30 |
| Silisyum (Si) | max %0,40 | max %0,40 |
| Demir (Fe) | max %0,40 | max %0,40 |
| Bakır (Cu) | max %0,10 | max %0,10 |
| Çinko (Zn) | max %0,25 | max %0,20 |
| Titanyum (Ti) | max %0,15 | max %0,15 |
| Çekme dayanımı | 310 MPa | 190 – 240 MPa (O / H111) |
| Akma dayanımı | 150 MPa | min 80 MPa (O / H111) |
| Kesme dayanımı | 172 MPa | — |
| Uzama | %17 | %14 – 18 |
| Yoğunluk | 2,66 g/cm³ | 2,66 g/cm³ |
| Elastisite modülü | 71 GPa | 69 GPa |
| Isıl iletkenlik | 120 W/m·K | 120 W/m·K |
| UNS | A95083 | A95754 |
| AMS | 4056 | — |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
EN AW 5083 tercih edilir — gemi ve tekne gövdeleri, deniz platformları, LNG ve kriyojenik tanklar, basınçlı kaplar, zırh plakaları, kaynaklı deniz konstrüksiyonları. Deniz suyuna dayanıklı kaynaklanabilir alüminyum denince ilk akla gelen kalitedir.
EN AW 5754 tercih edilir — otomotiv gövde sacı ve iç panelleri, derin çekilen parçalar, gıda ve içecek ekipmanı, kimya tesisatı, tabela ve dekoratif saclar. Şekillendirme kabiliyetinin öncelikli olduğu yerlerde.
Komşu kaliteler
Isıl işlemle sertleşebilen ve daha yüksek mukavemetli alternatifler için EN AW 6082 – 6060 ve EN AW 7075 – 2017A karşılaştırmalarımıza bakabilirsiniz.
Teknik veri sayfaları
EN AW 5083 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
EN AW 5754 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.