AISI 316L paslanmaz çeliğin klorüre dayanıklı standart kalitesidir. AISI 904L ise bambaşka bir sınıfa girer: alaşım oranı o kadar yüksektir ki UNS numarası bile paslanmaz çelik grubunda (S…) değil, nikel alaşımı grubunda (N08904) yer alır.
Nikel, molibden ve bakır
Veri sayfalarımızdaki fark çarpıcı: 316L’de nikel %10,0–14,0 iken 904L’de %23,00–28,00‘e çıkar — iki katından fazla. Molibden %2,0–3,0’ten %4,00–5,00‘e, krom %16,0–18,0’den %19,00–23,00‘e yükselir. Üstüne 316L’de hiç bulunmayan %1–2 bakır eklenir.
Yüksek nikel, malzemeyi gerilmeli korozyon çatlamasına karşı dirençli kılar — 316L’nin klorürlü sıcak ortamlarda en zayıf olduğu nokta budur. Molibden çukurcuk ve aralık korozyonuna direnç sağlar. Bakır ise özel bir iş yapar: indirgeyici asitlere, özellikle sülfürik ve fosforik asite karşı direnç kazandırır. 904L’nin kimya ve gübre endüstrisinde tercih edilmesinin sebebi tam olarak bu bakır katkısıdır.
Karbon da çok düşük tutulur (max %0,02), yani 904L zaten doğası gereği “L” kalitesidir ve kaynak sonrası taneler arası korozyona karşı korunaklıdır.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | AISI 316L | AISI 904L |
|---|---|---|
| Karbon (C) | max %0,03 | max %0,02 |
| Krom (Cr) | %16,0 – 18,0 | %19,00 – 23,00 |
| Nikel (Ni) | %10,0 – 14,0 | %23,00 – 28,00 |
| Molibden (Mo) | %2,0 – 3,0 | %4,00 – 5,00 |
| Bakır (Cu) | — | %1 – 2 |
| Çekme dayanımı Rm | 485 MPa | 490 MPa |
| Akma Rp0,2 | 170 MPa | 220 MPa |
| Uzama A50 | %40 | %36 |
| Sertlik | max 217 HB | max 150 HB |
| Yoğunluk | 8,00 g/cm³ | 7,90 g/cm³ |
| Isıl iletkenlik | 16,3 W/m·K | 11,5 W/m·K |
| UNS | S31603 | N08904 |
| W.Nr (DIN/EN) | 1.4404 | 1.4539 |
| AMS | 5653 · 5507 | — |
| ASTM | A276 · A479 · A484 · A240 | A182 · A262 · A479 |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Hangi durumda hangisi?
AISI 316L yeterlidir — deniz suyu dışındaki klorürlü ortamlar, gıda ve ilaç tesisatı, kaynaklı tanklar ve borular, genel proses ekipmanı. Maliyeti çok daha düşüktür ve temini her formda kolaydır.
AISI 904L gerekir — sülfürik asit ve fosforik asit hatları, gübre üretimi, baca gazı desülfürizasyon sistemleri, deniz suyu ısı değiştiricileri, petrol–gaz proses ekipmanı. 316L’nin çukurcuk yapmaya veya gerilmeli çatlama vermeye başladığı yerde devreye girer.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta: 904L’nin mukavemeti 316L’den çok yüksek değildir. 904L’yi seçmenin sebebi mukavemet değil, korozyon direncidir. Yüksek mukavemet ve yüksek korozyon direnci birlikte isteniyorsa dubleks çeliklere bakmak gerekir.
Alternatifler
Aynı korozyon sınıfında çok daha yüksek mukavemet için AISI 318 (dubleks 2205) ve AISI F53 (süper dubleks) bulunur. Daha da agresif ortamlar için Hastelloy C-276 ve Incoloy 825 gibi nikel alaşımlarına geçilir.
Teknik veri sayfaları
AISI 316L — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
AISI 904L — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.