300M ve AerMet 100, ultra yüksek mukavemetli çeliklerin en üst basamağında yer alır. Çekme dayanımları birbirine yakındır — bu yüzden şartname hazırlarken ikisi sık sık aynı satırda değerlendirilir. Ancak ikisi tamamen farklı metalurjik yollarla oraya varır ve sonuçta elde edilen tokluk aynı değildir.
İki farklı yol
300M, klasik bir ıslah çeliğidir: karbon %0,38–0,45, silisyum yükseltilmiş, nikel–krom–molibden dengeli. Mukavemetini karbonun martenzit yapıdaki etkisinden alır.
AerMet 100 ise bambaşka bir sınıftır. Karbonu düşüktür (%0,21–0,25) ama bileşiminde %11–12 nikel, %13–14 kobalt ve %2,9–3,3 krom vardır. Mukavemetini karbondan değil, yaşlandırma sırasında oluşan ince dağılımlı çökeltilerden alır. Bu fark, veri sayfalarımızdaki uzama ve kesit daralması değerlerinde net biçimde görünür.
Rakamlarla karşılaştırma
| ÖZELLİK | 300M | AerMet 100 |
|---|---|---|
| Karbon (C) | %0,38 – 0,45 | %0,21 – 0,25 |
| Nikel (Ni) | %1,65 – 2,00 | %11,0 – 12,0 |
| Kobalt (Co) | — | %13,0 – 14,0 |
| Krom (Cr) | %0,70 – 0,95 | %2,9 – 3,3 |
| Molibden (Mo) | %0,30 – 0,50 | %1,1 – 1,3 |
| Çekme dayanımı Rm | 1861 – 1931 MPa | 1931 – 1965 MPa |
| Akma Rp0,2 | 1517 – 1586 MPa | 1620 – 1724 MPa |
| Uzama | %7 – 8 | %10 – 14 (boyuna) |
| Kesit daralması | %25 – 30 | %55 – 65 (boyuna) |
| Sertlik | max 311 HB (normalize + temper) | 53 HRC |
| UNS | — | K92580 |
| AMS | 6257 · 6417 · 6419 | 6478 · 6532 |
Değerler ürün veri sayfalarımızdan alınmıştır; kesit kalınlığı ve uygulanan ısıl işlem rejimi sonucu değiştirir.
Asıl fark: tokluk
Tabloda dikkat edilmesi gereken satır kesit daralmasıdır. 300M %25–30 verirken AerMet 100 %55–65 seviyesindedir — iki katından fazla. Bu, çatlak başlangıcı olan bir parçanın ne kadar yük taşımaya devam edebileceğini belirler. Akma dayanımı da AerMet 100’de daha yüksektir (1620–1724 MPa’ya karşı 1517–1586 MPa). Yani AerMet 100 hem daha güçlü hem daha toktur.
Hangi durumda hangisi?
300M yeterlidir — iniş takımı elemanları, dövme yapısal parçalar, yüksek gerilmeli miller. Onlarca yıldır kullanılan, ısıl işlem davranışı iyi bilinen ve temini AerMet’e göre çok daha kolay bir malzemedir.
AerMet 100 gerekir — hasar toleransının kritik olduğu, kırılma tokluğunun şartnamede sayıyla belirtildiği parçalar: uçak iniş takımı ana elemanları, balistik uygulamalar, kritik aktüatör milleri. Şartname AMS 6478 veya AMS 6532 çağırıyorsa başka bir çelikle ikame edilmez.
Komşu alaşımlar
Bir alt basamak için AISI 4340 – 300M karşılaştırmamıza bakabilirsiniz. Benzer mukavemet sınıfında farklı bir metalurji arıyorsanız Maraging 300 ve Maraging 350 alternatiftir.
Teknik veri sayfaları
300M — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
AerMet 100 — kimyasal bileşim, mekanik değerler, standart karşılıkları
Her iki kalite de yuvarlak çubuk, lama, levha, sac, boru ve dövme formlarında sipariş bazlı temin edilmektedir. Teklif için bize ulaşın.