Inconel 601 ve Inconel 600 isim benzerliği yüzünden sürekli karıştırılır. 601, 600’ün “geliştirilmiş” versiyonu DEĞİLDİR — farklı bir alaşımdır ve farklı bir iş için yapılmıştır.
İki farklı amaç
Basit bir kural: Inconel 600 bir korozyon alaşımı, Inconel 601 bir ısıya dayanıklı alaşımdır.
600’ün nikeli en az %72’dir; bu yüksek nikel ona klorürlü ortamlarda gerilmeli korozyon çatlamasına karşı pratikte bağışıklık ve kostik ortamlarda direnç kazandırır. 601 ise nikeli %58 – 63’e düşürüp kromu %21 – 25’e çıkarır ve %1,0 – 1,7 alüminyum ekler.
Alüminyum ne yapıyor?
Yüksek sıcaklıkta alaşımı koruyan oksit tabakasıdır. 601’deki alüminyum, bu tabakanın metale yapışma gücünü artırır ve ısıtma-soğutma çevrimlerinde kabuğun dökülmesini (spalling) önler. Special Metals, Rolled Alloys, VDM Metals, NeoNickel, High Performance Alloys ve Jacquet — altı kuruluş — bu noktada birleşiyor: 601 tekrar tekrar ısıtılsa bile metale bağlı kalan sıkı bir oksit kabuğu oluşturur.
Sonuç, sürekli servis sıcaklığında somut bir farktır: 601 için yayımlanan değer yaklaşık 1200 °C‘dir (Special Metals 2200 °F, VDM 1200 °C, Rolled Alloys 2200 °F, NeoNickel 1204 °C). 600 için kaynaklar 980 – 1093 °C arasında dağılıyor (Special Metals 980 °C, Sandmeyer ve Rolled Alloys 1093 °C); tek bir değerde birleşmedikleri için aralık olarak veriyoruz.
Rakamlarla karşılaştırma
Değerler ASTM B166 / B168 bileşim sınırlarıdır.
| ÖZELLİK | Inconel 601 (N06601) | Inconel 600 (N06600) |
|---|---|---|
| Nikel (Ni) | %58,0 – 63,0 | en az %72,0 |
| Krom (Cr) | %21,0 – 25,0 | %14,0 – 17,0 |
| Alüminyum (Al) | %1,0 – 1,7 (katkı) | alaşım elementi değil |
| Demir (Fe) | kalan | %6,0 – 10,0 |
| Karbon (C) | max %0,10 | max %0,15 |
| Mangan (Mn) | max %1,0 | max %1,00 |
| Silisyum (Si) | max %0,50 | max %0,50 |
| Kükürt (S) | max %0,015 | max %0,015 |
| Bakır (Cu) | max %1,0 | max %0,50 |
| Sürekli servis sıcaklığı | yaklaşık 1200 °C | 980 – 1093 °C (kaynaklara göre) |
| Öne çıkan özellik | oksidasyon + çevrimsel kabuk direnci | klorür GKÇ ve kostik direnci |
Hangisi nerede kullanılır?
Inconel 601 tercih edilir: ısıl işlem fikstürleri ve sepetleri, radyan borular, fırın parçaları, refrakter bileşenleri, termokupl koruma boruları, buhar kızdırıcı destekleri, döner fırınlar, katı atık yakma tesisi yanma odaları, egzoz manifoldları ve termal reaktörler, amonyak krakerleri, nitrik asit katalizör ızgaraları. Ortak paydaları yüksek sıcaklık ve termal çevrimdir.
Inconel 600 tercih edilir: nükleer reaktör bileşenleri ve yüksek saflıkta su, kostik alkali (NaOH) üretimi, kuru klor ve HCl servisi, vinil klorür reaktörleri, ısıl işlem mufları ve retortları, vakum fırın fikstürleri, gıda işleme ve elektronik bileşenler.
Dikkat: klorür gerilmeli korozyon çatlaması veya kostik servis söz konusuysa 601’e geçmek bir ilerleme değil, geriye gidiştir — 601’in nikeli düşürülmüştür.
Sipariş verirken dikkat
“Inconel” jenerik bir kelime değil, tescilli bir markadır.
INCONEL®, Special Metals Corporation’ın markasıdır. VDM Metals’in karşılığı Nicrofer 6023 H / VDM Alloy 601, Rolled Alloys’unki 601 Alloy‘dur. Şartnameye UNS N06601 / N06600 ve ASTM B166 veya B168 yazın — “Inconel 601” yazmak sizi tek kaynağa bağlayabilir.
601 için az bilinen bir proses uyarısı
VDM Metals, 601’in 600 – 650 °C’de 100 saati aşan sürekli işletmede gerilme gevşemesi çatlaması riski taşıdığını belirtiyor; azaltım olarak 980 °C’de yaklaşık 3 saatlik ısıl işlem öneriyor. Bu sıcaklık bandı birçok atık ısı ve egzoz uygulamasının tam ortasındadır ve çoğu veri sayfasında geçmez.
İki uyarı daha: alüminyum 600’de bir alaşım elementi değildir — bazı satıcıların 600 için Al değeri yayımlaması yanıltıcıdır. Ve mekanik değerlerde “tipik” ile “minimum” sıkça karıştırılır; aradaki fark iki katına varabilir. Sertifikada hangisi olduğunu sorun.
Gösterimler, standartlar ve AMS karşılıkları
Aynı çelik, hangi sistemde konuştuğunuza göre farklı isimle anılır. Sipariş ve sertifika karışıklıklarının çoğu buradan çıkar, o yüzden kısaca özetleyelim:
- AISI — Amerikan Demir ve Çelik Enstitüsü’nün kalite adlandırmasıdır (410, 316L gibi). Günlük dilde en yaygın kullanılan isimdir, ama tek başına bir satın alma şartnamesi değildir: bileşim ve mekanik şartlar ASTM standartlarında tanımlanır.
- UNS — ASTM ile SAE’nin ortak Birleşik Numaralandırma Sistemi’dir (S41000 gibi). Kuzey Amerika’da sipariş ve sertifikada esas alınan numaradır ve AISI adından daha kesindir.
- W.Nr / EN — Avrupa malzeme numarası (1.4006 gibi) ve EN adı (X12Cr13 gibi). Avrupa’da esas alınan gösterim budur. AISI karşılığıyla çoğu zaman yaklaşık eşdeğerdir; karbon, kükürt veya molibden sınırları sıklıkla farklıdır.
- AMS — SAE’nin havacılık malzeme şartnameleridir. AMS yalnızca bileşimi değil; ergitme yöntemini, ürün formunu, ısıl işlem durumunu ve muayene şartlarını da bağlar. Havacılık ve savunma siparişlerinde belirleyici olan gösterim budur.
| GÖSTERİM | Inconel 601 | Inconel 600 |
|---|---|---|
| AISI / ticari ad | Inconel 601 | Inconel 600 |
| EN malzeme no (W.Nr) | 2.4851 | 2.4816 |
| UNS numarası | N06601 | N06600 |
| AMS şartnameleri | AMS 5870 | AMS 5540 · AMS 5665 |
| Ürün sayfası | Inconel 601 teknik sayfası | Inconel 600 teknik sayfası |
İki hatırlatma. Birincisi: AMS numarası ürün formuna ve duruma özeldir. Aynı kalitenin çubuk, sac ve dövme için ayrı AMS şartnameleri olabilir; bir AMS numarası talep etmeden önce hangi ürün formunu istediğinizi netleştirin.
İkincisi: yukarıdaki tabloda AISI adı, malzeme numarası, UNS ve AMS bilgileri Defence Metal ürün sayfalarındaki gösterimlerdir. Farklı bir standart baskısına veya farklı bir ürün formuna göre çalışıyorsanız, malzeme numarasını ve şartname baskısını siparişinize açıkça yazın.